AN-BN vzw

EETSTOORNISSEN
(Vereniging Anorexia Nervosa - Boulimia Nervosa) 

 
 

Boulimia Nervosa

Wat is Boulimia Nervosa
Lichamelijke symptomen
Psychische aspecten
Oorzaken
Wat kan je er aan doen
Hoe kan de omgeving reageren

 

Wat is Boulimia Nervosa

Boulimia nervosa (afgekort BN) betekent letterlijk 'eetlust als een os door nerveuze oorzaken'. Ook deze naam klopt niet helemaal, omdat er sprake is van eetbuien die worden afgewisseld met perioden van (bijzonder) matig eten. Bovendien hoeft het niet zo te zijn dat mensen met boulimia een grote eetlust hebben voordat ze een eetbui krijgen. Het gaat om het eten, niet om het stillen van honger. De drang om te eten lijkt op een verslaving. Boulimia wordt dan ook wel eetverslaving genoemd. 

Tijdens een eetbui worden grote hoeveelheden eten naar binnen gewerkt en hebben de patiŽnten het gevoel dat zij de controle over hun eetgedrag kwijt zijn. Zij kunnen niet meer stoppen met eten. Het voedsel is dikwijls calorierijk en wordt vaak zonder proeven doorgeslikt. Meestal is het voedsel dat de patiŽnten zich buiten de eetbuien om niet toestaan. 

De drang tot eetbuien is vaak zo groot dat patiŽnten deze gaan plannen. Zo kunnen patiŽnten bijvoorbeeld gedurende de dag, op hun werk, nauwelijks iets eten, om zich 's avonds wanneer ze alleen zijn over te geven aan een eetbui. Maar een eetbui kan ook ontstaan wanneer patiŽnten het gevoel hebben 'over de schreef' te zijn gegaan, omdat zij iets meer gegeten hebben dan zij zichzelf hadden toegestaan. De frequentie van de eetbuien varieert van persoon tot persoon. De ene patiŽnt(e) heeft twee eetbuien per week, de andere heeft er vele per dag. 

Na een eetbui proberen boulimia-patiŽnten het eten zo snel mogelijk weer kwijt te raken. Vaak gebeurt dit door zelf opgewekt braken en/of het gebruik van laxeermiddelen en/of plasmiddelen. Het kan ook zijn dat er geen gebruik wordt gemaakt van deze middelen, maar dat na een periode van eetbuien een periode van streng vasten volgt. Als reactie op het hongergevoel dat door het vasten ontstaat, kunnen weer nieuwe eetbuien volgen. Ook het feit dat patiŽnten weten dat zij het eten na een eetbui weer snel kwijt kunnen, vormt vaak een voorwaarde voor het optreden hiervan. 

Net als anorexia-patiŽnten zijn boulimia-patiŽnten dus geobsedeerd door voedsel, gewicht en lichaamsomvang. De meeste boulimia-patiŽnten hebben echter een normaal gewicht, al komt het ook voor dat ze mager of dik zijn. Wat hun gewicht ook is, in hun beleving zijn ze in ieder geval te dik en ze proberen dan ook voortdurend slanker te worden of op gewicht te blijven. Boulimia-patiŽnten schamen zich vaak erg voor hun eetbuien en proberen deze voor de buitenwereld verborgen te houden. Vandaar dat zij ogenschijnlijk vaak normaal functioneren. 

Top


Top


Lichamelijke symptomen

Gewichtsschommelingen 
Als gevolg van afwisselend vreten en vasten, treden soms in de loop van dagen, weken of maanden grote gewichtsschommelingen op bij sommige B.N.patiŽnten.
Andere B.N.patiŽnten blijven heel stabiel in hun gewicht (dat meestal niet te hoog ligt). Door vasten en braken houden ze soms zelfs hun gewicht binnen of beneden de medische norm.Dit wordt dikwijls verklaard door een A.N. voorgeschiedenis.

Tekort aan vitaminen 
Door onregelmatig eten en het verkiezen van vooral voedsel dat rijk is aan koolhydraten, maar niet zozeer aan vitaminen of vezelstoffen, treedt bij sommigen B.N.patiŽnten een acuut vitaminetekort op.

Nier-, lever- en darmstoornissen 
Als gevolg van een misbruik van laxeermiddelen kunnen nier-, lever- en darmstoornissen voorkomen.

Maaguitrekking 
Bij de vreetbuien komen enorme hoeveelheden voedsel in de slokdarm en daarna in de maag terecht. De maag kan deze hoeveelheden niet meteen verwerken en het verteringsproces is dan ook soms pijnlijk. Het kan gebeuren dat de maag uitrekt.

Andere lichamelijke stoornissen 

  • stoornis van de menstruele cyclus 

  • anemie (bloedarmoede), die zich uit in bleekzucht, duizeligheid, moeheid en hoofdpijn 

  • een kaliumtekort ten gevolge van het vele braken of het overdreven gebruik van laxantia. Dit kan leiden tot hartritmestoornissen en soms tot hartstilstand. 

  • Deshydratatie (uitdroging) 

  • Sufheid 

  • Nausea (misselijkheid) en hoofdpijn 

  • Ontkalking van het beendergestel 

  • Tandafwijkingen (vooral aantasting van het tandglazuur) 

  • Opzwelling van de speekselklieren 


Top


Top

Psychische aspecten

Periodieke eetaanvallen 
Periodieke eetaanvallen waarbij grote hoeveelheden voedsel in zeer korte tijd naar binnen worden gewerkt, zonder dat daarbij noodzakelijk sprake is van eetplezier of verzadiging. Essentieel daarbij is een gevoel van controleverlies. Deze eetaanvallen komen bij de meeste patiŽnten vaker dan eenmaal per week voor en bij sommigen zelfs vaker dan eenmaal per dag. 

Consumptie van bij voorkeur calorierijk voedsel. 
B.N. patiŽnten zullen zelden grijpen naar Ďgezonde kostí. Tijdens hun eetaanvallen proppen ze zich bij voorkeur vol met Calorie-rijk voedsel, dat vooral vetten en koolhydraten bevat. 

Stiekem eten
Om de eetbuien geheim te houden voor hun omgeving, gaan B.N.patiŽnten dikwijls stiekem eten. 
De vreetbui wordt dikwijls beŽindigd met zelf uitgelokt braken. Ze kan ook worden afgebroken door het optreden van buikpijn of slaap. 

Gewichtsobsessie 
De B.N.patiŽnte voelt zich niet goed in haar lichaam. Regelmatig gaat ze zeer streng aan het lijnen en legt zichzelf dwangmatig vasten op, met het oog op gewichtsverlies.Deze hongerkuren leiden dan weer tot een oncontroleerbaar hongergevoel dat uitloopt in een nieuwe vreetbui.

Besef dat het eetpatroon abnormaal is en angst om niet vrijwillig met eten te kunnen stoppen 
De B.N.patiŽnte voelt zich niet meester in eigen lichaam. Ze heeft angst van de allesovertreffende eetdrang en weet dat een vreetaanval steeds op de loer ligt. Dat gevoel van een gebrek van zelfcontrole leidt tot angst, neerslachtigheid en agressiviteit (zowel t.o.v. zichzelf).

Stemmingschommelingen 
Zolang de B.N. patiŽnte kan vasten of een dieet volgen, voelt ze zich tevreden. Maar in een periode van vreetbuien is ze meestal depressief en vaak wanhopig (soms met zelfmoordgedachten).

Top


Top

Oorzaken

Er zijn zovele oorzaken van eetstoornissen als er patiŽnten zijn, omdat elke A.N en B.N.patiŽnte haar eigen verhaal heeft. Het gaat trouwens nooit om een oorzaak, maar wel om een samenspel van factoren.
Hierbij kunnen we enerzijds voorbeschikkende en uitlokkende factoren en anderzijds onderhoudende factoren onderscheiden.
Al deze factoren zijn individueel, familiaal en/of socio-cultureel bepaald.

Voorbeschikkende en uitlokkende factoren

Kwetsbare individuen zijn gemakkelijk(er) vatbaar voor A.N. en B.N. Het zijn dikwijls heel gevoelige personen die voortdurend begaan zijn met de reacties van de anderen.Ze willen een modelmens zijn, maar twijfelen daarbij voordurend aan zichzelf.
Ze zijn bekommerd om hun uiterlijk, net als om hun prestaties. Het zijn perfectionisten en idealisten. 
Precies daardoor willen ze controle uitoefenen op hun lichaam,"er het beste van maken"; maar precies daardoor zijn ze ook gemakkelijk slachtoffer van stress.

Een uit de hand gelopen dieet
Niet iedereen is in dezelfde mate bekommerd om voedsel en gewicht. Het overdreven belang dat hieraan wordt gehecht is individueel verschillend en kan soms een directe aanloop zijn tot A.N. en B.N. Het is goed een gezond gewicht na te streven, maar dit streven mag niet leiden tot een voedings- en gewichtsobsessie.
Waarom een dieet plots uit de hand loopt en leidt tot A.N. of B.N. is moeilijk te bepalen, daar hierbij waarschijnlijk andere, niet-fysische factoren een rol spelen.
Daarbij komt het uithongeringseffect. Het eigenlijke hongergevoel is daarbij minder significant, maar wel de angst, de onrust om bij te komen.

Stress
Bepaalde gebeurtenissen of persoonsgebonden traumaís kunnen leiden tot stress, die dan op zijn beurt leidt tot A.N. of B.N.: het verlies van een geliefde persoon, moeilijkheden op school of thuis, etc.
Ook chronische stress kan meespelen wanneer een probleemsituatie gaat aanslepen (thuis, in de klas of in de vriendenkring).
Ook perfectionisme en negatieve faalangst ontwikkelen stress.

Gezinsfactoren
Onderzoeken hebben aangetoond dat A.N. en B.N. zowel voorkomen in gezinnen waar de gezinsbanden heel nauw zitten als in gezinnen waar er nauwelijks aandacht is voor mekaar.

Vandaag wordt aangenomen dat A.N. en B.N. in zowat alle gezinnen kan optreden als een samenloop van factoren hiertoe aanleiding geeft.

 

Culturele en maatschappelijke factoren

Niet ten onrechte constateert men dat A.N. en B.N. veel meer voorkomen in rijke, geÔndustrialiseerde landen dan in andere.
De (te) uitgebreide waaier van aanreikingen die onze maatschappij kenmerkt en de onoverzichtelijke, maar ook onvoorspelbare toekomstkansen, leiden tot onzekerheid, angst en stress. Dit kan een voedingsbodem zijn voor A.N. en B.N.
Meer dan ooit speelt in onze maatschappij ook het slankheidsideaal een dominerende rol. In de voedingssector is de Ďlightírage daar enerzijds een overduidelijke exponent van. Maar anderzijds wordt onze voedingsmarkt ook overspoeld door tal van nieuwe gerechten en voedingsmiddelen en worden we aangezet tot consumeren.
Daarbij is ook de rol van de reklame en de media niet te onderschatten.

 

Onderhoudende factoren

A.N. en B.N.-verslaving
Er bestaat ook een soort verslavingseffect bij A.N en B.N. Door het dieet en de uithongering komen bepaalde stoffen in het lichaam vrij die een prettig gevoel geven, een kick. Men noemt die stoffen endorfines. Dat zijn stoffen die vrijgemaakt worden bij mensen die overmatig met iets bezig zijn. Je kickt dan ook niet gemakkelijk af van die activiteit ! Het gaat hier duidelijk om een lichamelijke verslaving.
Daarnaast kan men ook een psychologische verslaving vaststellen. Deze verslaving wordt in de hand gewerkt door de patiŽnte zelf, die voortdurend met zichzelf concurrencieert, maar ook door haar omgeving die gaat reageren op haar afwijkend eetgedrag.

Verstoord denkpatroon en verkeerde lichaamservaring
De A.N. en B.N. worden ook in stand gehouden door een verstoord denkpatroon (zwart-wit denken) en een verkeerde lichaamservaring. Daardoor wordt het voor de A.N. en B.N.patiŽnte haast onmogelijk zich te bevrijden uit de vicieuze cirkels waarin ze gevangen zitten. Ze zijn niet meer in staat op een "nuchtere" manier te denken over hun eigen lichaam en ervaren dit op een volstrekt onjuiste manier. En dus gaan ze door met wat stilaan het enige doel van hun leven is geworden.

Top


Top

Wat kan je er aan doen

Wat men aan eetstoornissen kan doen is een tijdige onderkenning. Vermits het typisch is voor A.N. dat er geen ziekte-inzicht is en voor B.N. dat ze zich schamen voor hun eetgedrag en dit dan ook zo lang mogelijk trachten te verbergen, speelt de Ďalertheidí van de omgeving hierin een belangrijke rol. Hoe sneller de omgeving hun gedrag van de dochter of partner juist kan inschatten en de ernst van de problematiek kan onder ogen zien, hoe sneller kan Ďingegrepení worden om Ďhulpí te zoeken. Als dit zou leiden tot een behandeling, maakt de prognose gunstiger.
Alhoewel het dikwijls geen gemakkelijke opgave is, kan men van A.N. en B.N. genezen.

Daarbij is het echter essentieel dat de A.N. of B.N.patiŽnte zelf kiest voor deze genezing. Is dit niet het geval, dan wordt elke aanpak maar een pleister op de wonde en zit recidiveren er dik in.

Niet altijd is de A.N. of B.N. patiŽnte (nog) in staat zelf haar ziekte te lijf te gaan. A.N. kan nl. Een obsessie worden, een inwendig robotje dat je leven en gedrag dicteert en waar je moet aan gehoorzamen, ook al begin je te voelen dat het je aan het vernietigen is.

Belangrijk is dat de patiŽnte zelf inziet dat ze een probleem heeft en daar iets wil aan doen. Sommigen werken er zich zelfstandig boven op. Anderen hebben hulp nodig.

Top


Top

Hoe kan de omgeving reageren

HET PROBLEEM ERKENNEN 

De directe omgeving moet de persoon die aan een eetstoornis lijdt, bewustmaken van het probleem. Dit is een van de moeilijkste stappen. Op het moment dat ze het probleem erkennen, neemt dit vaak al een erg belangrijke plaats in in hun leven. In dit stadium heeft de eetstoornis een duidelijke invloed op hun lichamelijke en emotioneel functioneren, op hun sociale leven en op hun studies of werk. 
Sommige gezinnen vinden moeilijk het juiste evenwicht tussen loslaten om zelfstandig te worden en helpen wanneer moeilijkheden opduiken. De gezinsleden moeten betrokken worden in het herstelproces. De mate van betrokkenheid van de ouders hangt echter of van de rijpheid (maturiteit) van de dochter. Juist omwille van deze uiteenlopende maturiteit, bestaan er geen algemeen geldende gedragsregels voor ouders. 
Als het voor beide ouders duidelijk is dat hun dochter een eetstoornis heeft, is het van belang dat ze een gemeenschappelijke strategie ontwikkelen. Immers, iemand helpen tot gedragsverandering is niet vanzelfsprekend. 

HET GEDRAGSVERANDERINGSPROCES VOORBEREIDEN 

In dit proces van gedragsverandering kunnen we vijf stadia onderscheiden. 

A. Ontkenningsfase 
De betrokken persoon is helemaal niet bereid haar gedrag als een probleem te bestempelen. Zij is dus totaal niet gemotiveerd om ook maar iets te veranderen. 

B. Erkenningsfase 
Zij is bereid te erkennen dat er een probleem is. - Zij is bereid de moeilijkheden als een gevolg van haar bizarre eetgewoonten te onderzoeken. 
Sommigen accepteren dat hun eetgedrag een probleem is. Ze zijn misschien zelfs in staat de gevolgen van verandering in te schatten, maar ondernemen niets constructiefs. 

C. Voorbereidingsfase 
Zij is bereid te werken aan verandering en heeft behoefte aan hulp. Ze voelt zich echter nog erg onzeker over wat er zou gebeuren als ze haar eetgewoonten zou opgeven. Dit bemoeilijkt nog steeds het veranderingsproces. 

D. Actiefase 
Zij is bereid tot verandering en begint te werken aan haar gedragsverandering. Zij zal trachten de controlemechanismen in haar eetpatroon te doorbreken en ze krijgt vertrouwen dat het ook anders kan. In dit stadium hebben meisjes steun en aanmoediging nodig. 

E. Verankeringsfase 
Het is nodig om de veranderingen te verankeren in de eigen levensstijl. Zij werkt gestaag verder aan de gedragsverandering en tracht hervallen te vermijden. 
Ouders die het probleem willen bespreekbaar maken, moeten goed op voorhand plannen welke boodschap ze willen overbrengen. Beide ouders dienen bij dit gesprek met de dochter aanwezig te zijn. Ouders kunnen direct zijn in hun boodschap naar de dochter toe. Argumenteren is echter uit den boze, want dit verhoogt bij de dochter enkel de weerstand tot verandering. Ouders delen best kalm maar duidelijk mee wat ze gemerkt hebben in haar gedrag, wat hen doet vermoeden dat ze een eetprobleem heeft. Zij kunnen haar vragen of ze zelf veranderingen heeft gemerkt en of ze hier zelf een verklaring voor heeft. Samen met hun dochter kunnen ze enkele initiatieven bespreken die hun bezorgdheid kunnen verminderen, zoals: 
- een boek over eetstoornissen lezen en er achteraf samen over praten
- de huisarts raadplegen 
- gedrag vragen waaruit blijkt dat ze samen met het gezin wil en kan eten. 
De ouders kunnen dan een moment plannen waarop ze met hun dochter de resultaten van deze optie(s) zullen bespreken. 

HET GEDRAGSVERANDERINGSPROCES

Ontkenningsfase 
Wanneer een dochter geconfronteerd wordt met de zorgen van haar ouders, zal ze eerder verdedigend, ontkennend of boos reageren. De onderliggende redenen zijn dat zij zichzelf wil beschermen en haar schaamte en angst wil verbergen. Ze heeft angst dat haar ouders haar niet meer zullen aanvaarden en dat zij haar zullen doen eten.
Des te sterker de dochter het probleem ontkent, des te duidelijker de karakteristieken van haar eetstoornis worden. Het is dan belangrijk om consequent en kordaat te zijn, zonder de zaak op te blazen. Ouders hebben het recht om betrokken te zijn. Immers, de eetstoornis beÔnvloedt henzelf en hun gezinsleven. De eetstoornis is dus een zaak van het gezin geworden, net zoals met een ernstig lichamelijk probleem zou gebeuren. 
Het is cruciaal dat ouders in deze omstandigheden rustig blijven. In plaats van hun dochter te bombarderen met zorgelijke opmerkingen is het beter haar aan te moedigen om over haar problemen te spreken. Ouders kunnen dit doen door de discussie open te trekken naar haar globale fysieke en mentale gezondheid. Wanneer een bepaald thema aanslaat, kan dit gebruikt worden om het probleem verder te verkennen en het gesprek gaande te houden. Daarbij kunnen ouders tonen dat ze hun dochter begrepen hebben door te reflecteren wat zij verteld heeft. Het gevoel dat haar ouders naar haar luisteren zonder te veroordelen en inspanningen leveren om haar te begrijpen, is voor een meisje vaak voldoende om de rebellerende houding te laten verdwijnen. 
Bovendien is het belangrijk om geduldig te zijn. Verwachten dat in een eerste gesprek alles uitgepraat raakt, is niet realistisch.

Erkenningsfase 
Eens anorexia nervosa duidelijk erkend wordt, gaat dit de onderlinge communicatie in het gezin sterk beÔnvloeden. Ouders worden vaak verlamd van angst voor de toekomst van hun dochter. Deze angsten, zorgen en somberheid kunnen de interacties in het gezin erg bemoeilijken. Bezorgde ouders willen hun dochter vaak autoritair dwingen tot eten of tot stoppen met vreten en braken. AN is geen verveeld gedrag van een ontspoorde puber, dat kan gestopt worden door ouderlijk gezag of autoriteit. Deze harde confrontatie werkt niet. Integendeel, ze maakt het alleen maar erger. Het leidt tot tranen en frustratie en vermindert de verstandhouding. Het wederzijds vertrouwen herstellen wordt dan voor beide 'partijen' een erg moeilijke opgave.
Het is geen eenvoudige opgave om dit te doorbreken. Ouders moeten het probleem van hun dochter eerst voldoende begrijpen, d.w.z. op de handen gaan zitten en niet te trachten om met goedkope oplossingen de situatie te veranderen of te forceren. Dit is zeker niet evident voor mensen die problemen onmiddellijk actie-gericht willen oplossen, vaak omwille van hun eigen gemoedsrust. Het is voor ouders moeilijk te begrijpen dat hun dochter erg ambivalent staat tegenover verandering. Herstellen en terug 'normaal'-worden kan zelfs beangstigend zijn. Het heeft heel wat voordelen om te blijven zoals ze is. In het algemeen kunnen ze als volgt samengevat worden. Slank-zijn is modieus en 'in', wat positief is voor het zelfwaardegevoel. Kwetsbaarheid verhoogt terzelfdertijd hun machtspositie in het gezin. Het vermindert de druk van de verwachtingen naar hen toe en vermeerdert de zorg en de aandacht. De controle over voedsel leidt tot vermijding of verwijdering van emotionele spanningen en een verhoogd zelfwaardegevoel. 

Voorbereidingsfase 
Eťn van de grootste valkuilen voor ouders in de omgang met jongeren met eetstoornissen is onenigheid over de aanpak van hun dochter. Dit kan leiden tot een verdeel-en-heers-situatie. Het is van essentieel belang dat de omgeving, al dan niet met een hulpverlener, dezelfde doelstellingen nastreeft en benadering aanhoudt. Wanneer de ene de leiding neemt en de andere een zachtere aanpak verkiest, kan de eenheid ondermijnd worden. Deze moeilijkheden kunnen best op voorhand worden opgevangen. Het is duidelijk dat de confrontatie met een dergelijke problematiek een zware test is voor de kwaliteit van de echtelijke relatie van de ouders.
Het is een moeilijke opgave ouder te zijn van een dochter met een eetstoornis. Deze problematiek doorbreekt het gezinsleven. Het is belangrijk aandacht te blijven hebben voor elkaar als partner en de andere kinderen niet te verwaarlozen. Het is noodzakelijk uitdrukkelijk tijd voor hen te maken en ook je eigen interesses niet te verliezen. 
Daarom is het goed dat de dochter met de eetstoornis een duidelijk referentiekader met regels aangeboden krijgt. Het is psychisch gezond dat zij deze regels gaat bevechten. Adolescenten hebben regels nodig waartegen ze kunnen vechten. Ze voelen zich veiliger wanneer hun ouders op een duidelijke wijze tonen waar ze in kunnen geloven. Ouders moeten voor zichzelf duidelijk weten waar ze voor staan, zodat ze in de onderhandeling met hun kinderen zichzelf niet verloochenen. Ouders moeten vermijden beslissingen te nemen waar de andere ouder niet kan achter staan. 

De volgende basisregels kunnen als leidraad gehanteerd worden: 

  • Ten eerste dienen alle gezinsleden elkaar te respecteren. De ouders dienen respect te hebben voor de groeiende behoefte aan autonomie bij hun kinderen. De kinderen moeten de behoefte van de ouders om een deel van hun tijd zonder hen door te brengen, respecteren. Elke ouder dient de zelfstandigheid van de andere ouder te respecteren. 

  • Ten tweede dient elk gezin te bepalen welke gedragingen aanvaardbaar zijn en welke niet. 

  • Ten derde dienen ouders ervoor te zorgen dat ze samen-werken in plaats van elkaars inspanningen te blokkeren. 

  • Ten vierde moeten ouders ervoor zorgen dat ze de verantwoordelijkheid over de opvoeding van hun kinderen met elkaar delen. 

  • Ten vijfde moeten ouders ervoor zorgen dat hun dochter, ook al heeft ze een eetstoornis, zich ontwikkelt tot een zelfstandig functionerend individu. 

Tenslotte moet er tijd blijven voor leuke dingen in het gezin zodat iedereen van elkaars gezelschap kan genieten. 

Actiefase 
Duidelijke grenzen zijn moeilijk, maar noodzakelijk in de omgang met jongeren met eetstoornissen. Dit is niet evident, vermits de eetstoornis vaak opduikt in een levensfase waar juist in functie van het maturatieproces van het kind flexibeler met grenzen wordt omgegaan. Vaak voelen ouders zich heen en weer geslingerd tussen onredelijke eisen en geen grenzen. Grenzen waarin ze zelf geloven en waar ze achter staan, kunnen ze gemakkelijker aanhouden wanneer hun dochter hen op de proef stelt. Waar ouders de grenzen leggen, is niet zo belangrijk, wel het feit dat ze er beiden akkoord over kunnen gaan. 
Geconfronteerd met eetstoornissen en gewichtsverlies, voelen heel wat ouders zich onzeker over hoe ze mogen en moeten reageren op het eetgedrag van hun dochter. 

Het heeft geen zin om ter plaatse te blijven trappelen wanneer het eetgedrag tot levensbedreigende toestanden leidt. Dan is de eerste opdracht samen met de dochter te voorkomen dat ze nog verder gaat vermageren of nog meer gaat vreten. Opnieuw is het een kwestie van evenwicht tussen inspanningen van de dochter om veranderingen uit te proberen de verantwoordelijkheden van de ouders om duidelijke grenzen aan tť bieden. Ouders moeten soms direct durven tussenkomen in het sociale of studieleven van hun dochter, wanneer zij haar gezondheid blijft belasten. Hierbij hebben zij soms onterecht de angst dat hun kind tť oud is voor zulke aanpak. Ouders dienen voor ogen te houden dat meisjes de risico's en gevaren van dergelijke eetpraktijken niet meer zien, wanneer deze een belangrijke plaats hebben ingenomen in hun leven. 

Ouders kunnen ervoor proberen te zorgen dat hun dochter gezond en evenwichtig eet. Alles wat verwijst naar diŽten wordt best geweerd. Ouders hopen vaak dat hun dochter zal eten als ze iets klaarmaken dat hun dochter vroeger graag at. Al die inspanningen ten spijt, zal de dochter meestal weigeren en zal de moeder zich afgewezen voelen. 

Ouders mogen niet aanvaarden dat hun dochter voor het ganse gezin kookt, omdat dit haar bezorgdheid om voeding enkel versterkt. Het is goed als ze zorgen voor regelmaat in de maaltijden. Ze kunnen hun dochter uitnodigen om samen met hen te eten, maar moeten kunnen aanvaarden dat ze het niet doet. De gezinsmaaltijden mogen niet de focus worden van het conflict. Voedsel is voor de dochter al een horror-thema, erover vechten maakt het alleen maar weerzinwekkender. 

Ouders kunnen over het eetgedrag enkel regels opleggen, wanneer de dochter akkoord gaat. Ouders lopen enkel ontgoochelingen op en stimuleren manipulatie door hun dochter regels op te leggen, waar ze zelf niet achter staat. Bij de onderhandelingen hierover moet het doel zijn: actief luisteren naar de zorgen van hun dochter en ervoor zorgen dat zij ook de zorgen van haar ouders kan beseffen. Het is van belang realistische doelen voorop te stellen. Zo is het niet mogelijk iemand die boulimia heeft, het braken te verbieden. Dit is te hoog gemikt en zal enkel leiden tot mislukking en herval. Immers, vrouwen met een laag zelfwaardegevoel zijn overgevoelig voor mislukkingen en vaak niet in staat om succeskansen juist in te schatten. Omdat deze meisjes of vrouwen erg begaan zijn met het behagen van anderen, zeker diegenen die ze zien lijden onder hun eetstoornis, zullen ze al te makkelijk akkoord gaan met de vooropgestelde doelstellingen. Om hun directe omgeving niet teleur te stellen zullen ze trachten te verbergen dat ze hun doelstellingen niet bereikt hebben. Als dit dan toch aan het licht komt, zullen ouders zich vaak beet genomen voelen. De doelstellingen kunnen maar realistisch zijn als de dochter oprecht voor zichzelf kan uitmaken wat haalbaar is. 

BESLUIT 

Al het voorgaande is zinvol en doeltreffend wanneer ouders bereid zijn te onderkennen dat hun dochter een probleem heeft, de ernst ervan in te zien en hun eigen verantwoordelijkheid op te nemen in het herstelproces van hun dochter. Dit is geen vanzelfsprekend gegeven. In bepaalde omstandigheden kunnen ouders er belang bij hebben het probleem te minimaliseren of zelfs te ontkennen. 

Door ontkenning willen de ouders vaak de confrontatie met de schuldvraag vermijden. Immers, sommige ouders zien het probleem als een persoonlijk falen van hun opvoeding. Ze voelen zich door de eetstoornis veroordeeld in hun bekwaamheid als ouder. Dit kan zover gaan dat ze de therapie van hun dochter gaan saboteren of ondermijnen zodat de therapeut ook zal mislukken. Zo kunnen ze de therapeut verhinderen om een of ander gezins- en/of relationeel probleem aan de oppervlakte te brengen. 

Uit al het voorgaande moge duidelijk blijken dat er ook voor ouders geen algemene regels zijn die snelle successen garanderen. Het beste wat ouders kunnen doen, is ook door een leerproces te gaan, waarbij ze 'nieuwe' vaardigheden leren. Geduld en opnieuw beginnen spelen hierbij een cruciale rol. Ouders moeten ten aanzien van hun dochter beschikbaar zijn als bron van hulp en ondersteuning, maar terzelfdertijd ook zo goed mogelijk voor zichzelf zorgen.

REFERENTIES

TREASUR J.,
Anorexia Nervosa. A survival guide for families, friends and sufferers. 
Erlbow, Psychology Press, 1997

NORR… J.,
Eetstoornissen bij jongeren voorkomen
KVLV, persoons en relatievorming, opvoeding 
http://www.kvlv.be 

Top


Top

Copyright © 2005 Vereniging AN-BN vzw