Feministische
Brei-Momenten en Brei-Monumenten


Insteken, omslaan, doorhalen, af laten gaan; insteken, omslaan, doorhalen, af laten gaan… Welke vrouw heeft het ritme en de techniek niet in de vingers en in het hoofd? Hoeveel vrouwen hebben de techniek niet verheven tot prachtige kunstwerken? En is zoals Bertold Brecht schrijft:” Kunst geen spiegel die de realiteit weerspiegelt maar een hamer die ze openbreekt en vorm geeft”?
 

2000 - VESTA-vrouwen hebben Brecht goed begrepen. De Europese wereldvrouwenmars eindigt op 14 oktober 2000 in Brussel en tegen die datum willen de vrouwen een collectieve, politieke act klaar hebben. Knipogend naar de tricoteuses die tijdens de Franse Revolutie de publieke rechtspraak becommentarieerden en beïnvloedden, beslissen ze de langste sjerp ter wereld te breien. Dank zij een oproep van de Nederlandstalige Vrouwenraad duiken vrouwen ook in het buitenland in hun wolresten en breien enthousiast mee.
In het Brusselse jubelpark haken en naaien de vrouwen op de zonnige 14de oktober koortsachtig en vaak in Babylonische spraakverwarring zoveel mogelijk stukken aan elkaar.
Rond 18u00 beslist de deurwaarder ‘time is up’ en ze meet het resultaat: 5.550 meter. Een reusachtig kunstwerk. Het verbeeldt vrouwelijke creativiteit, feministische solidariteit, dynamisch verzet en realistische hoop.
De sjerp staat nu vermeld in het Guiness Book of Records van de Benelux.
 


Foto: Irmgard Busch
 

Voorlopig rust de sjerp in twee garageboxen van het Amazonehuis. Maar wat doen we er mee? Moet dit collectieve, politieke kunstwerk niet permanent de aandacht trekken? Vrouwen lobbyen en onderhandelen. Het lukt.
 

Voor de Vrouwendag van 2000 haalt de Gentse kunstenares Lieva De Beuckelaere met het kunstwerk ‘Entasis of zwangere zuil' de vrouwenmars uit de schemerzone.

“Ik zag verschillende vrouwengroepen in een kleurrijke beweging samenvloeien. De vrouwen hadden het lef hoge verwachtingen te koesteren. Dat raakte me en ik wilde hun hoop verbeelden met een zwangere buik. Een hoog zwangere vrouw wekt de indruk haar evenwicht te verliezen maar zij staat steviger en sterker dan ooit.
De zwangere zuil voorspelt de geboorte van nieuwe initiatieven, van wendingen die veranderingen inhou
den.”

Tekst: Lieva De Beuckelaere



 Foto: Vincent De Schampelaere

2001 – Gynaika selecteert 7 Belgische kunstenaressen voor een Europees kunstproject in Brussel: Reizen en koffers. Lieva de Beuckelaere verwerkt er weer een deel van de mars-sjerp.

“Breinaalden en stukken sjerp worden geassembleerd tot insectachtige vormen. Spinsels van vrouwen die zich verzetten tegen onrecht en geweld komen uit de koffers gemarcheerd. Insecten zijn niet alleen standvastige werkbeesten, ze zijn amper gekend, amper geliefd, oneindig in aantal. Zij zijn agressief en fragiel zoals de gedachten en de eisen van de ‘Tricoseuses’. Koffers worden doorgegeven. De grote ideeën die overgaan van generatie op generatie dragen het risico van verpulvering in zich…”

Tekst: Hilde Van den Hooff  - 


Foto: Vincent De Schampelaere

Intussen maken vrouwen - met minder roemrijke namen – plaids en tassen die ze verkopen ten voordele van Zij-aan-Zij projecten.


Plaid zoekende dame

2002 – Internationale Vrouwendag in Brussel. Lieva De Beuckelaere maakt andermaal een prachtig kunstwerk: Tricosofie

“Hekelt de kunstenares enerzijds de dwang die vrouwen wordt opgelegd door het schoonheidsideaal dat haar insnoert en haar kan verstikken. Anderzijds toont zij dat de vrouw die ‘de rok aantrekt’ niet zomaar van haar voetstuk te brengen is.
Het harde inoxkader wordt omspannen met de zachte, warme en kleurrijke sjerp. Hij krijgt de aanblik van een huis om in te schuilen. Maar wie de trap bestijgt, ziet dat het wordt gestut door een stevige vrouw. Zij zorgt ervoor dat haar fundamenten en haar structuur rechtop blijven zodat vrouwen op de vlucht voor armoede en geweld bij haar terechtkunnen. Zij beklimt het spreekgestoelte en spreekt in naam van al wie haar bescherming nodig heeft. Elke vrouw die de trap bestijgt, weet dat haar stem de structuur van de vrouwenbeweging verstevigt en versterkt.”

Tekst: Hilde Van den Hoof


Foto: Hilde Coolen
 

2003 – De sjerp steekt de grens over naar Breda bij de kunstenares Joke Verbraak.
Joke schept een interactief spel: de Trico-Party.
Het levensgroot (8m op 8m) spel is geïnspireerd op het labyrint. Door ons beter gekend als het aloude Ganzenbord.


Labyrinten en ganzenborden
verweven verleden met heden,
draden met woorden,
verhalen met daden
ernst met feest,
het zichtbare met het onzichtbare.
64 vakjes, 64 feministische opdrachten, 4 speelsters met elke een helpende achterban.

De Trico-Party wordt uitgeprobeerd met Nederlandse vriendinnen in Breda.
 


Kunstenares Joke Verbraek


 



Foto: Hilde Coolen
 

Maart 2004 - De Trico-Party heeft plaats in het Miat, het textielmuseum van Gent
en in april op de Vrouwensynode in Amsterdam.



 


Foto's: Hilde Coolen
 

2005 – De Antwerpse kunstenares Renate Els Aerts ruikt sjerplucht. Met een voorliefde voor kunsthuizen bouwt ze voor de Vrouwendag van Diest het Huishoudelijk Geweld-huisje.

”Het gaat hier eigenlijk om twee huizen, een binnen- en een buitenhuis. De buitenkant ziet er zacht, gezellig en kleurrijk uit. Je kan niet binnen kijken, je komt er ook niet zo gemakkelijk in.
Het geweld gebeurt binnen de muren, achter gesloten deuren.
Eens binnen word je opgeslokt door een heel andere sfeer. Alles is rood, de kleur van geweld maar ook van passie! Een eenzame stoel, een breiwerkje, uitgetrokken wol, een beschadigde schemerlamp en vooral een beklijvende geluidsmontage…”

Tekst: Renate-Els Aerst - www.renate.els.aerts.be Beslist eens bezoeken


Foto: Renate-Els Aerts
 


Binnenkant van het Geweldhuisje
 

Najaar 2005 – Van 17 september tot eind november is de stad Mechelen in Vrouwen-Handen. De Trico-Party opent de festiviteiten. Ze is een week lang te zien en te spelen zijn in het Speelgoedmuseum.


Irmgard - Clem - Germaine - Marita
 

17 oktober 2005: einde Wereldvrouwenmars in Brussel. Eenieder kan het Geweldhuisje bezoeken op de Grote Markt (maar deze plaats is nog onzeker). Het sjerphuisje verbindt de beweging van de mondiale vrouwenmars 2000 met deze van 2005.

En straks staan we daar met een massa quilts van de mars 2005…

Brussel 17 oktober 2005

'Het huisje van Armoede'
gemaakt uit stukken stof (quilts) die vrouwen uit heel België hebben gemaakt.
Het kunstwerk / de installatie is van de hand van Renate Els Aerts


Confettia
( © Sonja )


Nieuwe kunst-die-werkt?
Wat denk je?

Hilde Coolen