www.plantaardig.com
 

Schimmelziekten bij groenten tijdens het najaar

 

foto: valse meeldauw bij slaDe herfst komt er met rasse schreden aan. De dagen worden korter en de gemiddelde luchtvochtigheid stijgt. De temperatuur, met name s nachts is nog vrij hoog. Maar als het geregend heeft, drogen de bladeren moeilijk op en s morgens blijven ze lang nat. Met als gevolg dat de bladeren van heel wat groenten makkelijker ten prooi vallen aan schimmels dan in het voorjaar of de zomer. Vooral bij de groenten die nog even moeten doorgroeien kan dit vervelend zijn.

 

 

 

De algemene preventiemaatregelen voor alle deze schimmels zijn vrij simpel, maar nooit voor honderd procent uitvoerbaar. Het weer moet ook nog wat meezitten! De infectie gebeurt immers meestal via sporen die zich in de lucht bevinden en die makkelijk kiemen als de bladeren lange tijd nat blijven.

  • Zorg dat de planten s morgens en na een regenbui snel kunnen opdrogen. Zorg dus voor een standplaats die niet in de luwte ligt.
     

  • Hou een ruime plantafstand aan, de bladeren raken elkaar dan niet, waardoor ze sterker zijn en ook sneller opdrogen.

  • Teel geen najaarsgroenten in de schaduw van een haag of muur. De lichthoeveelheid in het najaar is al heel beperkt.

  • Zorg dat de groenten goed kunnen doorgroeien, een kwakkelende groei maakt de plant gevoeliger.

  • Oogst de planten tijdig en wees eventueel tevreden met een kleinere oogst.

  • Het gebruik van bladversterkende middelen kan, als de andere omstandigheden gunstig zijn, de kans op aantasting verminderen. Deze producten bevatten sporenelement, kiezelzuur (Silicium) en organische vetzuren.

  • Fungiciden worden best preventief ingezet, verschillende weken voor de oogst van het product.

Hierna bespreek ik enkele veel voorkomende schimmels die de bladeren aantasten en die in het najaar bijzonder actief zijn. Enkel bij sla en selder kan de schade zodanig groot zijn dat er niks meer te oogsten valt, bij de andere opgesomde groenten kan er wel een sterke productievermindering of cosmetische schade zijn.
 

De groep van de valse meeldauwschimmels (Peronosporaceae) is een veel voorkomende maar ongewenste gast en bezoekt heel veel verschillende groentesoorten.
 

De valse meeldauwschimmel (foto Bremia lactucae) op slasoorten (Lactuca sativa spp.) heeft verschillende verschijningsvormen. Alle slasoorten zijn in meerdere of mindere mate gevoelig voor valse meeldauw. Er ontstaan gele, hoekige vlekken op de bladeren en er groeit wit schimmelpluis op de onderkant van de bladeren. De nieuwe slarassen bezitten meer resistenties tegen de verschillende verschijningsvormen van deze meeldauwschimmel (fysios). Maar geen enkel ras is volledig resistent.
 

Augurken en komkommerachtigen kunnen nu ook last krijgen van valse meeldauw (foto Pseudoperonospora cubensis). De eerste verschijnselen van valse meeldauw zijn kleine, gele vlekjes aan de bovenkant van de bladeren. Deze vlekjes zijn aanvankelijk onregelmatig van vorm, maar ze worden al snel hoekig door de scherpe begrenzing van de bladnerven. Aan de onderkant van het blad is een paarszwart schimmelpluis zichtbaar.
 

Najaarsspinazie is gevoeliger voor aantasting door valse meeldauw (Wolf offoto Peronospora farinosa f.sp. spinaciae) dan voorjaarsspinazie. Deze schimmel kan aardig wat schade aanrichten. Als je bleke, geelachtige vlekken op het blad ziet en aan de onderzijde een grijsachtig schimmelpluis, dan is de plant aangetast. Vooral bij een dicht staand gewas dat moeilijk opdroogt zalWolf optreden. Het is daarom belangrijk rassen te kiezen die gedeeltelijk resistent of volledig resistent (bestand) zijn tegen deze ziekte. Dit zijn dan vooral nieuwe rassen, de oudere rassen die nog veel gebruikt worden voor de zeer vroege teelt zijn niet resistent.

Koolsoorten kunnen aangetast worden door valse meeldauw (foto Peronospora parasitica).Deze schimmel vormt bij vochtige omstandigheden een grauwwit schimmelpluis aan de onderzijde van de bladeren, wat gele vlekken op de bovenzijde van het blad veroorzaakt.
 

foto : bladvlekkenziekte bij selder
foto : bladvlekkenziekte bij selder


De volgende schimmels behoren niet meer tot de groep van de valse meeldauwschimmels.

Selder wordt aangetast door bladvlekkenziekte (foto Septoria apiicola). Men spreekt ook van selderplaag of selderroest. Er zijn bruingele vlekken op de bladeren met daarin zwarte puntjes. De infectie en uitbreiding gebeurt bij vochtig, warm weer. Vooral bij een nat en warm najaar zal bestrijding nodig zijn.. Zorgen voor een ruime plantafstand, zodat de bladeren gemakkelijk kunnen opdrogen is hierbij ook zeer belangrijk. Het is best om aangetaste bladeren onmiddellijk te verwijderen omdat die bij regenachtig weer voor verdere infectie zorgen.

Prei kan ten prooi vallen aan roest en papiervlekkenziekte. Bij roest (foto Puccinia allii) komen verspreid over het blad, zowel aan de boven- als onderzijde roestbruine sporenhoopjes voor. Het bladweefsel rond de sporenhoopjes verkleurt bleekgroen.

De vlekken bij papiervlekkenziekte (foto Phytophtora porrii) zijneerst donkergroene en ovaal, maar worden al spoedig helder wit en papierachtig. Op de aangetaste plaats knikt het blad om. De infectie door papiervlekkenziekte gebeurt vanuit de grond via opspattend regenwater.

Op de bladeren van de kolen, maar ook op de spruitjes kunnen de schimmels (foto Mycosphaerella brassicola en Alternaria brasscicae) zich manifesteren. Mycosphaerella veroorzaakt ronde, bruine vlekken met daarin zwarte puntjes (dit zijn de vruchtlichamen). Alternaria veroorzaakt ook ronde, bruine vlekken, maar omgeven door brede helgele tot rode zone. De zwarte puntjes ontbreken hier. Op bijna alle koolsoorten valt de schade meestal mee. Alleen bij spruitjes kan de cosmetische schade groot zijn.

Alle koolsoorten, maar vooral spruitkool is gevoelig voor een aantasting met witte roest (foto Albugo candida). Er verschijnen witte sporenhoopjes op de bladeren en de spruitjes. Het lijken een soort witte wratjes. Ook hier valt de schade meestal mee.



Nog meer over groenten


Erwten

Aubergine

Tuinbonen

Knol

selder

Wortelen

Rode kool

Paprika

Knoflook

Artisjok

Bloem

kool

Bl
mk2

Bonen

komkom

mer

Rode kool

Koolrabi

Veldsla

Babyleaf

Pastinaak

Rabarber

Spinazie

Selder

Aardbeien

Veldsla

Knol

venkel

Tomaten

Daikon

Kardoen

keuken

raap

Witloof

Plantajuin

Aardappelen

Courgettes

Rammenas

Broccoli

Chinese kool

De Groente & Fruit Encyclopedie
is vekrijgbaar bij uw plaatselijke
Horta winkel


Boekentip!
De Groente- en Fruit Encyclopedie met beschrijvingen van 99 % van alle groente- en fruit soorten en van alle technieken nodig om succesvol groenten en fruit te telen.



Winnaar Beervelde Award voor het beste Belgische tuinboek
.
- "...de compleetste encyclopedie wat groenten en fruit betreft..." (uit De Volkstuin) "...een prima doe-boek..." (uit Nest).
 Klik hier voor meer info en talrijke recensies over dit boek 
 
Copyright  Luc Dedeene (Contact) & Plantaardig.com (1998-2009)
 Alle rechten voorbehouden.