Federatie

C

André Claessens

Vanaf 01/01/10 ben je aangesteld als federatiecoördinator.  Wat is een federatie en welke taak heeft de coördinator? 

      Ja, soms moet men wel eens dingen herhalen op deze federatiebladzijde want onze lezers en lezeressen zijn niet altijd dezelfde. In Beleidsnota n° 25 over “Nieuwe dekenaten en parochiefederaties” van 15 november 2004 lezen wij:
“Een parochiefederatie is een intens samenwerkingsverband van naburige parochies, door de bisschop bekrachtigd. De federatie zorgt ervoor dat de parochies hun opdrachten (zoals liturgie, verkondiging, diaconie en gemeenschapsvorming) zo goed mogelijk gestalte geven. Concreet verleent de federatie haar diensten aan taken die een parochie niet alleen aankan. Ook worden de werkingen van de verschillende pastorale sectoren binnen de federatie op elkaar afgestemd. Waar nodig wordt een aanbod uitgebouwd op het niveau van de federatie”.
De taak van de federatiecoördinator laat zich dus reeds vermoeden. In dezelfde beleidsnota lezen we verderop:
“De federatiecoördinator zorgt voor de goede werking van het federatieteam. In overleg met de deken is de federatiecoördinator de contactpersoon voor de parochies, het dekenaat en het bisdom”.

     De toelichting van 2 oktober 2009 bij de Beleidsnota 25 stipt ook nog aan dat “De federaties zijn geen gesloten gehelen, vandaar dat er samenwerkingsverbanden kunnen zijn en groeien tussen verschillende federaties. De pastoraal werkenden in de territoriale pastoraal worden benoemd voor de ondersteuning van alle parochies in de federatie”.
Inzake de taak van de coördinator spreekt de toelichting ook van bijzondere taken, namelijk:

1. indien er nog geen federatieteam is, dit samen met de deken en het dekenaal team helpen mee op gang brengen
2. de teken verwittigen bij ziekte van vrijgestelden
3. deelnemen aan het werkoverleg met de deken: 5 bijeenkomsten per jaar
4. werkbegeleiding volgen: 5 samenkomsten per jaar
5. alle coördinatoren komen 1 keer per jaar samen met de bisschop, de bisschopsraad en de dekens.

     Dat is dus wel een hele boterham. Gelukkig zijn wij de kleinste federatie in ons dekenaat van Antwerpen-Noord: slechts 3 parochies, te weten: Sint – Lambertus, Sint – Laurentius/Sint – Franciscus en Sint – Teresia. Wij zijn met 3 vrijgestelden: Mevrouw Hilde Van Hoijweghen, pastoor Verhulst en ikzelf. Wij hebben ook een goed federatieteam waarvan de leden van de 3 parochieteams deel uitmaken. Daardoor is eigenlijk iedere medewerker(ster) niet alleen op de hoogte, maar ook medeverantwoordelijk voor het overleg, de besluitvorming en de uitvoering ervan.

Waarom een coördinator als er nog maar twee priesters in dienst zijn?

Merken we eerst op dat er nog meer priesters in dienst zijn (Mr. Sanders, Mr. Vander Auwera, maar we zijn nog maar met twee die niet gepensioneerd zijn, alhoewel Mr. Verhulst ook reeds de pensioenleeftijd bereikt heeft. Bovendien, het gaat niet alleen over priesters, maar over het “bevorderen en coördineren van de samenwerking tussen de parochies in een federatie”. De coördinator functioneert binnen een federatieteam en is niet iemand die op zijn eentje zomaar alles moet of kan regelen. Teamwerk is in de loop van de jaren ook meer en meer in de Kerk een noodzaak geworden. De tijd dat iedere pastoor zelfstandig en op z’n eentje besliste heb ik sinds mijn aanstelling in 1999 al niet meer gekend. Mijn beide voorgangers hadden reeds een werkzaam parochieteam en praktisch alles werd op dat niveau besproken en besloten. Sindsdien is de samenwerking tussen onze parochies alleen maar gegroeid. Denk aan de campagne van enkele jaren geleden “Grenzen vervagen”! Het is een noodzaak en een grote uitdaging. Teamwerk heeft immers een eigen dynamiek en staat wat wars op de algemeen verbreide overtuiging: “wat we zelf doen, dat doen we beter”. Het is de bedoeling te groeien naar: wat we samen doen, dat doen we beter !

Welke verwachtingen heb je ten aanzien van de verschillende parochie PT?

Vanuit mijn pastoraal werk in Afrika heb ik altijd de overtuiging gehad dat de inzet van de leken fundamenteel is om een dynamische gemeenschap te hebben. Kerk wil fundamenteel zeggen “allen die geroepen zijn”, het is dus een “wij”, geen optelsom van alleen-lopers. Daarom ben ik blij dat er reeds parochieteams aan het werk waren. Het is natuurlijk wel zo dat de meeste leden van deze ploegen er reeds heel wat jaren dienst hebben opzitten en sommigen wel graag “de vlag zouden doorgeven” aan jongeren. Dat is ook nodig voor een goede werking. Wij stellen echter vast dat bij een gekantelde leeftijdspiramide van de kerkgangers de aflossing van de generaties erg problematisch geworden is. Ik verwacht dus voor de toekomst ernstige moeilijkheden, maar dat geldt voor grote delen van de West-Europese kerkgemeenschappen. Mijn grootste verwachting is dus dat de teams zich zouden kunnen vernieuwen, dat ieder uittredend lid een nieuw en jonger lid zou kunnen voorstellen.
Het is ook belangrijk, meen ik, dat de PT-leden een goede band hebben zowel met de vierende gemeenschap die op zondag samenkomt als met het leven in de wijk waar zij wonen. Ik denk dat parochieteams uit “kerkelijke” mensen moeten bestaan, dus mensen die bekommerd zijn om gemeenschapsvorming vanuit het evangelie dat ons samenbrengt. Wij zijn toch nog iets anders als een buurtcomité of sociale werkers in een wijk die één of ander buurtfeest organiseren of crisissituaties opsporen of begeleiden.

Wat zijn je dromen in verband met de federatie?

    Ik zou liever zeggen wat ik hoop. Het zou tof zijn als ons federatieteam nieuwe medewerkers(ters) zou kunnen aantrekken. Bovendien hoop ik zo lang mogelijk het project van een “zondagskerk”, waarover op diocesaan niveau wordt gesproken, te kunnen afhouden. Dat project bestaat erin één kerk te hebben in de federatie waar ’s zondags de eucharistie gevierd wordt. In de andere kerken zouden dan slechts gelegenheidsdiensten plaats hebben (uitvaarten, huwelijken, doopsels, gebedsvieringen). Ik ben altijd een grote voorstander geweest dat in ieder dorp van mijn reisgebied (in Congo) de gelovigen ’s zondags zouden samenkomen met hun catechist(e) voor een gebedsviering (eventueel met communie indien hun catechist en het kerkje aan de vereisten beantwoordden). De zaak hier bij ons is natuurlijk dat in de toekomst het aantal voorgangers niet verzekerd is om dit mogelijk te maken. Wij zouden ook dringend enkele extra gebedsleiders(ters) moeten kunnen vinden. De laatste 10 jaar heb ik daar ook geen nieuwe kandidaten zien opdagen in onze parochies. Ook voor de uitvaartverzorging hebben wij voortaan leken-voorgangers nodig om de nieuwe beleidsrichtlijn te kunnen uitvoeren. Ik hoop op een godsdienstige heropleving om een meer dynamische en verwelkomende gemeenschap te worden. Heropleving wil voor mij niet zeggen “restauratie” van wat geweest is. Het gaat om het heropleving van het toebehoren tot een kerkgemeenschap omdat er nieuwe mensen komen die het evangelie “nieuw” ontdekken. Mensen die misschien als kind wel gedoopt werden, maar die nooit christen zijn geworden of mensen die nooit van het evangelie gehoord hebben, maar zich vragen stellen over die Jezus van Nazareth en zijn blijde boodschap. Her en der in Europa is dit proces bezig. Ik geloof niet dat wij toekomst hebben als wij alleen maar willen “te eten geven aan wie geen honger heeft”.
Als missionaris denk ik dat wij in Europa een periode tegemoet gaan vol uitdagingen. Teveel mensen staren zich blind op het beeld dat door de media wordt opgehangen van de katholieke Kerk. Kerk is iets wat in de eerste plaats plaatselijk gebeurt, mensen die “goesting” hebben om te leven zoals Jezus en met een creatieve liefde ook in de samenleving proberen er te zijn voor mensen die niet meetellen of maatschappelijk weinig of niet productief zijn. Zo kunnen mensen Jezus en zijn bevrijdende boodschap op het spoor komen … Ik hoop dat onze federatie open zal staan voor een nieuwe toekomst en een nog intensere samenwerking !