2de Lentereis Pyreneeën-Languedoc

Vorige | Overzicht | Volgende

3de lentereisDe 2de lentereis van 27 april tot 3 mei 2009, een initiatief van Gerda en Willy Vanderzeypen, is voor het derde opeenvolgende jaar een succes geworden. De formule is dan ook uniek: een kleine groep geïnteresseerde deelnemers, een ‘cultuur- en geschiedenisbad’ maar ook veel aandacht voor de overweldigend mooie natuur en de streekgastronomie.

Bovendien verloopt alles in een rustige, ongedwongen sfeer waarbij iedereen voor zichzelf uitmaakt aan welke activiteiten hij of zij deelneemt. Een ander niet onbelangrijk pluspunt is dat je met Gerda en Willy ook plaatsen bezoekt waar je als gewone toerist niet zal (of niet mag) komen.

Verblijfplaats was opnieuw het mooie Château La Barthe in Belflou (Lauragais). Net als de vorige jaren werden er enkele korte conferenties ingelast waar de deelnemers meer te weten kwamen over het indrukwekkende historische verleden van de streek. Daarvoor tekenden, naast Gerda en Willy, ook Mieke Felix en Ankie Nolen.

Voor een uitgebreid verslag laten we een van de deelnemers zelf aan het woord.

3de lentereis 3de lentereis
Middagaperitief op de gesloten binnenkoer van Château Labarthe te Belflou, waar de groep verbleef en waarvan Willy onlangs tot grote verbazing van de eigenaars heeft ontdekt dat het een tijdje eigendom zou geweest zijn van de tempeliers van de nabije hoofdcommanderij Copadels, die nog steeds bestaat. Elke dag werd afgesloten met een heerlijke traditionele maaltijd in de zaal van het Château.

ZONDAG 26/04

De zon schijnt in Vlaanderen wanneer ik de TGV opstap in Rijsel. Een half uurtje later vlieg ik door Frankrijk in de gietende regen. Na een vlotte reis bereik ik het station van Villefranche-en-Lauragais waar een goedlachse Willy mij verwelkomt. Samen rijden we over de heuvels door het mooie maar natte Zuid-Franse landschap in de richting van het dorpje Belflou, gelegen naast het grote meer van Ganguise. Aangekomen op het prachtige domein La Barthe maak ik kennis met onze vriendelijke gastvrouw Monique Cazanave. We ontmoeten enkele andere gasten die eerder zijn aangekomen bij een glaasje blanquette de Limoux (een heerlijke voorloper van de champagne). Bij een lekker traditioneel avondmaal maken we verder kennis met de andere deelnemers. Het zijn allemaal fijne Vlaamse mensen van verschillende leeftijden en levensopvattingen, maar met een open geest en interesse voor de Languedoc en de katharen.

3de lentereis 3de lentereis
Groepsfoto aan de zuidzijde van de indrukwekkende ruïnes van Château Lagarde nabij Mirepoix, waarvan restaurateur Patrice Le Breton Studiecentrum Als Catars bedankt voor de voortdurende waardevolle steun die hij hard nodig heeft. Mieke Félix leest een kathaars gebed voor aan de herdenkingsstèle onderaan de pog van Montségur.

MAANDAG 27/04

Na het ontbijt rijden we naar Castelnaudary waar we het Canal du Midi ontdekken. Het havenmeer lijkt op een plaatje waar je in de warme zomermaanden wat verfrissingen kunt nemen en een leuke boottocht maken. We parkeren bij het bassin en maken een stadswandeling over de typische brug naar de gotische basiliek. Willy geeft de nodige uitleg onderweg over de plaats die tijdens de kruistochten militair erg belangrijk was, gelegen op de grens tussen de gebieden van Carcassonne en Toulouse.

Aangekomen op een klein pleintje met een panorama over het lager liggende land vertelt hij over de grote slag in de herfst van 1211 tussen de kruisvaarders van Simon van Montfort en de Occitaanse troepen van de graaf van Toulouse die ondanks hun meerderheid de kamp verloren. Hij doet dat met zoveel overgave dat een poortluikje van een nabijgelegen gebouw opengaat en het gelaat van een katholieke non verschijnt, die denkt dat we komen bedelen!

De ochtendwandeling wordt afgerond met een bezoek aan de marktplaats van Castelnaudary waar we tussen de kraampjes met veel couleur local nog wat rondkuieren. Uit Castelnaudary is ook de cassoulet afkomstig, het beroemde streekgerecht dat in de oven wordt klaargemaakt in aardewerken potten (casserol). Onze gastvrouwe Monique zal ons tijdens de week dergelijk gerecht presenteren. Zij is grootmeester van de Universele Academie van Cassoulet en doet zelfs de moeite om haar erepij met mijter daarvoor aan te trekken. Vervolgens krijgen we van haar een diploma van proever!

In de namiddag gaat het richting Vals waar we een merkwaardige grotkerk bezoeken. Het is één van de oudste monumenten van de streek. De ingang loopt door een kloof in een gigantische rots en dan komen we in een romaanse crypte om vervolgens via een trap in een gotisch kerkje te komen waarvan de toren, die uitzicht geeft op het omliggende landschap, in latere tijden een militaire functie had. Mieke geeft uitleg bij de Catalaanse apsisfresco’s uit de 10de en 11de eeuw.

Daarna gaat het naar de imposante ruïnes van château Lagarde, die door het Patrice Lebreton worden gerestaureerd. We houden eveneens halt in de cité van Mirepoix, een mooi middeleeuws stadje. We bezoeken daar de gotische kathedraal die een zeer ruime indruk geeft. Door het gebruik van ribgewelven ontstaat er een soort van eenbeukige zaalkerk. Boven de ingang, helaas afgesloten voor het publiek, bevindt zich het stenen labyrinth ( waarover sprake in de roman van Kate Mosse, die ik momenteel aan het lezen ben) en waarvan de grotere versie te zien is in de kathedraal van Chartres.

We begeven ons naar de marktplaats, langs de straatjes die een dambordpatroon vertonen, en dat is typisch voor de bastides van de 13de en 14de eeuw. De markt is authentiek middeleeuws met vakwerkhuizen en de indrukwekkende couverts (overdekte wandelgalerijen door de verdieping te laten uitspringen op houten zuilen). Aan het huis van de consuls zijn de uiteinden van de balken prachtig gesculpteerd met griezelige gotische figuren. De markt is een ideale plaats om een terrasje te doen en te genieten van een goed getapte Leffe of een pastis.

3de lentereis 3de lentereis
Het bezoek aan de pog en het kathaarse castrum van Montségur was perfect voorbereid door de ochtendpresentatie van Gerda Vancayzeele over het castrum als habitat. Doet Nadine in de resten van het kathaarse castrum een ontdekking?

DINSDAG 28/04

In de morgen genieten we van de conferentie van Gerda die ons vertelt over de nieuwste bevindingen van de archeologie, en het vooral heeft over het castrum. Vervolgens geeft Willy ons een toegankelijke introductie in de wereld van de katharen. Heel wat Vlamingen die in de buurt wonen, dagen op om mee te luisteren.
Na de middag rijden we richting Montségur. We stoppen op de aangrenzende heuvel van Sierrelongue, waar we door een stil bergdorpje wandelen en vervolgens een prachtig zicht krijgen op de steile rotsflanken van de pog. Het is moeilijk voor te stellen dat deze loodrechte wanden door huurlingen uit de Gascogne werden beklommen om de burcht in te nemen. Willy legt het allemaal haarfijn uit. Denkende aan de keuze van de katharen voor de brandstapel na de overgave van het castrum in 1244, met liefst 225 slachtoffers, stappen we in stilte terug naar de bus.

Dan rijden we rond de pog door de gorges van de Lasset naar de parking aan de voet van de rots. Enkele deelnemers hebben we achtergelaten in het 17de eeuwse dorpje waar ze het museum gaan bezoeken en een goede tijd beleven. Tijdens de klim naar de top houden we even halt aan het monument ter nagedachtenis van de katharen die er verbrand werden na de overgave van het castrum. Mieke leest er even een kathaarse tekst voor en dan vangen we de moeizame klim aan naar de top. Iedereen haalt het.
Boven hebben we een prachtig uitzicht. Door de deskundige uitleg van Gerda en Willy krijgen we meer inzicht in de structuur en de levensomstandigheden tijdens de middeleeuwen in wat hij een noodcastrum noemt, of gedurende 40 jaar lang een veilige vluchtplaats voor de door de kruisvaarders of de inquisiteurs vervolgde katharen. Na het bezoek keren we terug naar ons eigen kasteel waar we tijdens en na het avondmaal heel wat napraten over deze uitzonderlijke dag.

3de lentereis 3de lentereis
Guido heeft totaal geen last van hoogte- of dieptevrees, en kijkt naar de Pas de l'Ours die hij ook al beklommen heeft. Reisleider in spe Johny de Ieperling denkt reeds na over zijn volgende mop.

WOENSDAG 29/04

Na het ontbijt is het aan Mieke om de deelnemers meer inzicht te geven in het ontstaan van het kathaarse geloof en de moraal. Daarna geeft Willy uitleg over de cistercienzers en de benedictijnen in katharenland.
Aansluitend op het middagmaal gaan we op stap naar de abdij van Villelongue, een prachtig gerestaureerde cistercienzerabdij ( doet mij wat denken aan Villers-la- Ville bij ons in Brabant). We worden er verwelkomd door eigenaar Jean Eloffe. In de refter geeft Willy de nodige uitleg, onder meer over Bernardus van Clairvaux en zijn prediking tegen de ketters van Toulouse en Albi, waarna we een wandeling maken door het complex, de kerk en de middeleeuwse binnentuin.

We vervolgen onze weg naar het stuwmeer van Saint-Ferréol, ontworpen door de ingenieur Paul Riquet voor de waterbevoorrading van het Canal du Midi. Het pas geopende museum geeft een duidelijk beeld van de constructie van dit kunstwerk en het genie van de ingenieur uit de 17de eeuw.

We dalen even af langs de watervallen die de kunstmatige rivier (de Rigolle) bevoorraden van water, en die op zijn beurt aan het Partage des Eaux het Canal du Midi spijst. We bewonderen het arboretum en wandelen via de dijk van het meer naar de parking.

3de lentereis 3de lentereis
Met Mieke én Willy beschikte de groep in feite over twee gidsen. Zij zijn hier in de cisterciënzerabdij van Villelongue waar Willy in het refectorium een korte conferentie gaf over deze orde en hun betrokkenheid in de strijd tegen de katharen en Mieke het meer architecturale vaandel van hem overneemt. In de middeleeuwse binnentuin van de abdij van Villelongue.

DONDERDAG 30/04

In de voormiddag gaat Mieke dieper in op het enige kathaarse sacrament: het consolamentum. Na de middag gaat het richting Toulouse, de hoofdstad van het zuid-westen. We rijden de stad binnen langs het Canal du Midi die verderop in de Garonne uitmondt. Via kleine straatjes belanden we bij de majestueuze basiliek van Saint-Sernin, een ruim en goed verlicht gebouw voor deze romaanse bouwstijl. De cryptes zijn ook een bezoek waard, vol met uitzonderlijke relikwieën en andere zeer heilige kunstwerken.
Ons bezoek gaat verder met een wandeling door het stadscentrum en over het plein van het Capitool, waar we nog een gotische kerk met abdij van de dominicanen kunnen bezoeken (Les Jacobins) en waar de theoloog Thomas van Aquino is begraven. Hoog boven ons hoofd hangt de stenen palmier gevormd door een spinneweb van ribbogen. Het wordt aan onze voeten weerkaatst in een gigantische spiegel.
Vele gebouwen in Toulouse zijn opgetrokken in rode baksteen (vandaar de naam rode of roze stad). De talrijke studenten geven de stad een erg levendige indruk. Een Catalaanse muziekgroep waart in rood en geel over het plein. Het bezoek wordt afgesloten met een terrasje met zicht op de apsis en toren van de basiliek.

3de lentereis 3de lentereis
Het bezoek aan Toulouse was één van de vele hoogtepunten. Deze merkwaardige Christus vonden zij in de kerk van Saint-Sernin. Deze enorme waterciterne onderaan de donjon van Termes werd pas recentelijk door de archeologen ontdekt. Roger schatte de inhoud op 25 à 30 m³.

VRIJDAG 1/05

Geen conferentie vandaag, maar een ganse dag op stap. In de voormiddag gaat het richting Lagrasse, een prachtig stadje met abdij in een schilderachtige vallei van de Corbières. Na een welkomstwoordje van de vriendelijke gendarmerie (!), kunnen we de mooie benedictijnerabdij bezoeken en dat is een reis door de tijd van de romaanse basis tot de gotische bovenbouw. Na dit bezoek nemen we ons gastronomisch middagmaal in Lagrasse.

We zetten onze trip verder naar het machtige castrum van Termes, waar vooral Gerda ons informeert over de vordering van de archeologische opgravingen en de recente ontdekking van een gigantische drinkwaterciterne. De koude wind blaast in volle kracht over de heuvel.

We bezoeken daarna het kasteel van Villerouge-Termenès. Willy loodst er ons binnen, wippend voorbij een grote groep toeristen, en gidst er ons door deze mooi gerestaureerde burcht die ons een getrouw beeld geeft van de middeleeuwse levenswijze en militaire architectuur. We keren terug via eindeloze kleine baantjes door een totaal verlaten wildernis. Liefst 25% van de oppervlakte van het departement Aude is bebost en daarmee is het één van de belangrijkste houtleveranciers van Frankrijk.

Bij het avondeten wordt er gelachen, gepraat, gependeld naar ons middeleeuwse verleden, kortom verbroederd en verzusterd. De sfeer is optimaal.

3de lentereis 3de lentereis
Proeverij van een huisgemaakte cassoulet, bereid door gastvrouwe Monique Cazanave, grootmeesteres in de Universele Academie van de Cassoulet. Nadien kreeg iedereen van haar een diploma van proever. Mieke Felix, Ankie Nolen, Gerda Vancayzeele en Willy verzorgden diverse lezingen over middeleeuwse archeologie, katharen, cisterciënzers en tempeliers.

ZATERDAG 2/05

Na het ontbijt krijgen we een conferentie van Ankie Nolen die ons verder toelicht over het Occitaanse katharisme, vooral de kruistochten en inquisitie in de Languedoc van de 13de eeuw.

Na de middag rijden we naar Mazamet, aan de andere zijde van de Montagne Noire. We bezoeken er museum over het katharisme waar we vele items herkennen  waarover de conferentiers verteld hebben in de loop van de week. Het is een zeer mooie moderne tentoonstelling die je best bezoekt met wat voorkennis. Zo geniet je optimaal van al het materiaal dat er is tentoongesteld. We bezoeken daarna het kathaarse castrum van Hautpoul dat op een duizelingwekkende rotsgraat is gebouwd, en waar lange tijd katharen uit de Aude een toevlucht vonden.

Op de terugweg maken we nog een wandeling in Sorèze dat ook een kathaars verleden heeft. Het doet een beetje denken aan Mirepoix maar kleinschaliger. We gaan er binnen in de prachtig gerestaureerde abdijschool dat nu een hotel-restaurant is met vergaderzalen en een magistrale tuin met vijvers. Door de schoolsfeer die er nog steeds hangt is het een mooie plaats om eens te verblijven of voor een etentje in een uniek kader.

3de lentereis 3de lentereis
Saint-Sernin was en is een belangrijke pelgrimsplaats en de crypte bevat een uitzonderlijke verzameling aan reliekschrijnen.
Na het bezoek aan de abdij en de cité van Lagrasse vond de groep een uitstekend restaurant met zicht op de wijngaarden.

ZONDAG 3/05

Willy geeft ons nog een conferentie, ons laatste bad in de middeleeuwse wereld van de katharen en ook van de tempeliers. Hij verrast de gastvrouwe tijdens de apéro op de binnenkoer van het kasteel met haar te zeggen dat haar kasteel wellicht tijdelijk bezit is geweest van de nabije hoofdcommanderij van Copadels, die nog steeds bestaat. We verblijven dus in een tempelierssite!

Als we het middagmaal beëindigd hebben, gaan we richting Foix en verderop de Pyreneeën in naar Lordat. De resten van deze machtige burcht liggen op een grote hoogte, omgeven door het hooggebergte. Rondom zie je de besneeuwde toppen van de Pyreneeën. Lordat is de plaats waar de archeologische opgravingen in de roman van het labyrinth zich afspelen, maar dat is fictie want in feite is deze site nog steeds niet door de archeologen onderzocht. Volgens de documenten zou hier een kathaars kerkhof zijn geweest. Binnen de vesting verblijven heel wat roofvogels die er verzorgd worden door een jong Frans koppel en waarmee zij een mooie schow opvoeren, samen met deskundige uitleg. We ontdekken er een gigantische middeleeuwse citerne die wijst op een intensieve bebouwing en de grote bevolking tijdens de middeleeuwen van deze plaats.

Na deze mooie dag rijden we terug naar auberge Le Cathare voor het avondmaal, met nog een verrassingsstop op een mooi terrasje naast de haven van le Ségala aan het Canal du Midi.

3de lentereis 3de lentereis
Via kleine wegen door de eindeloze wildernis van de Corbières stevent het busje af op de ruïnes van Termes. Gids Gerda maakt zich klaar voor een presentatie in de ruïnes van Termes.

MAANDAG 4/05

Helaas onze laatste dag. De groep is reeds kleiner geworden. Na afscheid te hebben genomen van Monique en Gerda vertrekken we richting Seuil de Narouze. We krijgen er van Willy uitleg over de watertoevoer, de plannen van Riquet voor nog een grote vijver, en het monument ter ere van deze ingenieur die gebouwd is op een mysterieuze plaats die reeds in de oudheid gekend was. We bezoeken de sluis van de Oceaan en wandelen langs het arboretum.

De rit eindigt met een terrasje in Villefranche waar we genieten van een pastis, we nemen er afscheid van elkaar en rijden of vliegen huiswaarts. Op de trein heb ik nog tijd om alles een beetje te verwerken. We hebben zoveel gezien, bijgeleerd en nieuwe vrienden gemaakt. Het was een reuzenweek.

Dank je wel Willy, Gerda, Monique, Mieke, Ankie, Guido, Josie, Marie-Joseph, Jo, Arthur, Maria, Nadine, Roger en Liliane.

Vorige | Overzicht | Volgende