AN-BN vzw

EETSTOORNISSEN
(Vereniging Anorexia Nervosa - Boulimia Nervosa) 

 
 

Orthorexia

Wat is orthorexia
Heb ik orthorexia?
Meer informatie

 

Wat is orthorexia

Orthorexia Nervosa is een eetstoornis die zich uit in obsessief systematisch elimineren van voedingsmiddelen waarvan men denkt dat zij de gezondheid kunnen schaden. Terwijl anorexia-, boulimia-, en binge eating- patiënten zich fixeren op de hoeveelheid, zijn orthorexia- patiënten bezig met de aard van het voedsel dat zij eten.
Omdat het eetgedrag voorbeeldig gezond overkomt en deze mensen niet bezig zijn met afslanken, is Orthorexia Nervosa veel moeilijker te ontdekken dan haar familieleden AN, BN, BED. Maar er zijn overeenkomsten. Otrhorecten zijn harde werkers die veel van zichzelf eisen en vooral alles onder controle willen houden. Ongemakken die door de klassieke geneeskunde moeilijk te behandelen zijn zoals slapeloosheid, moeilijke spijsvertering, eczeem doen hen naar een dieet grijpen waar zij zich extreem perfectionistisch aan houden. Nu kan een dieet dat arm is aan vetten, zuivel en koolhydraten er op korte termijn voor zorgen dat men zich beter voelt. Voor mensen met orthorexia is dit nu net het bewijs dat zij ermee door moeten gaan. Zij zijn ervan overtuigd dat hun dieet hen beschermt tegen darmklachten, vermoeidheid en tal van andere symptomen. Vlees, vis, meelproducten worden één voor één geschrapt uit het menu en sommigen houden regelmatig sapkuren, zelfs vastendagen waarop zij enkel mineraal water drinken.
Indien zij zich slecht voelen is dat volgens hen omdat zij toch nog iets gegeten hebben dat niet goed voor hen was en zij verstrengen hun dieet. Zij besteden hoe langer hoe meer tijd aan planning, aankoop en bereiding van voedsel. Sociale contacten worden vermeden, want zij willen weerstaan aan elke verleiding om “onzuiver” te eten. Hun innerlijk leven wordt beheerst door zelfbestraffing en een toenemend superioriteitsgevoel tegenover diegenen die “zondigen”. 

Dokter Steven Bratman, een natuurarts die zijn patiënten aanmoedigde om met gezonde voeding ziekten te voorkomen en zelfs te genezen, was de eerste bij wie een belletje ging rinkelen. 
Hij slaagde erin om chronisch zwaar zieken door een aangepast dieet medicatie-vrij te houden. Maar hoewel zijn dieet, waarin vaak melkproducten, meel, eieren en soms vis geschrapt werden, het leven van zijn patiënten verlengde , begon hij zich af te vragen of dit nog wel leven was… “Wanneer zelfs een gezond dieet jouw leven beheerst ben je klaar om een eetstoornis te ontwikkelen.”, vertelt hij. En hij kwam tot de conclusie dat net als teveel klassieke medicatie een te streng dieet ernstige bijwerkingen kan vertonen. Wanneer gezonde voeding een obsessie wordt, dan spreekt men volgens dr. Bratman van een eetstoornis. En de schadelijke gevolgen blijven niet uit. Net als bij andere eetstoornissen zijn stemmingswisselingen, bloedarmoede, osteoporose en dalende vruchtbaarheid slechts enkele van de lange lijst gezondheidsproblemen die zich voordoen na een langdurig streng dieet. Als gevolg van een tekort aan vitaminen en mineralen verandert de bloeddruk en verharden de wanden van de aders.

Ongeveer de helft van de mensen die extreem gezond eten heeft een eetstoornis. Orthorexia komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen, omdat zij meer bezig zijn met hun voeding en hun uiterlijk. Zij hoeven niet noodzakelijk mager te zijn . Hun gewicht is niet belangrijk. Zij willen er stralend en gezond uitzien. De “klassieke” eetstoornissen houden zich bezig met de hoeveelheid voedsel; orthorexia met de kwaliteit ervan. Terwijl mensen met anorexia, boulimia en eetbuistoornis beschaamd zijn over hun gedrag, zijn orthorecten fier op hun eetgewoonten en wordt hun eetstoornis zelfs maatschappelijk aanvaard. Hun dagelijks leven wordt echter even sterk door voedsel beheerst.

Dr. Bratman: “Wanneer gezonde voeding de plaats in je leven krijgt die het verdient dan ben je goed bezig. Wanneer echter de zin van jouw leven draait rond gezonde voeding en wanneer je andere aspecten van jouw leven gaat verwaarlozen dan heb je een eetstoornis. Dan wil je jezelf zo zuiveren dat je je ziel overtreft. In plaats van je wensen, angsten en noden te voelen ga je ze zoeken in zuiver voedsel.”
Bratman gelooft nog steeds dat gezonde zuivere voeding je gezondheid aanzienlijk kan verbeteren en vele ziekten kan voorkomen, maar dit betekent volgens hem nog niet dat we de reguliere geneeskunde over boord moeten gooien.

Dat diezelfde geneeskunde echter niet in de gaten heeft dat ze met haar goedbedoelde voedingsadviezen bij sommige mensen een voedselobsessie kan creëren verrast de arts telkens opnieuw. De massa’s boeken die gezondheid, energie en vooral een lang leven beloven als je je maar aan het voorgestelde dieet houdt, kunnen in hun enthousiasme orthorexia promoten…
De geneeskunde stelt terecht dat gezonde voeding even belangrijk is voor ons welzijn als medicatie. Maar een eetstoornis die de controle neemt over jouw doen en laten is ongetwijfeld schadelijker dan het ongemak dat aanleiding gaf tot het volgen van een dieet...

 

Heb ik orthorexia ?

Indien je drie van de volgende tien vragen met “ja” beantwoordt zit je op zijn minst op de gevarengrens om orthorexia te ontwikkelen. 
Bij vier of meer positieve antwoorden heb je een probleem met je voeding. 
Als alle uitspraken op jou van toepassing zijn heb je professionele hulp nodig. In dat geval leef je niet meer gezond maar word je door je voeding geleefd.

  • Denk je meer dan 3 uur per dag aan voeding? 
    Ben je meer dan drie uur per dag bezig met winkelen, bereiden, lezen en praten over jouw voeding ? 

  • Plan je vandaag al wat je morgen gaat eten? 
    Als ik vandaag brocoli eet maak ik morgen gierst en overmorgen bruine rijst met adzuki bonen.
    Op die manier ben je eigenlijk fanatiek bezig met uitgebalanceerde maaltijden te plannen.

  • Moet jouw voedsel vooral gezond zijn en maakt het niet uit of het lekker smaakt? 
    Je eet nooit iets omdat je daar zin in hebt, maar omdat het jouw maag, darm en bloed zuivert.

  • Is met het verbeteren van de kwaliteit van jouw voeding de kwaliteit van jouw leven verminderd?
    Zijn intimiteit, sociale contacten, genot van minder belang sinds je gezond eet?

  • Ben je streng geworden tegenover jezelf? 
    Wat ik gisteren gegeten heb is nog niet zuiver genoeg, vanaf morgen eet ik geen gekookte groenten meer, enkel nog rauwkost. 
    Ik heb gisteren bij vrienden spagetti gegeten, Ik hou nu drie sapdagen om mij te zuiveren.

  • Wekken dingen waarvan je vroeger genoot nog nauwelijks je interesse op? 
    Geniet je niet meer van een uitstap, een hobby omdat je aan niets anders meer kan denken dan aan gezond eten?

  • Voel jij je reuze goed in je vel wanneer je gezond eet en kijk je neer op anderen die niet kunnen weerstaan aan “rommel”?.

  • Voel jij je schuldig wanneer je van je dieet afwijkt? 
    Voel jij je slecht in je vel, minderwaardig wanneer je teveel ijs at en te weinig groenten?

  • Mijd je sociale contacten omdat je met die vrienden moet eten? 
    De meeste restaurants serveren jouw soort voeding niet. 
    En àls ze dat al doen dan betrouw jij het niet want je weet niet waar het voedsel vandaan komt en hoe het werd klaargemaakt.

  • Geeft de manier waarop je eet jouw een vredig gevoel van totale controle?
    Het leven is onvoorspelbaar maar mijn voeding en gezondheid kan ik tenminste onder controle houden.

Samengesteld door Nelly Prinsmel

 

Meer informatie

Lectuur

  •  “Orthorexia Nervosa – The Health Food Eating Disorder”  Steven Bratman

  •  “Health Food Junkies: Overcoming the Obsession With Healthful Eating”  Steven Bratman

  •  “Obsession with dietary perfection can sometimes do more harm than good, says one who has been there.” 
       S. Bratman,  Yoga Journal, oktober 1997

  • “Eat- Right Intelligence”  S. Bratman 

  • “Women addicted to health food”  National Centre for Eating disorders

  •  “When eating too healthily becomes harmful”  Mandy Francis 

    Website

    http://www.beyondveg.com 

Copyright © 2005 Vereniging AN-BN vzw