|
|
Vesalius'Genealogie
De belangrijkste commentatoren van Vesalius' afkomst zijn ongetwijfeld Alphonse WAUTERS en P. J. DE FRAINE. Volgens hen blijkt er geen enkele twijfel te bestaan: Vesalius was een echte Brabander. Zowel zijn vader, grootvader als overgrootvader waren uit Brabant afkomstig en geen Duitsers. De naam van Wezele kwam in de 14e en 15e eeuw frekwent voor in deze streek. Men vindt ze regelmatig terug in Sterrebeek, Brussel, Leuven, Wuustwezel en 's Gravenwezel, terwijl er geen bewijs van enig verwantschap tussen deze verschillende stammen bestaat. Men weet niet uit welke van deze takken Vesalius afstamt. Zoals nu bekend ziet de genealogie van Vesalius er uit als volgt: I. De oudste stamvader was Hendrik van Mee(r)sele of van Weesele, uit Leuven, die in 1383 de Heerlijkheid Steenbergen verkreeg van Willem van SPONTIN. Dit domein bestaat nu nog te Oudheverlee en is bij alle Leuvense studenten bekend als het Zoet Water. Het bleef in de familie tot na de dood van Vesalius' grootvader, Everaert, toen diens broers hun erfaandeel in de heerlijkheid verkochten aan hun zus Johanna, waarna het uit het familiepatrimonium verdween. In een notarieel afschrift ondertekend in 1598 (!), leest men ' ... Guilhelmus Ardenois de Spontinis ... superportavit ... Steenberch ... Henrico dicto van Mee(r)sele opidano Lovaniensis ... '. Als het waar is dat deze Hendrik een Leuvenaar was, dan heeft het niet langer zin te spreken over de Kleefse afkomst van Vesalius, maar is hij Brabander tot in het zesde geslacht! II. Pieter van Wesele, geneesheer. Hij schreef een verhandeling over de vierde Fen, of hoofdstuk, van AVICENNA en er waren enkele boeken onder zijn naam. Wij kennen Pieter alleen dank zij Vesalius' Kinawortelbrief. III. Jan van Wesele, geneesheer en astronoom, vermoedelijk geboren omstreeks 1400. Hij betrad de Universiteit van Leuven in 1429, waar hij als expert in de wiskundige wetenschappen in 1431 onderricht gaf in deze discipline. Hij was gedurende één trimester rector in 1430, 1433 en 1438 en was er in 1446 nog altijd professor. Volgens WICKERSHEIMER was hij in 1438 ontvanger van de universiteit en in 1439 dekaan van de faculteit geneeskunde. In die tijd schreef hij een brief naar Paus EUGENIUS IV (1431-1437), over de hervorming van de kalender Exhortatio ad Eugenium Papam super calendarii reformatione. Het manuscript ervan was reeds in de XVIde eeuw verloren gegaan. Jan werd later stadsgeneesheer te Brussel, waar zijn honorarium in 1471, wegens besparingen, werd teruggebracht tot 40 kronen. Van zijn hand bestaat er een in-folio-manuscript met een astrologisch commentaar, gericht aan een hooggeplaatste, vermoedelijk de Hertog van Bourgondië, naar aanleiding van het verschijnen van een komeet in het sterrenbeeld der Vissen. Hij was het die van Frederik III het heraldisch teken met de drie wezels toegekend kreeg. De drie wezels komen -toevallig?- ook voor in het insigne van de West-Duitse Rijnstad Wezel. Vesalius zal het familieschild later opnemen in de titelplaat van zijn Fabrica. Op het einde van zijn loopbaan bezat Jan van Wesele een aanzienlijk fortuin. Hij stierf in 1476 en zijn kinderen verdeelden de nalatenschap op 28 mei van dat jaar. Zij stamden uit twee huwelijken. Het eerste met Mathilde van ELLICK schonk hem de kinderen Everaert, Jan, Pauwel, Hendrik en Johanna, het tweede met Agnes SWARTS (of SWEERTS) bracht Agnes en Barbe voort. Agnes Swarts hertrouwde na zijn dood op 21 mei 1477 met Jan de COSTERE, zoon van Nicolas. IV. Everaert van Wesele, eveneens geneesheer. Noch zijn geboortejaar noch zijn overlijdensdatum zijn met zekerheid gekend. Zeker is dat hij reeds geneesheer was in 1461. Hij was lijfarts van Groothertog Maximiliaan van Oostenrijk die koning der Nederlanden werd door zijn huwelijk met Maria van Bourgondië. Van Everaert bestaat een commentaar op de boeken van RHAZES (10e eeuw) en op de eerste vier delen van de aforismen van HIPPOCRATES, naast enkele werkjes over wiskunde. Hij werd ridder en bleef - voor zover bekend - ongehuwd. Hij stierf voor 19 juli 1485 (wellicht 27 juli 1484) en werd begraven in de Sint Pieterskerk te Leuven, bij het altaar van de H. Drievuldigheid waar telkens op 27 juli zijn jaargetijde werd gecelebreerd. Van zijn broer Pauwel is gekend dat hij op 30 oktober 1488 huwde met Barbe MOST in de Sinte Goedele kerk te Brussel. Van zijn broer Hendrik weet men iets méér. Na de dood van zijn vader nam hij het boerhof van Ter Holst over (23 augustus 1476) en verkocht dit korte tijd nadien aan Frederiek BAERS (26 juli 1478). Hij komt voor in de akten van de stad Vilvoorde waarvan hij de secretaris was. Er zijn door hemzelf ondertekende stukken gekend van 12 november 1494 en van 1498. Hij stierf op 12 oktober 1525 na twee huwelijken. Het eerste met Ode SIMOENS, met wie hij in 1478 nog samenleefde en later met Marguerite de RITAR, die op 25 augustus 1537 stierf en naast hem werd begraven in de kerk van Vilvoorde. Zijn zus Johanna huwde met Roeland 't SERAERTS, in 1488 Schepen van de stad Brussel en overleden in 1506. Verder waren er nog Barbe en Agnes. Van een zekere Barbe WYTINCX weet men dat zij huwde met Jan van MABEERT. Er wordt van haar gewag gemaakt op 23 oktober 1530. Op 30 augustus 1497 worden nog twee naamgenoten vermeld, maar het is niet gekend met wie zij verwant zijn. Het gaat om Adolf WYTINCX, genaamd van WESELE, die op deze datum in de Sinte Goedele huwde met Margaretha SERCLAEUS. Diezelfde dag wordt ook melding gemaakt van een zekere Everaert WYTINCX, genaamd van WESELE, een goudsmid. |
E OUDST gekende publicatie over Vesalius' afstamming is
afkomstig van hemzelf, in zijn brief over de Kinawortel, die in 1546 werd
gepubliceerd. Hoewel veel ervan door andere bronnen wordt bevestigd
bevat zij toch een mengelmoes van feiten en legende. Zulks is niet te
verwonderen. Hij diende immers te steunen op een familie-overlevering, die een
periode bestrijkt van méér dan anderhalve eeuw en hij kon niet, zoals wij,
rekenen op