Galileo, de engelbewaarder kijkt toe

Bron: Europabericht

1.603 woorden

Economisch gezien is het voor een Europa dat naar een geïntegreerde vervoersector streeft van vitaal be lang dat er onafhankelijke, zekere en be trouwbare diensten voor positiebepaling en navigatie komen.

Het Galileo-project is een ambitieus project, veelbelovend maar tegelijkertijd duur: 3,6 miljard eu ro. Galileo moet Europa op het vlak van radionavigatie onafhankelijk maken. Er staat een hele reeks toepassingen voor be drijven maar ook voor dagelijks gebruik door de burger op het spel.

Bij radionavigatie denkt men onmiddellijk aan wegverkeer, met name aan het opsporen van files. Galileo zet echter de deur open voor een hele reeks andere toepassingen. Dat gaat van het opsporen van viszones tot het vin den van olievoorraden.

Galileo wordt in zekere zin onze engelbewaarder, maar kan evenzeer als een soort politieagent fungeren en het naleven van bepaalde gemeenschappelijke regels controleren of voor milieubescherming worden ingeschakeld. Het zou eveneens de fysieke bescherming van cruciale infrastruc tuur moeten verzekeren en instaan voor het leveren van exacte data in crisis- of oor logssituaties.

De grenzen van de huidige systemen

Galileo vormt een project van cruci
aal strategisch belang. Momenteel werken er twee vergelijkbare syste men. Dat zijn het Amerikaanse GPS, dat met lengten voorsprong marktleider is, en het Russische GLONASS. Onze grote afhankelijkheid van het Amerikaanse GPS- systeem roept binnen Europa vaak vragen van strategische orde op. Het systeem valt immers volledig buiten de controle van Europa.

Daar gaat het bij het Galileo-project juist om. Men wil inspelen op de eigen Eu ropese strategische behoeften, bijvoorbeeld op het vlak van buitenlands of veiligheids beleid, zonder daarbij enig risico te lopen en zonder dat daar een onbetaalbaar prijs kaartje aan hangt. De twee bestaande sys temen flirten bovendien met hun eigen grenzen. De operators kunnen geen garan tie op hun werking bieden en willen even min voor een mogelijk falende dienstverle ning verantwoordelijk worden gesteld. Dat is op zich reeds jammer, maar bovendien laat de betrouwbaarheid van de systemen te wensen over. Zo worden de gebruikers niet onmiddellijk op de hoogte gebracht van fouten die opduiken. Verder valt de transmissiekwaliteit van de gegevens vaak tegen (vooral in steden) en ten slotte blijft er de slechts middelmatige precisie: tussen 70 en 100 meter.

Op het vlak van nauwkeurigheid scoort Galileo heel wat beter. De precisie ligt tussen 5 en 10 meter. Bovendien zou met dit project een einde kunnen komen aan de onzekerheid wat werkingsgaranties betreft. Dat zijn dan niet alleen garanties op een gratis basisdienstverlening voor de bur ger, maar eveneens de nodige waarborgen voor een goede werking van professionele toepassingen met zeer precieze doeleinden.

Economisch gezien is het voor een Europa dat naar een geïntegreerde vervoer sector streeft van vitaal belang dat er onaf hankelijke, zekere en betrouwbare diensten voor positiebepaling en navigatie komen. De Europese Unie kan niet zonder een ei gen technologie waarvan het marktpoten tieel de komende vijftien jaar op liefst 80 miljard euro wordt geschat. Het gaat echter niet alleen om geld, want er staan tegelij kertijd tienduizenden jobs op het spel.

Geen gesloten Europa

In maart 1998 verzocht de Europese Raad de Commissie de mogelijkheden te onderzoeken om samen met de Ver enigde Staten een gemeenschappelijk sys teem te ontwikkelen. Dankzij het daarop volgende overleg konden de mogelijke op ties worden uitgeklaard. In die tijd waren de Amerikanen -om militaire redenen - niet klaar voor een gemeenschappelijk project en stonden zij evenmin open voor een Eu ropese rol binnen de controle op het GPS- systeem.. Europa koos er daarom voor een eigen systeem voor satellietnavigatie te ont wikkelen. Dat moest gebaseerd zijn op twee elkaar aanvullende en compatibele systemen: GPS en Galileo.

Galileo is dus geen gesloten project. De Commissie houdt nog altijd contact met de Russische federatie en stelde een soort compatibiliteit met het GLONASS-systeem voor. Ook Japan werd benaderd om zowel financieel als industrieel in het project te participeren. De Commissie wendde zich eveneens tot supranationale organisaties zoals de Midden- en Oost-Europese landen of de EVA.

Niet vóór 2008

In 2006-2007 moet dan een volgende fase worden voltooid: het lanceren van de satellieten. Dat vergt een investe ring van 2,1 miljard euro, die vooral uit de privé-sector moet komen. Vanaf 2008 zou het systeem dan effectief kunnen worden gebruikt. Daarmee is het kostenplaatje ech ter niet volledig, want per jaar zijn er zo'n 220 miljoen euro onderhoudskosten nodig. Toch zou het hele project snel rendabel kunnen worden gemaakt.

In heel wat opzichten vormt Galileo een historisch project. Bijvoorbeeld door de dekking - de Commissie heeft een man daat gekregen om een wereldomspannend project te starten en begeleiden - of door de omvang, want Galileo is groter dan Ari ane of Airbus. Galileo is echter vooral het allereerste project dat samen door een technisch instituut (ESA) en een politieke instelling (de Commissie) wordt geleid.

ESA zet intussen wel de ontwikke ling van het Egnos-systeem verder. Dat is een soort tussensysteem dat de prestaties van de GPS-satellieten moet verbeteren. Egnos werkt voornamelijk aan de kwaliteit van de door de satellieten doorgestuurde signalen en zou in een latere fase in de Galileo-infrastructuur moeten worden geï ntegreerd. Waarna dan de volgende fase komt...

Op vijf tot tien meter nauwkeu
rig

Vroeger was het erg moeilijk om een positie exact in tijd en ruimte te be palen. De twee factoren combineren was nog een stuk moeilijker. Daar gaat het nu juist om bij het satellietproject dat de naam Galileo meekreeg.

Radionavigatie via satelliet hoort thuis bij de spitstechnologie. Aan de basis ligt het uitsturen door satellieten van signa len die de tijd met een uiterste precisie be palen. Iedereen met een kleine en goedkope ontvanger, elk voorwerp dat beweegt of niet, kan hierdoor met een nauwkeurigheid van bijna vijf meter worden gelokaliseerd.

Galileo werkt met een netwerk van dertig satellieten die op 23.000 km hoogte in een baan rond de aarde draaien. Dat net werk is verbonden met grondstations voor controle en met centra die de vereiste dien sten leveren. Het systeem werkt permanent en dankzij deze engelbewaarder zou men revoluties kunnen krijgen in sectoren zoals de luchtverkeerscontrole, het beheer van ganse vloten van schepen of vrachtwagens, het toezicht op het trein- of wegverkeer... Er wordt nu reeds gedacht aan verdere en zeer specifieke toepassingen. De promoto ren menen dat Galileo onder andere voor gehandicapten of senioren een rol kan spe len. Men zou het systeem ook op medisch gebied kunnen inschakelen, bijvoorbeeld voor raadplegingen van patiënten op afstand. Op het vlak van justitie dan weer zou men dankzij Galileo veroordeelden met huisarrest kunnen volgen.

Galileo zou in de operationele fase inkomsten uit verschillende hoeken moeten puren. Zo is er een dienstverlening van zeer hoog niveau met toepassingen die om wille van veiligheidsredenen geen enkele storing of onderbreking mogen vertonen. Verder heeft men verschillende betalende diensten voor commerciële en beroepsma tige toepassingen die voor heel wat inkom sten kunnen zorgen. In de vervoersector bijvoorbeeld zouden miniterminals in auto's de chauffeurs een geïntegreerd navigatie systeem kunnen bezorgen dat positiebepa ling aan het leveren van verkeersinformatie koppelt.

Galileo is verder geschikt om toepas singen van positiebepaling in gsm's te inte greren. Dat is overigens nu al in UMTS- systemen voorzien. Op die manier komen onder andere bepaalde diensten met toege voegde waarde binnen handbereik of kan men iemand die het noodnummer 112 oproept exact lokaliseren. En dan is er na tuurlijk het mobiele internet. Hier kan men een heel scala aan diensten van geo-lokali satie met de daaraan gekoppelde microbe talingen aanbieden.

Het nieuwe systeem zou eveneens een gratis basisdienst moeten leveren. Het gaat hier om toepassingen voor een breed publiek, die zich onder andere in de sector van de vrije tijd situeren. Praktisch zijn dat toepassingen voor onder meer yachting of zeilen, alpinisme, trektochten...

Bron en (c): Europabericht nr 263, maart 2002

met dank aan Ann Demecheleer