El Zaite - El Salvador - El Ano 2005 |
Januari 2005
Geen tijd om
nieuwjaar te vieren. De school
moet af: schilderen, banken versleuren. En kinderen inschrijven: 60
betalende – een begin. Daarnaast blijven er onze beurskinderen. We beginnen
een week te vroeg dan officieel moet. Die week doen kinderen proeven zodat
we weten in welk leerjaar ze thuishoren. We maken samen een toneelstukje.
Zo leren ze mekaar kennen en accepteren. Op het einde van de week:
oudercontact. Onze beslissingen worden meegedeeld. Het toneelstukje
opgevoerd en er wordt gegeten. Het schooljaar begint dus met een feest. 15
jan.: op hoop van zegen.
Februari 2005
Marie uit
Turnhout is een week bij ons. Gelukkig spreekt ze vloeiend Spaans. Ze
trotseert El Zaite: ze slaapt bij mensen in huis, zit in het donker, wordt
een beetje ziek… Ze heeft goede contacten met onze tieners. Die willen
‘alles’ weten over Europa. Met de kleintjes lukt het minder. Indiaanse
kinderen nemen een afwachtende houding aan. Je moet ze voor je winnen.
Vertrouwen vraagt tijd, langer dan een week. Misschien heeft onze
geschiedenis – een verhaal van misbruik van vertrouwen, van misbruik van
goedgelovigheid van de indiaanse mensen – ons zo gemaakt? Bovendien zijn
onze kinderen, vanuit hun sociale situatie, niet bepaald de gemakkelijkste.
Maart 2005
We zijn lid
geworden van de ecologische beweging in El Salvador. Patroonheilig: mgr.
Romero: de redder van de verdrukten. Ver gezocht?? Helemaal niet! Een
 ecologisch
bewustzijn is van kapitaal belang in El Salvador. Door ontbossing van de
vulkanen dreigen we als maar meer slachtoffer te worden van
grondverschuivingen, slijkmassa’s… . Wacht maar tot het regenseizoen begint…
. Als er dan nog orkanen bijkomen, zal het al een wonder zijn als we niet
recht de oceaan inschuiven. Dus: bossen planten! Een luxe-probleem? Waar
wonen de armen? Diep in het dal. Wie krijgt dus de slijkmassa over zich? Hoe
ontstaat de ontbossing? Niet op de eerste plaats omdat de armen op hout
koken. De tropische wouden worden gerooid door internationale firma’s.
Tuinmeubelen en terrassen in tropisch hout… waar is dat mode en dus een
‘must’? Wie verdient daaraan veel geld? Niet de arme indiaan! Hij is
slachtoffer, zoals altijd.
Ecologisch
denken en handelen… onze redding naar de toekomst toe. We hebben op het graf
van mgr. Romero een ecologis che
viering gehouden, prachtig voorbereid door Marie uit Turnhout. We zijn bomen
gaan planten. Volgens onze kinderen wel duizend. Het verband tussen een
getal en de realiteit beseffen ze duidelijk nog niet. Enfin, het waren er in
elk geval veel. Veel bomen. En voor hen was het een ‘buiten- gewone’
ervaring. We hebben ook via toneelspel getoond welke catastrofe we
veroorzaken als we niet respectvol met de natuur omspringen. We hebben ook
het leervak ecologie in onze school ingevoerd. En nu maar hopen dat het
doordringt.
April 2005
De week voor
Pasen is het hier Semana Santa en vakantie. Maar nu begint het werk weer
terug. Ik heb veel werk met het begeleiden van de leerkrachten. Ik
eis dat ze hun lessen grondig voorbereiden, ik controleer of de toetsen
juist verbeterd worden. En voortdurend zijn er de conflicten met de
kinderen. Mijn vorming als psycholoog komt me van pas. Het kind van de
bendeleider die ons gebied terroriseert, komt bij ons naar school. Hebben
bendeleden kinderen? Natuurlijk en meer dan één ook! Bovendien krijgen
mensen hier vaak heel jong kinderen. Het kind in kwestie: onmogelijk
gedrag. Ik schorste hem voor een week. Iedereen hield de adem in. De vader
accepteerde de schorsing niet en de gevolgen waren dus niet te overzien. Ik
heb een halve dag met hem gepraat. Uiterlijk heel kalm; inwendig
bloednerveus en doodsbang. Iemand met zoveel moorden op zijn palmares deinst
voor niets terug. Iedereen was bang. Maar het gesprek lukte. Oef!
Hij aanvaardde
de straf. Waarom zo’n kinderen aannemen? Ten eerste: het kind heeft recht op
onderwijs en opvoeding. Ten tweede: het kind weigeren is de hele gemeenschap
in gevaar brengen. Want de vader wil voor zijn kind een goede school, wil
el colegio en eten. En dus maar weer hopen dat het kind via onze opvoeding
uit de spiraal van geweld geraakt. Utopie? Misschien… Denk aan Antonio,
weggevlucht uit de bende. We hebben hem een kans gegeven. Nu volgt hij een
computeropleiding en geeft aan onze kinderen computerles. Een uitzondering?
Misschien…
Mei 2005
We hebben een
dansgroep en een muziekgroep opgericht: traditionele en moderne nummers.
Onze kinderen zijn in de wolken. We worden al gevraagd om op te treden op
feestjes. Een middel om ze van de straat en het geweld weg te houden. Want
dat is het grote probleem in El Zaite. Er is geen grond om te bewerken en
als ze niet naar school gaan hangen de kinderen op de straat rond. Ze worden
dan lastig gevallen door bendes en worden soms gedwongen er lid van te
worden. Er is ook veel misbruik van kinderen. Dus: dansen en zingen!
Het regenseizoen
is begonnen en we hebben al prijs. Op 20 mei (mijn verjaardag) wordt de
eerste orkaan aangekondigd. Verjaardag vieren betekent naar El Zaite om
alles vast te zetten tegen de wind, voor 5 dagen bevoorrading zorgen voor de
gemeenschap, zien dat iedereen onder dak geraakt. Gelukkig is het minder erg
dan voorspeld. Alleen de elektriciteitsleiding is kapot. We kunnen ze zelf
maken en in ons horeca-opleidingscentrum is het dak beschadigd. Het is nog
te herstellen. Dus valt het allemaal wel mee. Toch zijn er prettiger
verjaardagen.
Juni 2005
Het leven gaat
zijn gewone gang. Een leerkracht is vervangen door een andere. De eisen aan
onze leerkrachten in ons colegio zijn streng. Ook vragen we van hen een
sociaal engagement en dat kan niet iedereen opbrengen. Bovendien is het
moeilijk om in El Zaite te geraken en is er altijd de dreiging van de
criminaliteit. Het leven hier is niet zo simpel. Onze directeur Tomy, zit ’s
morgens 4 uur op de bus (en welke dan nog) en ’s avonds nog eens 4 uur op de
bus. Hij moet in El Zaite zijn van 7 uur ’s morgens tot 5 uur ’s avonds. Hij
geeft dan ook nog bijles aan onze MO–studenten. In de boeken van Kuifje
liggen de Latijns-Amerikanen altijd onder een grote sombrero in de zon te
slapen. Niets is minder waar! We werken! Ondanks ons klimaat.
Condoleeze Rice
vereert ons land met een bezoek. Doel: ‘Academie voor de Politie van
Latijns-Amerika’ op te richten. Een grote eer, vindt onze regering. Panama
en Costa Rica hebben voor die eer bedankt. We denken met schrik aan de
‘Escuela de las Americas’: school om de martelstiel te leren in dienst van
‘Nationale Veiligheid’. Protesteren helpt niet. Alles is al beslist. De
Academie komt er.
Juli 2005
Ik ben bezig met
ons horeca-opleidingscentrum te reorganiseren. Wie wat doet, wanneer en
waarom. Organiseren en vooral leren samenwerken en van mekaar gezag
aanvaarden. Niet onze sterkste kant. Moeilijk! Salvadoraanse vrouwen (onze
moeders) zijn erg vrijgevochten (resultaat van de burgeroorlog) en
accepteren niet zo maar het gezag van een man. Vooral niet in een
macho-cultuur als de onze. Ze ondermijnen op zeer geraffineerde wijze elk
mannelijk gezag. Een leraar-kok heeft het bij ons niet gemakkelijk met een
keuken vol vrouwen! Claudia, de dochter van Alicia, beheert de kassa. Een
belangrijke post. Ik kan haar vertrouwen. Carlos doet de boodschappen en
begeleidt onze jongeren als ze komen opdienen. Ze leren er hygiëne,
tafelmanieren... Voor kinderen uit een criminele krottenbuurt een echte
leerschool vooral als je thuis niet eens een tafel hebt. Maar het lukt. El
Tempisque (een plaatselijke boom en de naam van ons opleidingscentrum) is
zelfbedruipend. Een prestatie. De gemeenteraad van Zaragoza, gemeente waar
El Tempisque gelegen is, heeft me gevraagd een comité op te richten waarin
alle straatrestaurantjes zouden verenigd worden. Ik zou dan cursus in
hygiëne moeten geven. De bedoeling is het ‘toerisme’ te lokken. Zaragoza
ligt halfweg tussen de hoofdstad en de kust. We willen ‘eters’ lokken. De
kust en de hoofdstad zijn zeer duur. Wij zijn goedkoper. Waarom niet bij
ons eten? Voorwaarde… hygiëne en geen vieze, vuile straatkotjes.
Concurrentie voor El Tempisque? Waarschijnlijk wel. Maar... onze
doelstelling is: opvoeding van de ganse gemeenschap, mensen kansen geven op
een beter bestaan via een beter inkomen.
Augustus 2005
 De
eerste week van augustus is alles hier gesloten: week van de nationale
feestdag
en El Fiesta del Mais.
We kiezen dan
miss Maïs in de plaats van miss Aardbei zoals in België. En dan komt de
vraag vanuit El Zaite naar een middelbare school. Mogelijkheden aftasten in
België, in El Salvador. Het betekent maar weer grond hebben, bouwen,
uitbreiden… België riskeert… En El Salvador?
Het eindeloos
onderhandelen kan
 beginnen.
Naar ministeries, naar inspecteurs. We hebben de toelating nodig omwille van
de diploma’s. Eisen! Maar geen geld. Dat kent de Salvadoraanse staat niet.
We moeten alles maar dan ook alles zelf betalen. Toch maar proberen. Het
werk kan beginnen. Onze oudsten en alle ouders werken elke avond in
ploegverband aan de middelbare school. Tot nu valt
 het
regenseizoen nogal mee. Hopen dat het zo blijft, dat we geen
grondverschuivingen krijgen. We beginnen alvast met een verstevigingsmuur
te bouwen. Onze gebouwen liggen nl. op een zeer scherpe helling. Maar ja,
dat is voor alles hier het geval. Ondertussen vernemen we dat de vulkaan
Santa Ana dreigt in werking te treden. Een slecht teken. Niet alleen voor de
mensen die in de streek wonen maar voor heel El Salvador. De vulkaan is de
grens met Guatemala en onze bevoorrading komt vandaar.
September 2005
We zitten volop
in het regenseizoen met uitzonderlijk overvloedige regens en desastreuze
gevolgen. Wij zijn blijkbaar “in alles“ de achtertuin van USA, ook in het
verwerken van Amerikaanse orkanen. Overstromingen en grondverschuivingen
zijn een algemeen verschijnsel op dit moment. We zitten dus grote periodes
zonder elektriciteit. De vulkaan Santa Ana (grens met Guatemala) spuwt gele
lava, er zijn kleine aardbevingen. Alles wijst erop dat er een uitbarsting
komt. De hele regio is ontruimd en meer dan 20.000 mensen zijn op de vlucht
in de gietende regen. Er is geen opvang. Triestig! In de stad San Salvador
(ligt in het dal van de vulkaan San Salvador) staat het water tot aan de
daken. Het afwateringssysteem dateert van 1929. En er komen nog de
grondverschuivingen van de vulkaan bovenop. Gevolg: meer en meer mensen zijn
dakloos. Het is een echte tragedie.
Natuurlijk gaat
alle aandacht naar “Katrina” in de USA. Toch zijn wij kwetsbaarder dan zij,
gezien onze onzekere situatie van elke dag. Wij moeten ook zonder orkanen
elke dag proberen te overleven. De grootse ironie van alles is dat we ons
leger naar de USA gezonden hebben om daar te gaan helpen. Onze regering
heeft zelfs voedselpakketten gestuurd naar ‘onze Amerikaanse vrienden’. Zelf
hebben we geen eten! Maar in het helpen van ‘onze Amerikaanse vrienden ‘ is
onze regering de absolute kampioen. Zijn er trouwens ook geen Salvadoraanse
soldaten gesneuveld in Irak?
Vorige week
verklaarde onze president Tony Saca tijdens een Ibero-Amerikaanse
bijeenkomst dat hij de armoede met 15% had verminderd. Hij geeft elk arm
gezin 10$ per maand. Zo simpel is het de armoede te bestrijden. Als je weet
dat het dagdagelijks leven hier minstens zo duur is als in Europa… Dat er
per week ongeveer 300 Salvadoranen illegaal het land ontvluchten naar USA en
Canada wordt er niet bij verteld. Ze proberen daar een job te vinden en zo
hun familie in El Salvador te onderhouden. Velen hier overleven dankzij het
geld uit het buitenland. Overleven hier is een kwestie van
familieverwantschap, vooral van familie hebben in het buitenland. Onze
economie doet het zeer slecht en de prijzen stijgen als de vogels in de
lucht.
Oktober 2005
Een tragedie!
Ongeveer het hele land staat onder water. ‘Katrina’werd gevolgd door ‘Stan’,
niet van op afstand maar heel direct. Met hem leek de wereld wel te vergaan.
Alles is één grote slijkmassa geworden. Wegen en huizen zijn weggespoeld,
mensen verdronken. En de overheid? Nergens te bespeuren. Onder de
wateroverlast beginnen delen van de vulkanen te verschuiven. Gevolg van de
ontbossing. Zelf woon ik hoog op een vulkaanhelling in Santa Tecla. De buurt
is ontruimd want de beveiligingsmuur heeft het begeven. Ik blijf maar durf
’s nachts nauwelijks te slapen. Ik observeer goed mijn kat en hond. Dieren
hebben een speciaal instinct voor natuurrampen.
Naar ons project
in El Zaite kan ik niet meer. De wegen (?) zijn kolkende stromen. Joel (één
van onze vaders in El Zaite) kan me telefonisch bereiken: geen mensen
verdronken in El Zaite. De gebouwen van SASEL: el colegio en de waterboring
zijn intact. Oef!! De krotten en de lemen hutten van de bewoners zijn
grotendeels weggespoeld. Gelukkig zijn er onze gebouwen, SASEL met zijn
stevig colegio. Een schuilplaats.
Vooral ook dat
de waterboring werkt, is belangrijk! In heel het land zijn de waterputten
van de mensen overspoeld met slijkwater, rioolwater… Geen drinkbaar water
betekent: infecties, diaree… Er wacht ons een duur medisch prijskaartje.
6 oktober
is een dag zonder regen. Eindelijk, na weken! Ik probeer naar El Zaite te
geraken via een omweg van een halve dag. Het lukt. Onderweg: het peil van de
rivier is 5 meter gestegen, alle maïsvelden verwoest, het vee
verdronken.Alles staat onder water. Waar zijn al die mensen naar toe en wat
moeten ze de komende maanden eten?
Er volgen nog
harde tijden. In El Zaite valt het nogal mee, ten minste wat de gebouwen
van SASEL betreft. Onze stevig muur heeft ons gered. In een situatie van
complete chaos is ‘maar’ slijk ruimen een opluchting.
10 oktober:
het begint weer te gieten. De scholen zijn nog altijd verplicht gesloten.
De toestand is te gevaarlijk. We laten wel onze kinderen komen, niet
officieel naar de school (verboden) maar wel naar de Stichting (zonder les
te geven: geen school). We organiseren workshops: weven, boetseren, bijbels
drama. Zo zijn ze bezig, ze leren iets, maken mooie dingen en is hun
aandacht afgeleid van alle ellende. Misschien zijn die workshops een eerste
aanzet tot een jeugdbeweging? Jongeren zijn van de straat en worden niet
ingepalmd door jeugdbendes.
‘Stan’ geeft ons
dus een nieuwe impuls!!
15 oktober.
Ondanks het slechte weer werken we verder. In de gietende regen werken we ‘s
avonds in ploegverband aan de verdere uitbouw van onze school. Hard nodig
als we in jan. 2006 met ons middelbaar willen starten. De vraag van onze
gemeenschap. Onze jongeren werken zeer goed; de ouders ook, ten minste als
ik aanwezig ben. Want: als de kat van huis is… Bovendien zijn
bouwmaterialen zeer gegeerd. Wat wil je ook, als je krot in de ravijn is
gespoeld!
Toppunt van
alles: een aardbeving: 6,2. We worden goed door mekaar geschud. Gelukkig
geen slachtoffers in El Zaite en geen schade aan de gebouwen. Goed en
degelijk verder werken dus.
20 oktober:
Vanaf vandaag mogen de scholen terug open. We beginnen opnieuw. Het water
stroomt nog altijd uit de hemel. Nu is het weer ‘Wilma’ waarvan we de
nasleep krijgen. Toch maar verder werken want eigenlijk moeten we met de
examens starten. Normaal begint de grote vakantie half november. Afwachten
wat de regering beslist. Ondertussen loopt de procedure voor de aanvraag van
onze middelbare school. Hopen maar dat alles in orde geraakt tegen januari.
Ten gevolge van de orkanen heeft het leven hier weken lang stil gelegen. De
ministeries waren gesloten. En die werken ‘normaal’ al zo traag. Hoe dan
ook: we beginnen. We moeten nog wel de leerkrachten vinden en vooral
kunnen…. betalen.
Ik hoop in maart
2006 naar België te kunnen komen zodat ik ieder van jullie kan komen danken
voor ALLES!
Hopen dus op:
geen aardbeving, geen orkanen, geen besmettelijke ziektes, dat de school
goed draait, dat er leerkrachten zijn die we kunnen betalen. Zo niet, kan ik
hier echt niet weg.
William Aragon en heel El Zaite met veel dank
|
