Daguitstap Den Hert op 5 september 2009: Bilzen – Alden Biesen – Hasselt

De tweejaarlijkse uitstap van de heemkundige kring Den Hert ging dit jaar naar de andere kant van het Vlaamse landsgedeelte: Bilzen. Op het grondgebied van één van haar dertien deelgemeenten bevindt zich de landcommanderij van Alden Biesen. Als afsluiter bezochten we de Limburgse hoofdstad Hasselt. Na de koffie in het centrum van het Limburgse Bilzen maakten de 39 deelnemende leden een aangename wandeling door het aan de Demer gelegen stadje. De gidsen vervulden hun taak prima en vertelden vol vuur en passie over hun stad. Bilzen ontwikkelde zich gedurende de middeleeuwen tot een handelscentrum en maakte lang deel uit van het Prinsbisdom Luik. Het kloppende centrum van Bilzen is ongetwijfeld de markt. Centraal op de markt prijkt het historische stadhuis. Het dateert uit de zeventiende eeuw en werd opgetrokken in Maaslandse stijl. Hoewel het interieur van het stadhuis grondig vernieuwd is, werd veel aandacht geschonken aan het integreren van oude historische artefacten in de nieuwe omgeving.In de kelders van het stadhuis vind je een klein taalmuseum. De bekende zinsnede " Tesi Samanungu " zou immers in het nabije Munsterbilzen opgeschreven zijn en daarmee één van de oudste Nederlandse zinnen zijn. Achter het stadhuis ligt de imposante, dekenale Sint-Mauritiuskerk. Ze werd niet zo lang geleden volledig gerestaureerd en getuigt binnenin van een gedurfde kleurencombinatie: de mooie laatgotische beeldenschat werd geïntegreerd in barokke elementen. In de kerk staat zelfs een beeld van May Claerhout, zus van Marc.


Na de wandeling door Bilzen stapten we terug op de bus om een korte rondrit te maken doorheen enkele typische Haspengouwse dorpen waar akkerbouw, vee- en fruitteelt primeren. Uiteindelijk stopten we in Rijkhoven aan het zogeheten "Apostelhuis". De vroegere hoofdingang van Alden Biesen is nu ingericht als een natuureducatief centrum. Geen muf museum, maar een hedendaags centrum voorzien van audiovisuele apparatuur die je laat kennismaken met alle aspecten van het Haspengouwse landschap. Interactie en verrassingen wisselden elkaar af, een echte belevenis voor jong en oud. Na het bezoek aan het "Apostelhuis" liepen we zo’n 500 meter neerwaarts richting de landcommanderij van Alden Biesen. In het aanpalende gasthof namen we het heerlijke middagmaal.


Om 14u stonden de gidsen ons opnieuw op te wachten om de eigenlijke landcommanderij te bezoeken. De geschiedenis van het kasteel start in 1220 met de schenking van een kapel en bijbehorende gronden aan de Duitse Orde. Het bewaard gebleven gebouwenbestand onderging veel veranderingen en kende een woelige geschiedenis. Tijdens de Franse Revolutie kwam het domein in privé-handen. In 1971 werden de gebouwen – ondanks een vernietigende brand – gekocht door de Belgische staat waarna ze schitterend gerestaureerd werden. Vandaag is Alden Biesen een multifunctioneel cultuurcentrum van de Vlaamse overheid met een internationale werking waar diverse seminaries worden georganiseerd. Het gloednieuwe onthaalcentrum (open sinds 2009) leert de bezoekers wat bij over Bilzen en Alden Biesen. Een indrukwekkende tafel onthult op een interactieve manier meer dan 100 verrassende weetjes over de Haspengouwse regio. In de waterburcht worden regelmatig tijdelijke tentoonstellingen georganiseerd. Daarbij zijn het authentiek gerestaureerde appartement van de landcommandeur, de bibliotheek en het blauwe salon te bezichtigen. In de kerk – onmisbaar voor een religieuze orde – is er een befaamd Van Peteghem-orgel (1788) te bezichtigen en te beluisteren. De contrasterende Engelse en Franse tuinen sluiten nauw aan bij het domein en geven het geheel een idyllisch karakter.


Na het uitgebreide bezoek aan Alden Biesen keerden we terug richting Hasselt. Daar maakten we een korte wandeling door het stadscentrum. Uiteraard kon een pauze op één van de vele gezellige terrasjes niet ontbreken. Rond 18u30 pikte de bus ons terug op om moe maar voldaan huiswaarts te keren.


Brecht Demasure
Bilzen