Home page

Het verhaal van de firma Japy.

 

Hoe het allemaal begon.

 

De firma werd opgericht in 1770, door Frederick Japy geboren in 1749 en overleden in 1813. In 1776 was hij de eerste fabrikant van onafgewerkte uurwerk onderdelen, die met machines in productie werden gemaakt. In 1813, na de dood van Frederick werd de naam verandert in Japy Frères en was de fabriek gevestigd in Baderel(Frankrijk),waar ze machines ontwierpen en produceerden om uurwerk onderdelen te maken. Er werden door hen ook klokken afgewerkt en verkocht, maar ook voor andere klanten werden er onderdelen vervaardigd. Een andere bezigheid van de firma Japy was het emailleren van wijzer platen en andere gebruiksvoorwerpen zoals : Koffie en theekannen. In 1855 had de firma Japy alzo een reputatie opgebouwd in hun branche, door het deelnemen aan de grote expositie in Parijs met hun klokken.

Afbeelding: Japy klok ca.1870

De motoren fabriek Japy was gevestigd in Beaucourt, in het departement (Terre de Belfort) Frankrijk en had een bureel in Parijs. In de loop der jaren groeide de firma enorm en oefende verschillende activiteiten uit. Zo behaalden ze verschillende grote prijzen en médailles op exposities in 1867,1878,1889.

Rond 1896 kwam japy met zijn eerste serie motoren op de markt onder de naam " Le Succes ". De eerste japymotor was een petroleummotor,had geen petroleumpomp, geen luchtpomp, geen carburator, geen sproeier en was heel duurzaam en simpel gebouwd. Vandaar de naam Le succes. In 1897 waren er reeds 3 modellen beschikbaar van 1, 2, 4 pk.

Zie hier een catalogus uit 1897.

Tot voor 1900 werd er niet gesproken van andere motoren buiten deze op petroleum. In 1900 behaalde Japy, op de universeele expositie in Parijs, de grote prijs voor motoren op gas, benzine en petroleum. In november 1901 werd er een prijs gewonnen voor motoren op alcohol.

Daar door begon de vraag naar Japy motoren drastisch toe te nemen, omdat ze heel robuust, simpel en betrouwbaar gebouwd waren. In 1902 werkten er reeds 6000 mensen in de verschillende bedrijfstakken.

Motoren tussen 1896 en 1901 verschillen van deze gebouwd vanaf 1902.

* Ze hebben geen koelribben op de klepzitting van de uitlaatklep.

*Het armpje die de uitlaatklep onderbreekt tijdens het mis - raakprincipe ligt boven op de klepstoter. Wat vanaf 1902 langs onder gebeurd.

In 1902 kwam het eerste verticaal model uit van een 1/2 pktje. Verkrijgbaar op gas of benzine met trilbobine ontsteking of gloeibuis.

Afbeelding: Japy gasmotor met trilbobine ontsteking uit 1902.

Japy produceerde in deze periode 4 typen horizontale motoren, op gas, petroleum,benzine of alcohol. Deze motoren waren te verkrijgen in 6 verschillende vermogen uitvoeringen. Ze werden zowel gemaakt als stationaire motor, als locomobiel of in combinatie met een pomp voor allerlei doeleinden zoals: brandweerpompen, wijnpompen en bevloeiingspompen. In deze periode was er slechts 1 verticaal model beschikbaar van half PKtje. Ook werd er een 2 cilinder inbouwmotor vervaardigd van 7 à 8 pk voor de automobielindustrie, deze werd onder andere gebruikt in kleine bootjes. Rond ca.1910 werden de horizontale motoren uit het programma geschrapt. De meeste horizontale Japymotoren van de begin periode werden weinig verkocht met de merknaam Japy er op. Maar door verdelers, enkele hiervan waren : G.Anceaux, Carré, enz. Tot rond 1908 werden de Japymotoren verkocht met de naam " Le Succes " op het type plaatje, daarna werd er moteur Japy vermeld op het type plaatje.

Aanduiding van de typen in 1902:

Motoren op :

* Gas : serie A

* Petrol : serie B

* Benzine : serie C

* Alcohol : serie D

Verkrijgbaar met gloeibuis of met batterij en bobineontsteking. Later werden er enkele technische kenmerken aan de motoren veranderd, en zo onstond de" serie E",dit gebeurde rond 1905. Vanaf toen werden technische verbeteringen aan de motoren niet meer aangeduid met een letter maar met een cijfer vb.: E10. Naar alle waarschijnlijkheid is men toen op nieuw begonnen met de nummering van de geproduceerde Japymotoren.Dit blijkt uit het Japyregister.

Enkele technische kenmerken die in de loop der jaren zijn veranderd.

De carburatoren door de jaren heen.

Gloeibuis met schoorsteen.

Afmetingen en gegevens van verticale Japy motoren type E12.

Eind 1923, begin 1924 kwam het type 13E serie "S" op de markt.

Technische veranderingen waren.

- Gebruik van gietijzeren carburator.

- Gegoten zuigerstang.

- Geen aansluiting meer voorzien in de gietvorm, voor de gloeibuis.

- De snelheid van de motoren werd verhoogt zodat het vermogen toenam.

- Het model van de bijgeleverde uitlaat veranderde.

- De motoren werden uitgerust met een Lavalette likmagneet ipv.Bosch.

Afmetingen en gegevens japy motoren type E13 serie "S" 1924.

Rond ca.1928 werd overgegaan tot de bouw van een totaal modernere uitvoering van de Japymotor. Omdat de huidige japy motoren te veel plaats, te veel gewicht, het toerental voor de nieuwe noden te laag was en om hun marktaandeel te behouden werd de serie "R" geboren wat staat voor rapide ( sneldraaiend ). Tussen 1925 en 1928 moet er tamelijk veel geëxperimenteerd zijn. Dit is te zien aan de Japy motoren die men soms tegen komt die zweven tussen E 13 "S" en type het type "R".

Van het type "R" werden er uiteindelijk 3 modellen gemaakt.

Namelijk:

"RA" = 3 pk.

"RB" = 6 pk.

"RC" = 10 pk.

bij 1300 tr/min.

Wat we ook weten is dat de nummering van de motoren herbegonnen is, en de serie E 13 "S" nog lange tijd verkocht geweest is samen met de serie "R".

Afbeelding : folder van het Japy gamma uit ca.1928

Serie "T".

In de dertiger jaren kwam Japy met het model "T" op de markt . Dit was een luchtgekoelde 4 takt motor met automatische smering. De cilinderkop was volledig geblindeerd door een gietijzeren kap en afgekoeld door geforceerde luchtkoeling.