De Elzas is de kleinste regio van Frankrijk, bestaande uit de departementen Bas-Rhin in het Noorden en Haut-Rhin in het Zuiden. Het is gelegen tussen de Rijn en de Vogezen, grenzend aan Duitsland en Zwitserland. 8.270 km² groot heeft het 1,7 miljoen inwoners. De grootste stad is Straatsburg. Ook al is de officiële taal het Frans, de omgangstaal is het Elzassisch, een Duits dialect. Door de Elzas loopt een Wijnroute, die van noord naar zuid dwars over de heuvels van de wijngaard slingert. 170 kilometer lang loopt hij aan de voet van de beboste hellingen van de Vogezen. Middeleeuwse steden, fleurige straatjes, gezellige "winstubs", Romaanse kerken, ... Bij "Uitstappen" hebben we een aantal van de bekendste dorpen beschreven.

Omdat de Elzas bekend staat voor zijn heerlijke keuken kozen we voor twee gastronomische verblijven :

Eguisheim : Hostellerie du Pape

Dit hotel is gelegen bij het binnentreden van Eguisheim. Alhoewel dit vlakbij het toch wel vrij drukke stadje is, is het er toch zeer rustig. De kamers liggen immers aan een binnenplaats. Achteraan het hotel is er een ruime privé parking voor hotelgasten. De kamers zijn modern en comfortabel. Het gastronomische verblijf is werkelijk om duimen en vingers af te likken. Het ontbijt is heel uitgebreid en er zijn ook plaatselijke lekkernijen voorzien zoals kougelhopf. De eerste avond stonden er op een zeer verfijnde wijze klaargemaakte Elzasser specialiteiten op het menu. De tweede avond kregen we een 6-gangen menu. Het restaurant is heel gezellig ingericht en het is er vrij rustig. Kortom een aanrader ! Voor meer informatie over dit hotel klik hier en bezoek de website

Turckheim : Hotel des Vosges

Ook dit hotel is gelegen bij de toegang tot het stadje maar het is er wel veel minder rustig ! Het hotel getuigt van vergane glorie, alles oogt vrij oud. De kamers zijn wel netjes maar alles is klein, vooral de primitieve badkamer ! Het ontbijt is nogal eenzijdig maar we waren wel aangenaam verrast bij het avondeten. Ook hier stonden de eerste avond specialiteiten uit de Elzas op het menu. Het was  weliswaar minder verfijnd dan in het vorige hotel maar niet slecht. De tweede avond kregen we een zeven gangen gastronomisch menu met bij elke schotel de aangepaste Elzaswijn. Een gastronomisch verblijf in dit hotel is zeer schappelijk van prijs en werkelijk alles is inbegrepen dus als je niet echt gesteld bent op luxe kan een kort verblijf hier toch wel aangenaam zijn. Of combineer het met het hotel hierboven maar doe zoals bij het drinken van wijn : eerst de mindere en bewaar de goede voor het laatst want na een verblijf in Hostellerie du Pape viel dit toch wel wat tegen. Voor meer informatie over dit hotel klik hier en bezoek de website.

Er zijn ontelbare mogelijkheden om aangename uitstappen te maken in de Elzas. Hieronder krijg je een overzicht van de mooiste plekjes in de omgeving die wij bezocht hebben maar er zijn ongetwijfeld nog heel wat mooie dingen te ontdekken op andere plaatsen !

Eguisheim

Dit nog authentiek gebleven middeleeuws stadje ligt in het hart van de wijnstreek, op 7 kilometer ten zuiden van Colmar. Eguisheim is gebouwd in cirkels rond zijn versterkt kasteel. Het herinnert nog steeds aan ver vervlogen tijden : pittoreske straatjes en steegjes, pleintjes en fonteintjes, rijkelijk met bloemen versierde vakwerkhuizen, een 12e eeuwse kerk, de drie kasteelruïnes, ... Maar Eguisheim is vooral bekend omwille van zijn wijn, het wordt niet voor niets de "bakermat van de Elzassische wijnstreek" genoemd.  Naar onze mening het mooiste stadje van de Elzas !

Turckheim

Turckheim is gelegen aan de rivier de Fecht aan het begin van de  Munstervallei, op 7 kilometer ten westen van Colmar.  Het is een historische stad die haar patrimonium door de eeuwen heen heeft weten te bewaren. Daarvan zijn de drie middeleeuwse stadspoorten, de omwalling, de kerk met de typische groene spits en de Place Turenne met oude gevels uit de Renaissance enkele voorbeelden.  Nog altijd houdt men er de traditie in ere want van 1 mei tot 31 oktober doet de nachtwaker iedere avond zijn ronde in originele klederdracht.

Colmar

Colmar is de hoofdstad van de Elzaswijn, een belangrijk winkelcentrum en ongetwijfeld ook de bekendste plaats van de omgeving. In het oude stadsgedeelte kan je door de smalle straatjes slenteren, langs vakwerkhuizen en onder de rijkversierde, smeedijzeren uithangborden. De mooiste wijk is "Klein Venetië" waar het heerlijk kuieren is langs pittoreske kanaaltjes en de typische huisjes.

Kaysersberg

Dit stadje, de geboorteplaats van Nobelprijswinnaar dokter Schweitzer,  is gelegen aan de ingang van de Weiss-vallei. Het strekt zich uit aan de voet van de heuvels waar  het kasteel boven uittorent. Het wordt ook bewoond door enkele ooievaarsfamilies.

Ribeauvillé

Toeristisch stadje aan de voet van de drie kastelen van Ribeaupierre (Girsberg, Saint-Ulrich en Haut-Ribeaupierre uit de 12e en de 13e eeuw). De twee bewaarde hoektorens van de stadsomwalling zijn getooid met een ooievaarsnest.   De lange hoofdstraat, die in de namiddag verkeersvrij is, wordt in twee gedeeld door de Metzgerturm, de voormalige stadspoort die het oudste stadsgedeelte afscheidt van het recentere. Er zijn een aantal winkels met plaatselijke specialiteiten, leuke eethuisjes en terrasjes.

Hunawihr

Het dorp zelf is vrij klein en heel rustig maar er staat een groot aantal typisch gekleurde vakwerkhuizen en een merkwaardige versterkte kerk. Je moet er  zeker een bezoek brengen aan het Parc des cigognes. Honderden ooievaars, ook nesten met kleintjes. Er is ook een show met otters, bevers, aalscholvers en een zeeleeuw.

Riquewihr

Dit ongetwijfeld meest bekende en druk bezochte wijnstadje van de Elzas verdient zeker een bezoek, hoewel het aan te raden is dit tijdens de voormiddag te doen wegens de grote drukte. Het hele stadje oogt bijzonder pittoresk, maar de plaatselijke middenstand maakt wel misbruik van de grote toevloed aan toeristen.

Obernai

Thann

Thann is het allerlaatste stadje van de wijnroute. Je ziet hier de wijngaarden van de grand cru Rangen liggen, de bodem van vulkanische oorsprong geeft de wijn een typische aromatische smaak. In Thann zelf kan je deze wijn niet proeven, je zal er geen wijboeren vinden. De meest opvallende gebouwen in Thann zijn de ronde heksentoren met bolvormige koepel en de gotische kerk met de kleurrijke dakbedekking.

Ecomusée d'Alsace - Ungersheim

Dit 20 hectare groot park doet je meteen denken aan Bokrijk in ons eigen land maar dan wel met de typische Elzasser vakwerkhuizen. Deze werden in dit park heropgebouwd om ze te redden van verval of sloop in hun dorpen van oorsprong. In verschillende huisjes kan je nog de oude ambachten zien beoefenen : pottenbakker, smid, houtzager, ... Niet alleen de huizen van vroeger kan je er bezoeken maar ook een authentieke kermis waarbij de houten paardenmolen nog in gebruik is. Het park huisvest ook heel wat dieren : geiten, paarden, ezels, eenden, ... De ooievaars verblijven er ook graag, er zijn 23 ooievaarsnesten in het park ! Meer informatie kan je ook vinden op de website, klik hier

De Elzas staat in de eerste plaats bekend om zijn wijn. Er worden jaarlijks zo'n 150 miljoen flessen gebotteld ! Het droog en warm klimaat is immers ideaal voor de rijping van de druiven. De Elzasser "appellation d'origine contrôlée" wijnen en de "Grand Cru" dragen over het algemeen de naam van de "cépage"(wijnstok-variant/druivensoort) en worden gebotteld in de typische Elzas-fles met de lange hals (fluitvorm). Ze moeten koel geserveerd worden (8°-10°C) maar niet ijskoud.

Er kunnen zeven druiven- en wijnsoorten  worden onderscheiden  :

1. Sylvaner
   Dit is een licht, fruitig wijntje. Het wordt vooral aangeraden bij vis, vleeswaren en salades.
   
   
2. Riesling
   Een krachtige, fruitige wijn. Wordt in de Elzas steevast  gedronken bij de typische streekgerechten zoals de  'choucroute' (zuurkool) en kip in riesling.
   
   
3. Pinot blanc
   Een soepele, frisse wijn die een soort middenpositie aanneemt tussen de verschillende Elzas wijnen. Is te combineren met tal van gerechten : gevogelte, vis, koude of warme voorgerechten, ...
   
   
4. Gewürztraminer
   Deze wijn staat bekend om zijn aromatische eigenschappen. Past perfect als aperitief, bij desserts, de exotische keuken en bij de Munsterkaas.
   
   
5. Tokay Pinot gris
   Een krachtige, veelzijdige wijn die zeker niet misstaat als vervanger van rode wijn en vooral past bij witte vleessoorten en wild.
   
   
6. Muscat
   De fruitigste van de Elzaswijnen, maar toch droog en zeker niet te verwarren met de meestal zoete muskaatwijnen uit andere landen. Bijzonder geschikt als aperitiefwijn en bij asperges.
   
   
7. Pinot noir
   De enige rode wijn uit de Elzas. Hij is vrij licht van kleur en wordt veelal beschouwd als een rosé wijn maar bepaalde varianten, zoals de Rouge de St. Hippolyte zijn echte rode wijnen. Ideaal bij rode vleessoorten en kazen.

De wijnbouwers

• Joseph Freudenreich-cour Unterlinden-Eguisheim
  Er is een gezellige binnenkoer in een mooi vakwerkpand waar het zalig zitten is om te proeven. Je kan hier ook de Rouge de St Hippolyte krijgen die buiten het dorp St Hippolyte zelden te vinden is.
  
  
• Emile Beyer-Place du Château-Eguisheim
  Ook hier een heel gezellige binnenkoer en je kan er bovendien ook de kelders bezoeken. Meer informatie kan je ook vinden op de website, klik hier
  
  
• Bauer-Grand rue-Eguisheim
  Proef hier zeker eens de Riesling Eichberg en de Cremant d'Alsace.

Deze twee wijnboeren zijn wel in het vrij toeristische Eguisheim gevestigd en daar hebben ze zich dan ook volledig op ingesteld. Als je in de minder bekende dorpen een bezoek brengt aan de meestal kleinere wijnboer is de ontvangst veel persoonlijker ! Bij de volgende wijnboeren werden we door de echtgenote van de wijnbouwer ontvangen : Sick-Dreyer-rue de Kientzheim-Ammerschwihr Vooral de gewürztraminer is hier heerlijk. Specialiteit is de wijn afkomstig van de bijzonder gunstig gelegen wijngaarden op de Kaefferkopf. Voor een bezoek aan de website klik hier Edmond Rentz-route du Vin-Zellenberg Hier word je nog in een echte wijnkelder ontvangen (zie foto hiernaast). Rentz staat ook jaarlijks op de internationale Jaarbeurs van Gent, altijd interessant als je voorraad dreigt op te raken !

• In de Elzas zijn er een aantal specialiteiten die u er zeker eens moet proeven of meenemen naar huis :
  1. Foie gras
  2. Kougelhopf : tulbandvormig gebak dat het midden houdt tussen koekebrood en cake en dat ook bestaat in een zoute versie met stukjes spek. Kan als gebak gegeten worden maar ook als ontbijt
  3. Munster : de beroemde kaas genoemd naar het gelijknamige stadje aan de voet van de Vogezen. Bij voorkeur te eten met komijnzaadjes.
  4. Choucroute : zuurkool met verschillende lokale vleessoorten.
  5. Tarte flambée : op een pizza gelijkende, in de oven gebakken platte koek. In de klassieke versie met spek en ui maar ook met munsterkaas of zelfs geflambeerd met appels.
  6. Confituur uit Bergheim : aan een klein kraampje bij de fruitboer thuis kan je een keuze maken uit meer dan 100 soorten ambachtelijk gemaakte confituren op basis van bosvruchten, exotisch fruit, groenten, wijn, ...
  7. Peperkoek : in het peperkoeken Elzas dorp Gertwiller kan je bij de producent Lips op de place de la Mairie de peperkoeken zien bereiden. Je kan ze uiteraard ook proeven en kopen. Er zijn heel wat variëteiten zoals gevuld met fruit, omhuld met chocolade, belegd met amandelen, versierde koeken, ...
  
  
• Brandstof is in Frankrijk duurder dan in België en zeker duurder dan in Luxemburg. Als het even kan is dus een ommetje langs Luxemburg de moeite waard om je wagen vol te gooien  ! (dit is trouwens de meest voor de hand liggende weg als je vanuit België komt)
  
  
• De Elzas heeft een semi-continentaal klimaat, warme zomers en koude winters. Colmar heeft het minste neerslag in  Frankrijk ! Dus als je in de zomermaanden gaat mag je er meestal van uit gaan dat het er wel een stuk beter is dan bij ons.  Wij zijn vorig jaar in juli geweest, terwijl het dan in België koud en regenachtig was, hadden wij daar bijna constant zon en een temperatuur van begin 20 graden. Ons laatste bezoek begin mei echter was wel heel nat ...
  
  
• Er zijn veel dorpjes om te bezoeken langs de wijnroute van de Elzas maar daarnaast zijn er ook heel wat wandelmogelijkheden in deze streek. Het hoogste punt van de Vogezen is de 1424 m hoge Grand Ballon. Van daaruit heb je een prachtig zicht over de Elzas
  
  
• Bezoek ook eens een plaatselijk  marktje. In Turckheim is er één op vrijdagvoormiddag. Je kan er rechtstreeks van de producenten artisanale specialiteiten kopen zoals munsterkaas.