|
Orthorexia Nervosa is een eetstoornis die zich uit in obsessief systematisch elimineren van voedingsmiddelen waarvan men denkt dat zij de gezondheid kunnen schaden. Terwijl anorexia-, boulimia-, en binge eating- patiënten zich fixeren op de hoeveelheid, zijn orthorexia- patiënten bezig met de aard van het voedsel dat zij eten.
Omdat het eetgedrag voorbeeldig gezond overkomt en deze mensen niet bezig zijn met afslanken, is Orthorexia Nervosa veel moeilijker te ontdekken dan haar familieleden AN, BN, BED. Maar er zijn overeenkomsten. Otrhorecten zijn harde werkers die veel van zichzelf eisen en vooral alles onder controle willen houden. Ongemakken die door de klassieke geneeskunde moeilijk te behandelen zijn zoals slapeloosheid, moeilijke spijsvertering, eczeem doen hen naar een dieet grijpen waar zij zich extreem perfectionistisch aan houden. Nu kan een dieet dat arm is aan vetten, zuivel en koolhydraten er op korte termijn voor zorgen dat men zich beter voelt. Voor mensen met orthorexia is dit nu net het bewijs dat zij ermee door moeten gaan. Zij zijn ervan overtuigd dat hun dieet hen beschermt tegen darmklachten, vermoeidheid en tal van andere symptomen.
Vlees, vis, meelproducten worden één voor één geschrapt uit het menu en sommigen houden regelmatig sapkuren, zelfs vastendagen waarop zij enkel mineraal water drinken.
Indien zij zich slecht voelen is dat volgens hen omdat zij toch nog iets gegeten hebben dat niet goed voor hen was en zij verstrengen hun dieet. Zij besteden hoe langer hoe meer tijd aan planning, aankoop en bereiding van voedsel. Sociale contacten worden vermeden, want zij willen weerstaan aan elke verleiding om “onzuiver” te eten. Hun innerlijk leven wordt beheerst door zelfbestraffing en een toenemend superioriteitsgevoel tegenover diegenen die “zondigen”.
Dokter Steven Bratman, een natuurarts die zijn patiënten aanmoedigde om met gezonde voeding ziekten te voorkomen en zelfs te genezen, was de eerste bij wie een belletje ging rinkelen.
Hij slaagde erin om chronisch zwaar zieken door een aangepast dieet medicatie-vrij te houden. Maar hoewel zijn dieet, waarin vaak melkproducten, meel, eieren en soms vis geschrapt werden, het leven van zijn patiënten verlengde , begon hij zich af te vragen of dit nog wel leven was… “Wanneer zelfs een gezond dieet jouw leven beheerst ben je klaar om een eetstoornis te ontwikkelen.”, vertelt hij. En hij kwam tot de conclusie dat net als teveel klassieke medicatie een te streng dieet ernstige bijwerkingen kan vertonen. Wanneer gezonde voeding een obsessie wordt, dan spreekt men volgens dr. Bratman van een eetstoornis. En de schadelijke gevolgen blijven niet uit. Net als bij andere eetstoornissen zijn stemmingswisselingen, bloedarmoede, osteoporose en dalende vruchtbaarheid slechts enkele van de lange lijst gezondheidsproblemen die zich voordoen na een langdurig streng dieet. Als gevolg van een tekort aan vitaminen en mineralen verandert de bloeddruk en verharden de wanden van de aders.
Ongeveer de helft van de mensen die extreem gezond eten heeft een eetstoornis. Orthorexia komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen, omdat zij meer bezig zijn met hun voeding en hun uiterlijk. Zij hoeven niet noodzakelijk mager te zijn . Hun gewicht is niet belangrijk. Zij willen er stralend en gezond uitzien. De “klassieke” eetstoornissen houden zich bezig met de hoeveelheid voedsel; orthorexia met de kwaliteit ervan. Terwijl mensen met anorexia, boulimia en eetbuistoornis beschaamd zijn over hun gedrag, zijn orthorecten fier op hun eetgewoonten en wordt hun eetstoornis zelfs maatschappelijk aanvaard. Hun dagelijks leven wordt echter even sterk door voedsel beheerst.
Dr. Bratman: “Wanneer gezonde voeding de plaats in je leven krijgt die het verdient dan ben je goed bezig. Wanneer echter de zin van jouw leven draait rond gezonde voeding en wanneer je andere aspecten van jouw leven gaat verwaarlozen dan heb je een eetstoornis. Dan wil je jezelf zo zuiveren dat je je ziel overtreft. In plaats van je wensen, angsten en noden te voelen ga je ze zoeken in zuiver voedsel.”
Bratman gelooft nog steeds dat gezonde zuivere voeding je gezondheid aanzienlijk kan verbeteren en vele ziekten kan voorkomen, maar dit betekent volgens hem nog niet dat we de reguliere geneeskunde over boord moeten gooien.
Dat diezelfde geneeskunde echter niet in de gaten heeft dat ze met haar goedbedoelde voedingsadviezen bij sommige mensen een voedselobsessie kan creëren verrast de arts telkens opnieuw. De massa’s boeken die gezondheid, energie en vooral een lang leven beloven als je je maar aan het voorgestelde dieet houdt, kunnen in hun enthousiasme orthorexia promoten…
De geneeskunde stelt terecht dat gezonde voeding even belangrijk is voor ons welzijn als medicatie. Maar een eetstoornis die de controle neemt over jouw doen en laten is ongetwijfeld schadelijker dan het ongemak dat aanleiding gaf tot het volgen van een dieet...
|
Wat is orthorexia