Met medewerking van de
stad Mechelen & Radio Reflex
Op 11 november viert men in Mechelen Sint Maarten of in het Mechels "Sinte Mette".
Sint Maarten is een traditionele kinderheilige die in de loop der tijden voor gedeeltelijk vervangen is door anderen zoals Sinterklaas en het Kerstmannetje.
Toch is deze kinderheilige nog niet helemaal vergeten en hij wordt nog in verschillende steden gevierd, ook in Mechelen.
De viering verschilt wel van stad tot stad.
In Aalst zet men bijvoorbeeld een schoentje voor Sint Maarten en niet voor Sinterklaas.
De Mechelse traditie is toch vrij goed bewaard gebleven.
In verband met Sint Maarten spreekt men veel van de stoeten en processies met vuren, de zogenaamde Sint Maartensvuren, maar in Mechelen zingen de kinderen in de straten en vragen ze zo snoep en lekkers.
Het feest moet gezien worden in verband met het minder riante verleden van de gewone burger.
Het was een uitgelezen ogenblik om het karige menu met wat lekkers aan te vullen.
De kinderen gingen van deur tot deur en kregen snoep of eventueel wat geld.
Wij beleven nu betere tijden en toch is de traditie om Sinte Mette te gaan zingen niet verloren gegaan.
Wat echter dreigt vergeten te worden is het traditionele lied en de bedoeling van het hele gebeuren: een speels bedellliedje met de bedoeling wat snoep los te krijgen.
Dit wil zeggen dat men er ook wat moet voor doen.
Het volstaat niet aan de deur te gaan staan en vlug vlug een nietszeggend melodietje te zingen alla " Sint Maarten, de koeien hebben staarten" enz. om zo rap mogelijk de buit in de wacht te slepen.
Neen, de echte Sinte Mette is wel wat anders
Vooreerst zijn de kinderen min of meer VERKLEED.
Je hebt minstens een mijter op je hoofd, gemaakt van behangpapier of iets dergelijks.
Liefst dos je je nog wat beter uit met een namaakmantel of iets dergelijks en smeer je wat schmink op je gezicht.
Je gaat ook niet alleen, maar in groep van minstens drie kinderen.
En als je het helemaal af wilt hebben ga je met zijn vijven met een echte "Sinte Mette op de kruk".
Die kruk is niets anders dan een draagstoel waar de kleinste (en lichtste) van de groep opzit en door de anderen gedragen wordt.
Om het helemaal echt te maken heeft die Sinte Mette dan nog een pollepel in de hand om de snoep, of eventueel wat geld, in op te vangen.
Je zingt ook een mooi lied, liefst van al het traditionele Sinte Mette van de Ruggenuchte in het oud Mechels dialect (al kan dat ook makkelijk in het Nederlands omgezet worden) of een andere versie zoals " Sint Maarten reed door weer en wind enz".
De mensen zullen je inspanning om dit langere lied te brengen zeker meer appreciëren dan het nietszeggende "koeien hebben staarten".
Vooral het traditionele lied heeft een echte betekenis.
Wij kunnen deze aloude traditie alleen maar behouden als IEDEREEN bereid is Sinte Mette te brengen zoals het vroeger was : verkleed in groep, het traditionele lied zingend voor een kleine beloning in de vorm van snoep of uitzonderlijk wat geld.
Op deze manier zal het feest ook door jong en oud geapprecieerd worden.
Sinte Mette van de ruggenuchte,
Hij met zijnen grijzen baard
Juffrake wilde me kabaske is vulle
En leut ons ni lang ne mie staan
Want he hust a ei en valling
Geft em a pastilleke en 't zal overgaan
Sinte Mette oep de kruk
Geeft nen appel of a stuk
Geeft een peir, of een smeir
Sinte Mette den beideleir
Hij hè zenne mantel deurgesneeje
Oem an den erreme te geeve
E beloofde an z=n vraa datem koekebakke zou
Ivo, Ivo datem koekebakke zou
Wat betekent "VAN DE RUGGENUCHTE" ????
Het betekent vermoedelijk "van de vroegen (vruugen) ochtend (uchtend)
Dit komt omdat het lied gebaseerd is op een oud lied over een zekere Maarten van Rossum van den beruchte,
hij met zijnen grijzen baard
Maarten van Rossum was in de 16de eeuw een gevreesd krijgsheer die voor de protestanten invallen deed in de zuidelijke Nederlanden.
Hij is zeer bekend in Nederland.
Met wat googelen kom je bij hem terecht.
Alleen het volledige lied vond ik nog nooit terug, helaas.
In sommige gemeenten rond Mechelen, ondermeer in Walem, werd dit "van de negen husten" (hoesten) of
"van de negen zuchten".