Het is te begrijpen dat er bij de Jaartallen leden waren die zich
moeilijk naar de geplogenheden van de traditie van de 'Mannen van
het Jaar' konden plooien.
De Jaartallen beoogden van in den beginne, in de eerste plaats een
onderlinge verstandhouding en solidariteit tussen de eigen
leeftijdgenoten, met als hoogtepunt de plechtige viering van hun
vijftigste verjaardag.
Tussen in waren er wel andere ontspanningsmogelijkheden en vooral
eetgelegenheden (banketten).
Alles gebeurde steeds in besloten kring en onder het strenge oog van
hun bestuursleden, die meestal tot de gegoede burgerij van de stad
behoorden en zeker geen openbaar vertoon nastreefden en nog minder
uitspattingen tolereerden.
Sedert het ontstaan van het Verbond der Jaartallen, ontstaan
om de activiteiten van de jaartallen te coördineren, kwamen de
mannen meer in het stadsbeeld en toonden zich zelf in een specifieke
aan hun jaartal aangepaste kledij in de Stoet der Jaartallen.
Toch weer onder het strenge oog van het 'bestuur' dat steeds
nauwgezet bleef waken dat hun 'standing' niet werd aangetast. Om het
waardig karakter van de Jaartallen niet aan te tasten werden alle
carnavaleske en andere ophefmakende toestanden uit de stoet geweerd.
Sommige, onstuimiger jaargenoten dienden dus een uitlaatklep te
zoeken om hun overtollige levensstoom te kunnen afreageren.
In die context moet het ontstaan van het Stadscarnaval de
“Orde van de Pietermannen” worden gezocht.
Mannen van Jaartallen die een activiteit zochten om ook gedurende de
wintermaanden ludiek te kunnen bezig zijn.
Meteen werd door deze, wat in den beginne als een onderafdeling van
het Verbond der Jaartallen werd beschouwd, een leemte opgevuld in
het Leuvense culturele leven, n.l. het carnaval vieren. Op gebied
van carnavalviering was
Leuven, sinds de tweede wereldoorlog, op een nulpunt gekomen.
De pogingen van de studentengroeperingen hebben nooit van die omvang
geweest dat zij de Leuvenaars in hun gebeuren konden betrekken.
Voor een echte carnavalviering
waren de Leuvenaars aangewezen op de omliggende steden zoals
Aarschot,
Diest of Tienen en ze gingen
hiervoor zelfs tot over onze oostgrens.
De “Orde van de 'Pietermannen” ontstond tijdens het
carnavalseizoen 1968/1969 met de verkiezing van een Leuvense 'Prins
Carnaval' later 'Prins van Loven'.
Dit in samenwerking met het uittredend jaartal van 1919, dat
bijgevolg mede aan de wieg van de vereniging stond.
De vier initiatiefnemers waren met name , Frans
Delfosse (1910),
Charel Antoon (1914), Frans
Eyckmans (1925) en Tony
Steemans (1926).
De naam werd ontleent aan de Middeleeuwse toestand van de Stad
, daar waar de meest gegoede families die allen rond de
St.-Pieterskerk woonden, zich Pietermannen noemden.
In hun vaandel kozen zij centraal voor de karikatuur van Hertog Jan
I van Brabant, bijgenaamd “Cambrinus”,
de god van de drank.
In de plaats van echter een glas bier op zijn dienblad te dragen,
heeft men er het Leuvens Stadhuis op geplaatst met als onderschrift
“Carnaval”.
Dit zou dan betekenen dat hij de Leuvenaars, door middel van de “
Orde van de Pietermannen” het carnaval aanbiedt.
De eerste vlag werd ontvreemd in de jaren zeventig en werd
nooit terugbezorgd. Tijdens de 2x11jaar viering werd, op12.11.1989,
een nieuwe geschonken door Henri
Paesmans.
Op 5 januari 1971 werd het reglement van de vereniging door het
stadsbestuur ondertekend. Dan pas werd zij als Leuvense vereniging
herkend.
De doelstellingen waren :
- De carnavalviering in
Leuven terug in het leven roepen.
- Op een aangename wijze leute en plezier in onze stad te brengen.
- De faam van Leuven als 'Carnavalstad'
hoog te houden in binnen- en buitenland en zeker als 'Europese
Carnavalstad'.
- De Leuvenaars er toe te bewegen de zotskap in eer te herstellen en
om ze tijdens de carnavalfeesten
op te zetten.
-Door het inrichten van grootse feesten, de dagelijkse zorgen te
doen vergeten.
Het eerste bestuur was als volgt samengesteld :
- Frans Eyckmans
(Jaartal1925): Was in 1970 eerst
Europaprins daarna als Keizer Frans I van Leuven.
- Marcel Morissens (Jaartal
1920): Groothertog van de” Orde van de Pietermannen”
- Jerome
Machiels (Jaartal1895) : “
Deken” van de Orde
- Charles Anthoon
(Jaartal1914): penningmeester.
- Jan Huybrechts (Jaartal
1899): archivaris
- Jean Van Geel (Jaartal 1925): secretaris
- Robert Dumoulin (Jaartal
1922): ceremoniemeester
- Philippe Groeninckx
(Jaartal1928): organisator
- Germain
Gentens (Jaartal1925):
commissaris
Er kwam een pijlsnelle opgang in het carnaval beleven. In een minimum van tijd wist Leuven, vooral dank zij Keizer Frans I, als ex.Europaprins, zich opnieuw een reputatie als carnavalstad tot over de stads- en zelfs de landsgrenzen heen, op te bouwen.
Elk jaar wordt er een Prins verkozen. Tot voor korte tijd werden de kandidaten geleverd door de 'Vriendenkringen Mannen van het Jaar'. De confettistrijd tussen de verschillende kandidaten (soms tot 6) werd beslecht tijdens een groots opgezet prinsenverkiezingsfeest.
Een 'Internationale Carnavalsstoet' en een ’Internationaal Prinsenbal’, waarop Prinsen en carnavallisten van wijd en zijd zich op een carnavaleske manier met elkaar verbroederen sloot en sluit vandaag nog steeds de carnavalperiode af.
De activiteiten lopen elk jaar van 11 november 11.11 u tot de zondag na het feest van Latere (Halfvasten).
In de loop van 1972 werd een nieuwe afdeling van de 'Orde der Pietermannen' gesticht, n.l. 'De Jonge Narren' waarin de kandidaat-leden die jonger waren dan veertig jaar en dus niet tot de Jaartallen behoorden, zich konden klaarstomen op hun entree als lid in deze jolige bende feestvierders.
In die jaren moest men immers lid zijn van een Jaartal, dus 40 jaar oud zijn, om lid te kunnen worden van de Orde. Vandaag is dit niet meer het geval.
De “Orde van de Pietermannen” staat ook ieder jaar in voor de organisatie van de verkiezing van het Provinciaal Prinsenpaar van Vlaams-Brabant.
Vandaag tellen de 'Pietermannen' nog een dertigtal mannelijke leden. Sinds het Carnavalseizoen 1999/2000 zijn ook de dames aanwezig binnen de groep en dit onder de naam "Lady". Om als “Lady” te kunnen worden opgenomen moet de dame in kwestie als partner van een van de mannelijke leden van de Orde door het leven gaan. Hun aantal bedraagt momenteel een twintigtal. Dat betekent dat de vereniging uit 55 personen bestaat.
Alhoewel stunten uitvoeren, niet tot de geplogenheden van deze vereniging behoort, werd in 1981 toch even die toer opgegaan.
Bij de opening van Carnavalseizoen 1981/1982 werd op 11 november gedacht aan 'Fonske', het kleine manneken van het Fochplein, welke daar dag in dag uit alle weder moet trotseren. De Pietermannen vonden dit maar wellekes en gaven hem een dakje boven het hoofd.
Een getrouwe kopij van het prieeltje dat de Elisabethbron in Bad-Homburg, stad waar de vereniging reeds meer dan 30 jaar met de Freunde des Carnavals verbroederd is, siert ,werd opgebouwd en ingewijd met een aubade van de nieuwe fanfare van de Pietermannen , de Dansmariekes en de Jonkers.
Op 11.11.1989 kreeg hij het uniform van de Pietermannen omgord
en verheven als Erelid van deze.
Alle leden dragen een Ordemedaille hetzij een zilveren of een
gouden, naargelang hun graad die zij in de vereniging bekleden.
Een zilveren wordt gedragen door : kandidaat, knecht, vazal en
filosoof en een gouden door :Groot-Hertog,
Prins-Ridders en Ridders.
Overzicht van de
dragers van de voornaamste graden tot op heden.
Keizer van Loven
1969 - 1983 + Frans I Eyckmans
Frans ( Jaartal 1925)
1995 Guido I Hendrickx Guido (Jaartal 1941)
Groothertog
Marcel 1969 Morissens
Marcel (Jaartal 1920)
Robert 1977 Demoulin Robert
(Jaartal 1922)
Frans I 1980 + Frans Eyckmans
(Jaartal 1925)
Cois I 1983 François
Cuypers ( Jaartal 1931)
Guido vanaf 1986 -> Hendrickx Guido (Jaartal1941)
De Prinsen van Loven:
Volgende Jaartallen leverden een 'Prins van Loven’ : 1926, 1927,
1928, 1929, 1930, 1931 (2), 1932 (3), 1933, 1934 (2), 1938, 1940
(3), 1941 (3), 1946 (2), 1948 (2), 1956, 1960.
Van de tot nu toe 33 prinsen komen er dus 26 uit een 'Vriendenkring
Mannen van het Jaar' en 7 uit andere verenigingen waarvan vijf uit
de Orde van de Pietermannen zelf. De eerste niet Jaartal Prins werd
opgetekend in 1991-1992
Gouden Fonske:
De 'Orde van de Pietermannen' vond in 1980 dat het nodig was om ook
verdienstelijke personen, die bijdroegen en dragen in het promoten
en ondersteunen van het carnavalgebeuren te Leuven in het daglicht
te stellen door hen het ” Gouden
Fonske” te overhandigen. Elk jaar wordt het 'Gouden
Fonske' uitgereikt, eertijds
tijdens de revue 'Leuven op zijn Best' en later bij de verkiezing
van de 'Prins van Loven'.