Franse Boeken

Nederlandse boeken | Franse boeken | Engelse boeken | Romans | Historische Bronnen

Auteurs

Laurent Albaret Antonin Gadal Zoé Oldenbourg
Pierre Belperron Marie-Elise Gardel Claudine Pailhès
Jacques Berlioz Gwendoline Hancke Dominique Paladilhe
Christian Bernadac Lucienne Julien Napoléon Peyrat
Jean Blum Gauthier Langlois Otto Rahn
Arno Borst Krystel Maurin Déodat Roché
Anne Brenon René Nelli Michel Roquebert
Jean-Luc Déjean Suzanne Nelli Yves Rouquette
Jean Duvernoy Fernand Niel André Vauchez

Collectieve werken

Heresis/CEC Cahiers de Fanjeaux Andere

Top

Laurent AlbaretLaurent Albaret
LES INQUISITEURS
Portraits de défenseurs de la foi en Languedoc (XIIIe-XIVe siècles)

Een overzicht van de belangrijkste inquisiteurs die, vanaf 1233, de strijd tegen de ketters in de Languedoc aangingen.

Wie waren deze mannen, meestal dominicanen, hoe werden zij gevormd, welke houding namen zij aan tegenover de ketters en hoe werkten de twee permanente Inquisitierechtbanken in Toulouse en Carcassonne?


(Privat - 2001 - ISBN 2-7089-7521-8)

Top

Pierre BelperronPierre Belperron
LA CROISADE CONTRE LES ALBIGEOIS 1209-1249

Pierre Belperron neemt de verdediging van de Fransen op zich in
‘La Croisade contre les Albigeois - 1209-1249’.

De Occitaanse cultuur was helemaal niet zo hoogstaand als sommigen beweren, de Kerk had geen alternatief en uiteindelijk was het resultaat van de kruistocht positief, namelijk het ontstaan van Frankrijk. Vrij nationalistisch dus, maar het feit dat het boek verscheen tijdens de Tweede Wereldoorlog zal daar zeker niet vreemd aan zijn. Niet echt meer up-to-date.

(Plon - 1942 / heruitgave Perrin - 1967 - ISBN 2-262-00088-3)

Top

Jacques Berlioz 1Jacques Berlioz
TUEZ-LES TOUS, DIEU RECONNAÎTRA LES SIENS
La croisade contre les Albigeois vue par Césaire de Heisterbach

“Doodt ze allen, God zal de zijnen wel herkennen,” zijn de beruchte woorden van abt en legeraanvoerder Arnaud-Amaury tijdens de belegering van Béziers. Maar heeft hij die woorden wel echt uitgesproken?

Geen enkele kroniekschrijver vermeldt ze. Alleen een Duitse monnik, Cesarius von Heisterbach, legt in zijn ‘Dialogus miraculorum’ deze zin in de mond van de abt. Al is de vertaling niet helemaal correct, er zou moeten staan: “Maak ze af. God kent de zijnen.”

Jacques Berlioz maakte een interessante studie over deze Duitse monnik, zijn werk en zijn interpretatie van de strijd tegen de katharen.

(Loubatières - 1994 - ISBN 2-86266-215-1)

Jacques Berlioz 2Jacques Berlioz (réd.)
LE PAYS CATHARE
Les réligions médiévales et leurs expressions méridionales

Dit boek brengt een synthese van de religieuze geschiedenis van de middeleeuwse Languedoc. Die geschiedenis was veel rijker en diverser dan dikwijls wordt aangenomen.

Een aantal brondocumenten zijn in het boek opgenomen wat het alleen maar boeiender maakt. Aanrader!


(Editions du Seuil - 2000 - ISBN 2-02-040435-4)

Top

Christian BernadacChristian Bernadac
MONTSÉGUR ET LE GRAAL
Le mystère Otto Rahn

Laat je niet misleiden door de sensationeel klinkende titel. De bekende Franse schrijver Christian Bernadac, zelf afkomstig uit Ussat-les-Bains, gaat in dit boek op zoek naar de mens achter de "mythe Otto Rahn". Daarbij wordt o.m. ook de figuur van Antonin Gadal uitvoerig belicht.

Voor dit onthullende boek deed Christian Bernardac een uitgebreide en grondige research met een verbazende ontknoping als gevolg.

(France Empire - 1994 - ISBN 2-7048-0740-X)

Top

Jean BlumJean Blum
MYSTÈRE ET MESSAGE DES CATHARES

Jean Blum heeft een aantal boeken over de katharen op zijn naam waarvan niet alleen de titels op mekaar lijken, het ene boek is als het ware een doorslagje van het andere.

Bij de inhoud van die boeken moet je je trouwens niet te veel voorstellen. Een beetje geschiedenis, wat esoterie en vooral veel fantasie op een zeer warrige manier door mekaar gehaspeld, ziedaar het oeuvre van Jean Blum. Ook vertaald in het Nederlands bij Uitgeverij Ankh-Hermes. Zonde van het papier.

(Editions du Rocher - 1989 - ISBN 2-268-00754-5)

Top

Arno BorstArno Borst
LES CATHARES

Eén van de eerste wetenschappelijk onderbouwde studies was ‘Die Katharer’ van de Duitse historicus Arno Borst, dat verscheen in 1953 en in 1974 een Franse vertaling kreeg.

Borst deed een indrukwekkende research en de lezer zal het geweten hebben: de voetnota's zijn even volumineus als de rest van het boek. ‘Die Katharer’ is een waardevolle bijdrage aan het historisch onderzoek maar heel wat conclusies en hypothesen van Borst zijn vandaag niet langer houdbaar.

(Payot - 1974 - ISBN 2-228-11421-9)

Top

Anne BrenonAnne Brenon
LE VRAI VISAGE DU CATHARISME

Anne Brenon is archivaris-paleografe, gespecialiseerd in religieuze wetenschappen. Zij was van bij de oprichting (1982) tot in 1998 directrice van het Centre National d'Etudes Cathares (CNEC) en startte in die functie met de zesmaandelijkse wetenschappelijke publicatie ‘Heresis’. Zij is een van de pioniers van het moderne historisch onderzoek naar de katharen.

In ‘Le vrai visage du catharisme’ maakt zij een round-up van de eerste onderzoeksjaren van het CNEC, waardoor het katharisme op een totaal nieuwe manier in beeld kwam.

Ze bindt in dit boek de strijd aan met een aantal mythes en misverstanden, iets wat ze ook in latere publicaties consequent zal blijven doen. Al bij al een zeer verhelderend werk en een onmisbare klassieker voor iedereen die zich in dit onderwerp wil verdiepen.

(Loubatières - 1988 - ISBN 2-86266-106-0)

Anne BrenonAnne Brenon
LES FEMMES CATHARES

Tot voor enkele jaren was de geschiedenis van de bonnes femmes nog onontgonnen terrein, een hiaat dat met dit boek voor een groot stuk werd goedgemaakt.

Je leert een aantal vrouwen kennen die een belangrijke rol speelden bij de verspreiding van de kathaarse religie en er is ook heel wat aandacht voor de organisatie en werking van de kathaarse huizen waar de vrouwen samenleefden en werkten.

(Perrin - 1992 - ISBN 2-262-00733-0)

Memoire d’hérétiqueAnne Brenon
MONTSÉGUR 1244-1994, MÉMOIRE D’HÉRÉTIQUE

In 1994 werd de val van Montségur herdacht die precies 750 jaar eerder plaatsvond. Ter gelegenheid hiervan publiceerde Anne Brenon samen met haar echtgenoot, fotograaf Jean-Louis Gasc, ‘Montségur 1244-1994, mémoire d'hérétique’.

Het is een mooi herdenkingsboekje geworden waarin ze o.m. herinneringen ophaalt aan de archeologische opgravingen in Montségur en mijmert over de katharen die daar meer dan zeven eeuwen geleden leefden.

(Loubatières - 1994 - ISBN 2-862-66211-9)

Pauvres du Christ ou apôtres de SatanAnne Brenon
LES CATHARES: PAUVRES DU CHRIST
OU APÔTRES DE SATAN?

Mooi uitgegeven synthesewerkje uit de reeks Découvertes Gallimard.

Op 120 pagina's wordt een rijk geïllustreerd overzicht gegeven van het ontstaan, de bloei en het einde van het katharisme.



(Gallimard - 1986 - ISBN 2-070-53403-6)

Anne Brenon
- LES CATHARES: UNE ÉGLISE CHRÉTIENNE AU BÛCHER
- PETIT PRÉCIS DU CATHARISME

Petit précis du catharismeUne église chrétienne au bûcherNog twee boekjes voor wie beknopte en correcte informatie zoekt. ‘Les Cathares - une église Chrétienne au bûcher’ schetst een bondig overzicht van de kathaarse geschiedenis en religie.

(Milan - 1998 - ISBN 2-841-13710-4)


Iets uitgebreider (150 pagina's) is ‘Petit Précis de Catharisme’, het is de neerslag van de cursus middeleeuwse geschiedenis die Anne Brenon doceerde aan de universiteit van Montpellier.

(Loubatières - 1998 - ISBN 2-862-66238-0)

Les archipels catharesAnne Brenon
LES ARCHIPELS CATHARES
Dissidence chrétienne dans l’Europe médiévale

Anne Brenon was gedurende 20 jaar directrice van het Centre d'Etudes Cathares. Dat het historisch onderzoek tijdens die periode zo'n hoge vlucht nam is voor een groot deel haar verdienste. Dit boek, waarin een aantal artikels en publicaties uit die 20 jaar werden samengebracht, bewijst dat nogmaals ten overvloede.



(Dire Editions - 2000 - ISBN 2-913-23717-7)

Les CatharesAnne Brenon
LES CATHARES

In dit mooi uitgegeven boekje vat Anne Brenon de essentie van het katharisme samen aan de hand van 33 citaten. Citaten uit ondervragingen van bons hommes en bonnes femmes en gewone gelovigen door de Inquisitie, uittreksels uit kathaarse teksten en een enkele keer ook uit de teksten van tegenstanders.

Een boekje om steeds binnen handbereik te hebben!





(Editions de La Martinière - 2004 - ISBN 2-7324-3084-6)

Inquisition à MontaillouAnne Brenon
INQUISITION A MONTAILLOU
Guillelme et Pèire Maury, deux croyants cathares devant l’Histoire (1300-1325)

Zoals we dat van Anne Brenon, als gerenommeerde specialiste op het terrein van het katharisme, inmiddels gewoon zijn, geeft dit werk een uitzonderlijke en diepgaande kijk op de Occitaanse samenleving in de periode 1300-1325 en schetst zij in haar boek het indringende levensverhaal van Guillelme en Pèire Maury, die beiden als kathaarse gelovigen door de Inquisitie onder bisschop Fournier zwaar werden aangepakt.

Voor de geïnteresseerde lezer, die meer te weten wil komen over de nadagen van het katharisme in de periode 1300 tot 1325, vormt dit boek een rijke aanvulling op de in dat verband reeds gepubliceerde literatuur. Op onnavolgbare wijze schetst de uitmuntende historica en boeiende vertelster Anne Brenon in ‘Inquisition à Montaillou’ niet alleen de erg boeiende leefwereld van de gewone kathaarse croyants, maar toont ze de lezer ook het moeilijke overleven in de clandestiniteit van de vele gevluchte kathaarse gemeenschappen in Spanje.

Vooral de analyse van het leven van die uitgeweken kathaarse gemeenschappen en de reconstructie van het leven van de laatste kathaarse bon homme Guilhem Bélibaste, tot ons gekomen via de verklaringen van Pèire Maury en Arnaut Sicre voor inquisiteur Jacques Fournier, maken dit studiewerk bijzonder waardevol.

(L'Hydre Editions, Cahors - 2004 - ISBN 2.913703.55.0)

Le choix hérétiqueAnne Brenon
LE CHOIX HÉRÉTIQUE

‘Le choix hérétique’ is een titel die het tweemaal over ‘keuze’ heeft want ook het Griekse ‘heresis’ betekent keuze.

Het boek is een bundeling van herwerkte vroeger verschenen artikels




(La Louve, Cahors - 2006 - ISBN 2-916488-01-4)

Le dernier des catharesAnne Brenon
LE DERNIER DES CATHARES
Pèire Autier

We zijn in 1300, de brandstapel van Montségur is nog niet vergeten en de herinnering aan de harde repressie smoort elke drang naar opstand in de kiem. Na jaren van moeilijke strijd heeft de Inquisitie het pleit gewonnen.

En toch... Op het ogenblik dat Kerk en koning de situatie weer helemaal onder controle lijken te hebben, laat een vooraanstaande notaris uit Ax-les-Thermes zijn studie in de steek en kiest voor de clandestiniteit. Gedurende 10 jaar zal hij rondtrekken van schuilplaats naar schuilplaats, trouw aan zijn geloof.

Zijn doel: niets meer of minder dan de heropbouw van de kathaarse kerk. Het wordt het ultieme verzet van de ‘Kerk van God’ tegen de Franse en katholieke repressie. En Pèire Autier heeft succes. Hij slaagt erin een aantal mannen en vrouwen rond zich te verzamelen en zo een nieuwe kathaarse gemeenschap te stichten in de streek rond Ax-les-Thermes en Montaillou. Maar het is een ongelijke strijd. De Inquisitie haalt hard uit en vernietigt de heroplevende ketterij. Ditmaal definitief.

Anne Brenon publiceerde reeds eerder over de laatste échte bon homme maar met de 480 pagina's van dit boek schreef zij zonder meer de tot op heden compleetste studie over Pèire Autier. Zij baseerde zich daarvoor voornamelijk op de verslagen van de drie inquisiteurs uit het begin van de 14de eeuw die met Pèire Autier te maken hadden: Geoffroy d'Ablis (Carcassonne), Bernard Gui (Toulouse) en Jacques Fournier (Pamiers). Maar zij doorploegde met wisselend succes ook heel wat andere archieven in Frankrijk en Spanje. Dit boek is gegroeid met de jaren, uitstekend gedocumenteerd en boeiend verteld. Maar dat zijn we intussen van Anne Brenon gewoon.

(Perrin - 2006 - ISBN 2-262-02271-2)

La contre-enquêteAnne Brenon & Jean-Philippe de Tonnac
CATHARES
La contre-enquête

Meer dan acht eeuwen na het begin van de kruistocht tegen de Albigenzen is het de hoogste tijd om ons eindelijk te ontdoen van alle mythes en vooroordelen die over de katharen de ronde doen.

Want ondanks het vernieuwende werk van een hele generatie historici sinds meer dan dertig jaar, zijn de bons hommes en bonnes femmes nog altijd het onderwerp van de wildste fantasieën. Hun spiritualiteit wordt nog altijd misbruikt door schimmige esoterische figuren of ze worden beschouwd als religieuze fanatici.

Hoog tijd dus voor dit ‘tegenonderzoek’. Journalist Jean-Philippe de Tonnac bezoekt de belangrijkste plaatsen uit de kathaarse geschiedenis van de Languedoc en voert daar gesprekken met Anne Brenon. Samen scheiden ze feiten en mythes over de ‘kathaarse ketters’, hun dagelijks leven, hun kerkelijke structuren, hun geloof, hun liturgie, hun geschriften...

Uit die gesprekken komt de échte historische werkelijkheid naar voren: minder folkloristisch, maar veel rijker dan de legende, de werkelijkheid van een spirituele beweging, christelijk en geweldloos, die niet kon uitgeroeid worden door prediking, maar alleen, na tientallen jaren Inquisitie, door bloed en door vuur.

(Albin Michel - 2008 - ISBN 978-2-226-18672-0)

Top

Les comtes de ToulouseJean-Luc Déjean
LES COMTES DE TOULOUSE 1050-1250

De geschiedenis van het graafschap Toulouse en zijn heersers vanaf
Raymond IV tot en met Raymond VII.

Een uitermate boeiende biografie van de dynastie van de Saint-Gilles of les comtes de fer, zoals ze ook wel genoemd werden.

(Fayard - 1988 - ISBN 2-213-02188-0)
Eerder verschenen onder de titel Quand chevauchaient les Comtes de Toulouse (1979).

Top

Jean Duvernoy

Jean Duvernoy was vooral bekend om zijn uitgaven en vertalingen van middeleeuwse manuscripten. Het is in die hoedanigheid dat je hem terugvindt op de pagina Historische Bronnen. Maar hij schreef ook een tweedelig standaardwerk onder de titel ‘Le Catharisme’.

La religion des catharesL’histoire des catharesJean Duvernoy
LE CATHARISME
1. - La religion des cathares
2. - L'histoire des cathares

‘Le Catharisme’ mag rustig beschouwd worden als de definitieve start van het moderne historisch onderzoek naar de katharen.

Weg zijn de mythische verhalen en fantasieën die voordien steeds weer opdoken in publicaties over dit onderwerp. Jean Duvernoy was de eerste histicus die uitsluitend steunde op authentieke historische bronnen en ook de eerste die gebruik kon maken van alle tot op heden ontdekte kathaarse teksten. Daarom wordt ‘Le Catharisme’ nog steeds beschouwd als een mijlpaal in het historisch onderzoek.

In 1981 was Jean Duvernoy medeoprichter van het Centre National d'Etudes Cathares. Hij overleed in 2010 op 93-jarige leeftijd.

(La religion des cathares: Privat - 1976 - ISBN 2-708-95326-5)
(L'histoire des cathares: Privat - 1979 - ISBN 2-708-92350-1)

Bernard DélicieuxBernard Hauréau, Jean Duvernoy (réd.)
BERNARD DÉLICIEUX ET L’INQUISITION ALBIGEOISE

In het begin van de 14de eeuw ging de franciscaan Bernard Délicieux frontaal in de aanval tegen de Inquisitie. Hij bekloeg zich over de misbruiken bij koning en paus en haalde op een aantal punten zijn slag thuis, al moest ook hij uiteindelijk het onderspit delven.
Deze uitstekende studie van Bernard Hauréau verscheen in 1877 en werd door Jean Duvernoy opnieuw uitgegeven en ingeleid.

(Le Pérégrinateur - 2001 - ISBN 2-910-35230-7)

De integrale Nederlandse vertaling van Bernard Délicieux en l'Inquisition Albigeoise vind je op de pagina < Teksten >. (vertaling van Raymond Doms)

Les cathares devant l’HistoireLES CATHARES DEVANT L’HISTOIRE
Mélanges offerts à Jean Duvernoy

Geen boek van Jean Duvernoy zelf, maar een eerbetoon, aan hem opgedragen door zijn vrienden en collega's.
Jean Duvernoy lag, samen met René Nelli, aan de basis van het moderne historisch onderzoek naar de katharen. Met zijn vertalingen en uitgaven van inquisitieverslagen maakte hij heel wat nieuwe en uiterst waardevolle bronnen beschikbaar voor latere onderzoekers. Zijn tweedelige ‘Le Catharisme’ was de eerste studie die van al die nieuwe bronnen én van de intussen ontdekte kathaarse teksten kon gebruik maken.

Tegenwoordig wordt het historisch onderzoek van de laatste dertig jaar opnieuw in vraag gesteld door een aantal ‘hyper-kritische’ historici waaronder o.m. Julien Théry en Jean-Louis Biget.

Dit huldeboek is tegelijkertijd een krachtig statement tegen hen vanuit de academische wereld en heeft in hyper-kritische kringen nogal wat commotie veroorzaakt. Het is een bewijs dat de historici uit de zgn. ‘Duvernoy-school’ het debat niet uit de weg gaan en dat ze bovendien over een ijzersterke argumentatie beschikken.

Enkele van de talrijke bekende namen die een bijdrage leverden voor dit boek: Martin Aurell, Beverly Kienzle, Emmanuel Le Roy Ladurie, Anne Brenon, Annie Cazenave, Gwendoline Hancke, Claudine Pailhès, Julien Roche, Pilar Jiménez-Sanchez, Krystel Maurin, Daniela Müller, Georges Passerat, Roland Poupin, Michel Roquebert, René Soula, Francesco Zambon, enz.
Een aantal onder hen nam ook deel aan een huldebijeenkomst in Foix. Maar de groepsfoto die op de achterzijde van de cover staat afgedrukt krijgt een meer dan symbolische waarde als je bedenkt welke indrukwekkende hoeveelheid kennis over het katharisme daar bij mekaar staat...

(L'Hydre - 2005 - ISBN 2-913703-57-7)

Top

De l’héritage des catharesAntonin Gadal
- DE L’HÉRITAGE DES CATHARES
- MONTRÉALP DE SOS, LE CHÂTEAU DU GRAAL

De man die van de grotten in de Ariègevallei kathaarse inwijdingsplaatsen maakte mag dan veel fantasie gehad hebben, hij was zeker geen begenadigd schrijver. Zijn ‘fans’ zullen het er wel niet mee eens zijn en er een andere verklaring voor verzinnen, maar zijn teksten zijn, voor zover ze al ergens op slaan, vrij rommelig en verward en zitten vol herhalingen.

Wie absoluut wil kennismaken met zijn gedachtegoed leest beter Otto Rahn (‘Kreuzzug gegen den Gral’ of ‘Croisade contre le Graal’).
Montréalp-de-SosRahn was een ‘leerling’ van Gadal en gebruikte diens ideeën uitgebreid in zijn werk. Wat aanleiding gaf tot volgend grapje bij Gadal's vrienden: “Gadal heeft eindelijk een boek geschreven... onder het pseudoniem Otto Rahn.”

De boekjes van Gadal (veel meer dan brochures zijn het niet) verschenen bij de Rozekruis Pers in Haarlem en zijn daar ook nu nog steeds te vinden (ook in het Nederlands), maar aanraders zijn het zeker niet...


Info: www.rozekruispers.com

Top

Vie et mort d’un castrumMarie-Elise Gardel
VIE ET MORT D’UN CASTRUM
Cabaret, archéologie d’un village médiéval en Languedoc

Sinds 1979 leidt Marie-Elise Gardel het archeologisch onderzoek op de indrukwekkende site van Cabaret (Lastours). Grote delen van het castrum werden opgegraven en hebben een schat aan informatie opgeleverd over het dagelijks leven in een middeleeuws castrum. Archeologie en geschiedenis worden in dit boek op een boeiende manier samengebracht.

(L'Hydre - 2004 - ISBN 2-913703-49-6)

En voor wie er echt álles over wil weten: Onder redactie van Marie-Elise Gardel verscheen in 1999 bij het C.V.P.M. Cabaret. Histoire et archéologie d'un castrum. Les fouilles du site médiéval de Cabaret à Lastours (Aude), een turf van 966 pagina's.

(Centre de valorisation du patrimoine médiéval - 1999 - ISBN 2-913360-00-9)

Top

Femmes en LanguedocGwendoline Hancke
FEMMES EN LANGUEDOC
La vie quotidienne de la noblesse occitane au XIIIe siècle entre catholicisme et katharisme

Op boeiende wijze reconstrueert Gwendoline Hancke in deze doctoraalscriptie het dagelijks leven van de adellijke vrouwen tijdens de 13de eeuw in de Languedoc en daarbij wordt geen enkel detail over het hoofd gezien. Bovendien, en dat is zeker nieuw, wordt de vergelijking gemaakt tussen kathaarse en katholieke vrouwen, thuis en in de kloosters.

(La Louve - 2006 - ISBN 2-916488-06-5)

Top

Cathares et catharismeLucienne Julien
CATHARES ET CATHARISME
De l'esprit à la persécution

In 1950 stichtte Déodat Roché de Société du souvenir et des études cathares. Roché, een volgeling van Rudolf Steiner, zocht naar een spirituele (lees ‘antroposofische’) actualisering van het katharisme dat volgens hem ook in de 20ste eeuw nog veel te bieden had. Dit boek van zijn medewerkster Lucienne Julien situeert zich meer in de esoterische sfeer en is minder geschikt voor wie op zoek is naar correcte historische informatie.

(Editions Dangles - 1990 - ISBN 2-703-30350-5)

Top

Olivier de TermesGauthier Langlois
OLIVIER DE TERMES
Le cathare et le croisé

Olivier de Termes was een van de meest intrigerende figuren uit de 12de eeuwse Languedoc en het prototype van de middeleeuwse ridder. Hij was tien als Simon de Montfort de burcht van zijn vader Raimon de Termes belegerde maar vermoedelijk in veiligheid gebracht bij de familie van zijn moeder in Aragon. Later werd hij één van de meest geduchte verdedigers van de Occitaanse zaak. Tijdens de herovering van de Languedoc slaagde hij er in zijn ouderlijke burcht opnieuw in bezit nemen (1221-1226). Later vinden we hem, samen met andere faidits, terug onder de verdedigers van Cabaret.

In 1228 sloot hij vrede en droeg Termes over aan de Franse koning maar in 1240 zat hij opnieuw in het verzet. Hij nam deel aan de campagne van Raimon Trencavel toen die probeerde Carcassonne te heroveren.

Uiteindelijk bekeerde hij zich tot het katholieke geloof en vergezelde de Franse koning op kruistocht. Het was ook Olivier de Termes die de laatste ‘kathaarse burcht’ Quéribus veroverde (nadat alle katharen in veiligheid waren gebracht). Zijn laatste jaren bracht hij door op kruistocht in het Midden-Oosten waar hij in 1274 stierf.

(Privat - 2001 - ISBN 2-7089-7520-X)

Top

Les EsclarmondeKrystel Maurin
LES ESCLARMONDE
La femme et la femnité dans l’imaginaire du catharisme

Onder impuls van de negentiende-eeuwse schrijver Napoléon Peyrat, groeide Esclarmonde van Foix uit tot hét symbool van de occitaanse vrijheidsstrijd. Maar historisch gezien klopt dat allemaal niet zo erg. Peyrat's Esclarmonde was eigenlijk de samenvoeging van vijf verschillende vrouwen die, buiten hun voornaam, ook hun religie gemeen hadden. Krystel Maurin ontwart mythe en werkelijkheid in dit fascinerend boek. Voorwoord van Michel Roquebert.

(Privat - 1995 - ISBN 2-7089-5384-2)

Top

René Nelli

Dichter, schrijver, filoloog en professor René Nelli legde de basis van het moderne historisch onderzoek naar de katharen. Zoals zovelen liet hij zich in de eerste helft van de 20ste eeuw meeslepen door esoterische ideeën en was hij o.a. medeoprichter van de broederschap Amis de Montségur. Die was, zoals veel dergelijke genootschappen, geen lang leven beschoren en werd vooral gekenmerkt door innerlijke twisten.

Maar Nelli was ook wetenschapper en besefte dat een andere, professionele en wetenschappelijke aanpak nodig was om eindelijk af te rekenen met alle foute verhalen en mythes die rond Montségur en de katharen de ronde deden. In 1946 richtte hij in Toulouse mee het Institut d'Etudes Occitanes op en in 1981 volgde, samen met Jean Duvernoy en Philippe Wolff, het Centre National d'Etudes Cathares in Villegly bij Carcassonne. Dit centrum coördineerde van bij zijn oprichting het historisch onderzoek en verrichtte baanbrekend werk. Op uitdrukkelijke vraag van René Nelli werd Anne Brenon aangesteld als directrice. Na zijn overlijden in 1982 kreeg het centrum zijn naam (Centre René Nelli). Toen Anne Brenon haar medewerking weigerde aan het commerciële project ‘Aude Pays Cathare’, vertroebelde de verhouding met het departement Aude, wat uiteindelijk tot haar ontslag zou leiden. Na haar vertrek werd de wetenschappelijke functie van het centrum, dat intussen naar Carcassonne was verhuisd,  flink teruggeschroefd, maat het mocht niet baten. Na een verdere afbouw van de broodnodige subsidies was het centrum in 2011 verplicht zijn deuren te sluiten. De droom van René Nelli had precies dertig jaar geduurd...

Uit het zeer omvangrijke oeuvre van deze auteur dat, hoewel hier en daar wat gedateerd, ook nu nog zeer de moeite van het lezen waard is, halen we enkele voorbeelden. Voor Nelli's vertalingen van Interrogatio Johannis, Traité Anonyme, Liber de duobus principiis en de kathaarse manuscripten van Firenze, Lyon en Dublin, kijk op de pagina Historische Bronnen.

Dictionaire du CatharismeRené Nelli
DICTIONAIRE DU CATHARISME ET
DES HÉRÉSIES MÉRIDIONALES

Vergelijkbaar met onze verklarende woordenlijst op de Religiepagina, maar dan meer dan 250 pagina's lang.





(Privat - 1968/1994 - ISBN 2-7089-5378-8)

Les cathares du LanguedocRené Nelli
LA VIE QUOTIDIENNE DES CATHARES DU LANGUEDOC

(Hachette - 1969 - ISBN 2-01-015466-5)


In 1995 heruitgegeven als

LES CATHARES DU LANGUEDOC AU XIIIe SIÈCLE

Hoe leefden de katharen in de dertiende-eeuwse Languedoc?

(Hachette - 1995 - ISBN 2-01-235148-4)

Hérésie ou démocratieRené Nelli
LES CATHARES, HÉRÉSIE OU DÉMOCRATIE

Prachtig synthesewerkje over alle aspecten van de Occitaanse samenleving en het katharisme. Na meer dan 30 jaar nog steeds een aanrader.






(Marabout Histoire - 1972 - ISBN 2-501-00059-5)

Le musée du catharismeRené Nelli
LE MUSÉE DU CATHARISME

In 1966 publiceerde René Nelli een verzameling archeologische vondsten uit musea en privé-verzamelingen die aan de katharen werden toegeschreven.

Het deed dat met de grootste omzichtigheid en legde er voortdurend de nadruk op dat de kathaarse connectie in de meeste gevallen absoluut niet bewezen was. We weten intussen dat die connectie er meestal ook niet was, maar het boek is intussen een collector's item geworden.

(Privat - 1966 - ISBN 2-7089-5361-3)

La philosophie du catharismeRené Nelli
LA PHILOSOPHIE DU CATHARISME

In zijn laatste boek (1975) bestudeert René Nelli de filosofie achter het radicale dualisme. Hij doet dat aan de hand van de drie kathaarse teksten met filosofische inslag die ons zijn overgeleverd: het Liber de duobus principiis, het anonieme traktaat dat Antoine Dondaine ontdekte in het Liber contra manicheos van Durand de Huesca en dat door Christine Thouzellier werd gereconstrueerd, en de doctrine van Jean de Lugio zoals die werd beschreven door Rainerius Sacconi.


(Payot - 1978 - ISBN 2-228-27221-3)

Top

Montségur, mythe et histoireSuzanne Nelli
MONTSÉGUR, MYTHE ET HISTOIRE

Suzanne Nelli, weduwe van René Nelli, rekent hier genadeloos één na één af met de mythes over Montségur.

Klaar, duidelijk en uitstekend geargumenteerd.





(Editions du Rocher - 1996 - ISBN 2-268-02265-X)

Top

Fernand Niel

Nog een belangrijke naam uit het onderzoek naar de katharen, en vooral dan in verband met Montségur, is Fernand Niel. Hij was één van de eersten die op het terrein werkte. Maar Niel was ingenieur, geen archeoloog. Vandaar zijn passie voor opmetingen.

De ontdekking dat de burcht van Montségur uitgelijnd staat op de opkomende zon is van hem. Nu weten we dat zoiets eigenlijk normaal is, dat is het geval met zo goed als alle grote middeleeuwse bouwwerken, maar toen Niel zijn conclusies publiceerde sloegen ze in als een bom.

Hij wees er ook op dat de burcht niet echt het defensieve karakter had van een vesting. De archeologen hebben dat intussen weerlegd, maar destijds werden daar door een aantal ‘specialisten’ verregaande conclusies aan verbonden: Montségur was geen burcht, maar een zonnetempel!

Les cathares de MontségurFernand Niel
LES CATHARES DE MONTSÉGUR

Dit is eigenlijk een round-up van Niel's onderzoek naarr Montségur. Je krijgt het hele verhaal over de zonnetempel (al is Fernand Niel zelf altijd vrij voorzichtig omgesprongen met die conclusie), maar er staat ook heel wat informatie in die ook nu nog zeer de moeite waard is. Fernand Niel was de eerste die de verschillende toegangswegen naar de pog beschreef en op het terrein aantoonde dat de vijand de burcht had bereikt via de weg naar de Roc de la Tour.

(Seghers - 1973 - ISBN 2-221-01212-7)

Quéribus, la dernière forteresse cathareFernand Niel
QUÉRIBUS, LA DERNIÈRE FORTERESSE CATHARE

Later deed Niel zijn opmetingswerk nog eens over, maar dan in Quéribus, de laatste ‘kathaarse vesting’. En ook daar kwam hij tot enkele merkwaardige vaststellingen.







(Robert Laffont - 1988 - ISBN 2-221-05750-3)

Albigeois et CatharesFernand Niel
ALBIGEOIS ET CATHARES

‘Que sais-je’ is een populaire wetenschappelijke reeks pocketboeken die wordt uitgegeven door Presses Universitaires de France. Het is een goedkope manier om aan (rudimentaire) wetenschappelijke informatie te komen. Alleen... zou je toch mogen verwachten dat de uitgever na een halve eeuw de tekst laat actualiseren. Niet dus, het boekje wordt al vijftig jaar zonder aanpassingen herdrukt.
Te mijden, tenzij als curiosum. En dat geldt ook voor de Nederlandse vertaling (‘Albigenzen en Katharen’) die in 1982 verscheen.

(Presses Universitaires de France - 1955 - ISBN 2-130-41475-3)

Top

Le bûcher de MontségurZoé Oldenbourg
LE BÛCHER DE MONTSÉGUR

Zoé Oldenbourg schreef dit boek als reactie op La croisade contre les Albigeois van Pierre Belperron die het Franse invasieleger verdedigde. Oldenbourg schreef vanuit het standpunt van de Occitanen. Haar Le bûcher de Montségur - 12 mars 1244 behoort nog steeds tot de klassiekers, al is ook haar benadering enigszins achterhaald (de kruistocht was een complot van de Franse kroon en de paus uit jaloezie tegen het rijke en vrije zuiden).



(Gallimard - 1959 - ISBN 2-07-032507-5)

Top

L’Ariège des comtes et des catharesClaudine Pailhès
L’ARIÈGE DES COMTES ET DES CATHARES

Claudine Pailhès, directrice van de Archives départementales de l'Ariège, is de auteur van deze rijk geïllustreerde middeleeuwse geschiedenis van de Ariège.



(Milan - 1992 - ISBN 2-86726-829-X)

Top

Les grandes heures catharesDominique Paladilhe
LES GRANDES HEURES CATHARES

Aan de hand van een reis door de streek vertelt de schrijver het verhaal van de kruistocht tegen de katharen. Hij vertrekt in Béziers en volgt de geschiedenis gedurende 50 jaar tot en met de val van Quéribus.





(Perrin - 1969 - ISBN 2-262-00135-9-)

Simon de Montfort et le drame cathareDominique Paladilhe
SIMON DE MONTFORT ET LE DRAME CATHARE

Het bekendst werd Paladilhe ongetwijfeld omdat hij de auteur is van de eerste biografie van Simon de Montfort.

Daarin leer je de ‘gesel van de Languedoc’ beter kennen: zijn afkomst, zijn leen bij Parijs (vandaag Montfort l'Amaury), zijn vertrek naar Palestina met de vierde kruistocht en natuurlijk zijn ‘avonturen’ in de Languedoc tot zijn dood voor de muren van Toulouse.

(Perrin - 1988 - ISBN 2-262-00530-3)

Top

Histoire des AlbigeoisNapoléon Peyrat
HISTOIRE DES ALBIGEOIS

Aan de basis van zowat alle mythes over Montségur ligt dit werk van Napoléon Peyrat, Histoire des Albigeois, verschenen tussen 1870 en 1882. Het telt vijf delen, Les Albigeois et l'Inquisition I & II, gevolgd door La Civilisation Romane en La Croisade I & II. Het laatste deel is onvoltooid gebleven en ook zo postuum gepubliceerd.

Histoire des Albigeois is de ontmoeting tussen de geschiedenis en de 19de eeuwse romantiek. Peyrat raadpleegde heel wat historische bronnen maar deed dat te oppervlakkig, wat tot een groot aantal interpretatiefouten leidde.

Histoire des AlbigeoisEen mooi voorbeeld daarvan is de mythische figuur van Esclarmonde die bij Peyrat uitgroeide tot een soort Occitaanse Jeanne d'Arc. Maar zijn personage was in werkelijkheid gebaseerd op vijf  verschillende vrouwen met dezelfde naam.

Het hele werk werd heruitgegeven in 1996 en 1997.




(Lacour - Collection Rediviva - 1996-1997)

Top

Croisade contre le GraalOtto Rahn
CROISADE CONTRE LE GRAAL

De mysterieuze Duitser Otto Rahn, schreef in Kreuzzug Gegen den Gral zijn visie neer (en vooral die van Antonin Gadal) over de oorsprong van de kathaarse religie. Ontstaan uit het druïdisme (met manicheïsche invloeden uit het oosten) waren zij de bewakers van de graal. Montségur was Montsalvatge, de graalburcht, en Raimon-Roger Trencavel was Parsifal.

Het boek kende een bescheiden succes in nazi-Duitsland en trok de aandacht van Heinrich Himmler die Rahn naar de SS haalde.

(Pardès - 1994 - ISBN 2-86714-184-2)

La cour de LuciferOtto Rahn
LA COUR DE LUCIFER

Rahn zette in Luzifers Hofgesind, dat in 1937 verscheen, zijn zoektocht naar de graal verder, voortaan ‘gesponsord’ door de SS waarvan de invloed duidelijk merkbaar is in dit boek.
Rahn trachtte aan te tonen dat het katharisme geen joods-christelijke oorsprong had maar in feite afstamde van het oude Germaanse heidendom. Die theorie mocht dan de nazi's goed uitkomen, met de échte katharen had ze niets van doen.


(Tchou - 1974)

Top

Cahiers d études catharesDéodat Roché
LE CATHARISME

Magistraat, filosoof, historicus, vrijmetselaar en antroposoof Déodat Roché is tot het einde van zijn leven (hij werd 100) blijven zoeken naar een hedendaagse spirituele invulling van het katharisme die hij vond bij Rudolf Steiner.

Zoals René Nelli, die hij goed kende, belanceerde hij op de rand van esoterie en geschiedenis maar hij brak met Nelli toen die resoluut voor de geschiedenis koos.

Op zijn 72ste stichtte hij de Cahiers d'Etudes Cathares, het eerste tijdschrift dat zich uitsluitend op het katharisme richtte. Niettegenstaande de meeste van zijn ideeën tegenwoordig niet meer worden ondersteund, blijft Déodat Roché een belangrijke naam voor de studie van het katharisme. Hij vertaalde o.m. het kathaarse manuscript van Dublin.

(Cahiers d'Etudes Cathares - 1976)

Top

Michel Roquebert

Wie echt àlles wil weten over de geschiedenis van de katharen moet terecht bij Michel Roquebert. De vijf lijvige delen van L'Epopee Cathare beschrijven de periode van 1198 tot 1329. De schrijver, die er 30 jaar aan werkte, gebruikte en vergeleek daarvoor alle beschikbare bronnen. Het resultaat, dat bestaat uit een drieduizendtal pagina’s, is een ongemeen boeiende reconstructie van de kathaarse geschiedenis: een aanrader!

L"Epopée cathareL’ÉPOPÉE CATHARE

1198-1212: L’Invasion

(Privat - 1970 - ISBN 2-7089-2305-6)

1213-1216: Muret ou la dépossession

(Privat - 1977 - ISBN 2-7089-2344-7)

1216-1229: Le lys et la croix

(Privat - 1986 - ISBN 2-7089-9036-5)

Mourir à Montségur

(Privat - 1989 - ISBN 2-7089-9044-6)



Les catharesWegens een dispuut met uitgever Privat, verscheen het vijfde en laatste deel bij uitgeverij Perrin.

Les cathares de la chûte de Montségur aux derniers bûchers 1244-1329

(Perrin - 1998 - ISBN 2-262-01267-9)







Histoire des CatharesVoor wie 2.800 pagina's iets te veel van het goede vindt kwam er in 1999 een samenvatting van de ganse reeks in één deel. Bondig, toch volledig en, zoals steeds bij Michel Roquebert, het boek leest als een trein!

HISTOIRE DES CATHARES
Hérésie, croisade, inquisition du XIe au XIVe siècle

(Perrin - 1999 ISBN 2-262-01268-7)






L’Epopée cathare130 JAAR GESCHIEDENIS...
30 JAAR HISTORISCH ONDERZOEK...
2.800 PAGINA’S BOEIENDE LECTUUR...

In november 2001 bundelden uitgeverijen Perrin en Privat hun krachten voor een heruitgave van L'Épopée Cathare, aangevuld en uitgebreid met enkele nieuwe hoofdstukken. De oorspronkelijke vijf delen zijn er nu twee geworden (La Croisade Albigeoise en L'Inquisition), samengebracht in een cassette. Een verdiende update voor hét standaardwerk over de kathaarse geschiedenis. Beide delen zijn ook afzonderlijk verkrijgbaar.

(Perrin - 1999 ISBN 2-262-01268-7)

Uitgever Perrin bracht dit monumentale werk intussen ook uit in een vijfdelige goedkope pocket-editie.

Citadelles du vertigeMichel Roquebert & Christian Soula
CITADELLES DU VERTIGE

Dit was Roquebert's eerste boek. Hij schreef de geschiedenis van acht bekende burchten bij foto's van Christian Soula. Het boek werd een klassieker.




(Privat - 1972 - ISBN 2-7089-2281-5)

Les cendres de la libertéMichel Roquebert
MONTSÉGUR, LES CENDRES DE LA LIBERTÉ

Michel Roquebert is één van de belangrijkste ‘Montségur-kenners’. Hij woonde er zelf een tiental jaren en leidde er in die periode de archeologische opgravingen.

In Montségur, les cendres de la liberté wordt de geschiedenis verteld van de kathaarse vesting. Eigenlijk is het een samenvatting van het vierde deel van L’Epopée Cathare, Mourir à Montségur.

(Privat - 1992 - ISBN 2-7089-5366-4)

Les cathares et le graalMichel Roquebert
LES CATHARES ET LE GRAAL

Ander onderwerp in Les Cathares et le Graal. Reeds tientallen jaren worden de katharen door allerlei obscure en minder obscure auteurs in verband gebracht met de zoektocht naar de Graal. Montségur zou de graalburcht Montsalvatge zijn.

Roquebert brengt hier een historische benadering en komt daarbij tot heel andere conclusies. De graallegendes waren niet meer of minder dan propagandamiddelen, ingezet door de Kerk tegen de middeleeuwse ketterijen, om zo het ridderideaal paratge te recupereren.

(Privat - 1994 - ISBN 2-7089-5379-6)

La religion cathareMichel Roquebert
LA RELIGION CATHARE
Le Bien, le Mal et le Salut dans l’hérésie médiévale

We hebben er lang op moeten wachten, maar nadat hij gedurende 30 jaar de kathaarse geschiedenis had doorploegd, verscheen eindelijk Roquebert's visie op de kathaarse religie. En weer is het een aanrader (voor wanneer een Nederlandse vertaling?).

La religion cathare
is helder en vlot geschreven zoals we dat van Michel Roquebert gewoon zijn. Dat hij jarenlang filosofie heeft gedoceerd zal daar zeker niet vreemd aan zijn.

(Perrin - 2001 - ISBN 2-262-01664-X)

Saint-DominiqueMichel Roquebert
SAINT-DOMINIQUE, LA LÉGENDE NOIRE

Domingo de Guzman (de latere Heilige Dominicus) was de eerste in het katholieke kamp die inzag dat de bons hommes en bonnes femmes door hun ascetische levenswijze het respect en de bewondering van de bevolking genoten. Hij ging in het tegenoffensief en boekte enkele bescheiden successen tot de kruistocht roet in het eten kwam strooien.

Het tragische van het verhaal is dat de door hem gestichte frères prêcheurs, de latere dominicaner orde, de kern zou gaan uitmaken van de Inquisitie, wat de nagedachtenis van Dominicus zwaar zou belasten. Ten onrechte. De Inquisitie werd opgericht in 1233. Dominicus was dan al 12 jaar dood...

(Perrin - 2003 - ISBN 2-262-02057-4)

Simon de MontfortMichel Roquebert
SIMON DE MONTFORT, BOURREAU ET MARTYR

De vlotte pen en de grondige historische research van Michel Roquebert maken dat reikhalzend naar elk nieuw boek wordt uitgekeken, zowel door professionele historici als door geschiedenisliefhebbers.

Negen jaar lang zaaide Simon de Montfort als aanvoerder van de kruistocht terreur in de Languedoc. Zijn dood zorgde voor grote opluchting onder de plaatselijke bevolking en werd er uitbundig gevierd. In onze tijd zouden we ongetwijfeld over een ‘oorlogsmisdadiger’ spreken. Nochtans was hij voor zijn metgezellen en katholieke tijdgenoten helemaal geen bloedige moordenaar maar een ‘ridder van Chtistus’.

Michel Roquebert borstelt hier een levendig protret van de ‘gesel van de Languedoc’, waarbij hij zich, zoals we dat van hem gewoon zijn, uitsluitend baseert op geschreven bronnen.

(Librairie Académique Perrin - 2005 - ISBN 2262022879)

Top

CatharesYves Rouquette
CATHARES.

Een zeer mooi boek. Het bevat de persoonlijke visie van de Occitaanse schrijver en dichter Yves Rouquette (die in Béziers woont) over de katharen, over hun geschiedenis en over de kruistocht. Niet dat er iets wereldschokkends in wordt verteld maar het is ongemeen boeiend geschreven, een echte aanrader!
Het verscheen ook in een groot-formaat luxe-editie met schitterende foto's en is verkrijgbaar in meerdere talen. Voor wanneer een Nederlandse versie?

(Loubatières - 1992 - luxe editie - ISBN 2-86266-178-3)
(Loubatières - 1996 - pocket editie - ISBN 2-86266-236-4)

Top

André VauchezAndré Vauchez
LES HÉRÉTIQUES AU MOYEN ÂGE
Suppots de Satan ou chrétiens dissidents?

In oktober 2014 verscheen bij CNRS Editions Les Hérétiques au Moyen Âge – Suppôts de Satan ou chrétiens dissidents? van de Franse historicus André Vauchez. Het boek is een verzameling van meerdere oudere publicaties van deze auteur, gespecialiseerd in de geschiedenis van de middeleeuwen in het algemeen en in die van de religies en de middeleeuwse spiritualiteit in het bijzonder. Vooral de vroege bedelorden, Franciscus van Assisi en de ketterijen in het algemeen behoren tot zijn onderzoeksterrein.

Het hier besproken werk herneemt veertien hoofdstukken en artikelen die her en der door de auteur gepubliceerd werden van 1987 tot 2003. Hij bezorgt daarmee de lezer heel wat interessant studiemateriaal dat ondertussen moeilijk te vinden of zelfs helemaal onvindbaar is geworden.

< Lees de hele recensie van Michel Gybels. >

(CNRS Éditions - 2014 - ISBN 978-2-271-08204-6)

Top

Heresis1Heresis2HERESIS

Sedert 1981 werd het historisch onderzoek van de middeleeuwse ketterijen in het algemeen en van het katharisme in het bijzonder grotendeels gecoördineerd door het Centre d'Etudes Cathares in Carcassonne. Het centrum, dat de eerste twintig jaar van zijn bestaan geleid werd door Anne Brenon, werkte samen met historici en universiteiten in de hele wereld.

Na het vertrek van Anne Brenon ging het stilaan bergaf en in 2011 moest het Centre d’Etudes Cathares na wat politieke spelletjes en door het wegvallen van de broodnodige subsidies noodgedwongen zijn deuren sluiten omdat de nieuwe leiding er niet in slaagde de nodige werkingsmiddelen te vinden

Een van de mooiste realisaties van Anne Brenon was het zesmaandelijkse wetenschappelijke tijdschrift Heresis, een toonaangevende publicatie over het historisch onderzoek van het katharisme. Door de financiële strubbelingen bij het Centre d’Études Cathares, kon ook het tijdschrift niet gered worden. Sinds 2008 is het niet meer verschenen. Een zeer spijtige zaak, de mensen die verantwoordelijk waren voor de moeilijkheden moeten er zeker niet fier op zijn... Maar de kleine vijfitg nummers die tussen 1983 en 2008 verschenen zijn, vormen nog altijd een indrukwekkende bron van kennis voor iedereen die in de geschiedenis en de religie van de katharen geïnteresseerd is.

Het Centre d’Études Cathares organiseerde ook een aantal boeiende internationale colloquiua waarvan de slotteksten werden uitgegeven in de Collection Heresis. Enkele voorbeelden:

Historiens et archéologuesIn 1990 werd een colloquium rond het thema Historiens & Archéologues georganiseerd. Het historisch bronnenonderzoek werd daar getoetst aan het onderzoek op het terrein. Archeologen waren toen op een groot aantal plaatsen aan het werk: Montségur, Cabaret, Calberte, Durfort, Cabrières, enz...
Het werd een boeiende confrontatie en dat blijkt ook uit het boek.





(CNEC & Peter Lang - 1992 - ISBN 3-261-04542-6)

L’Édifice ImaginaireTotaal ander thema in 1994: Catharisme: l'édifice imaginaire.
Onderwerp was ditmaal de mythevorming rond de katharen en hun religie.
Sprekers, waaronder Jean Duvernoy, Anne Brenon, Krystel Maurin, Michel
Roquebert, Suzanne Nelli en vele andere binnen- en buitenlandse experten,
behandelden dit thema vanuit alle mogelijke invalshoeken: van de ongebreidelde romantische fantasieën van Napoléon Peyrat over de recuperatie door een aantal esoterische groepen tot en met de huidige ‘kathaarse merchandising’.
Alle tussenkomsten werden gebundeld in dit boek: zeer verhelderend en zeker
de moeite waard!

(Centre d'Etudes Cathares - 1998)

La Croisade albigeoiseIn 2002 werd een colloquium georganiseerd rond het thema La Croisade Albigeoise. Wat weten we over de kruistocht, hoe kwam ze tot stand, wie speelde er een rol in, wat waren de gevolgen en hoe werd er buiten de Languedoc tegenaan gekeken?
Gedurende drie dagen werden, onder het voorzitterschap van Michel Roquebert, voordrachten en debatten georganiseerd met talrijke specialisten uit binnen- en buitenland waaronder Monique Zerner, Marie-Elise Gardel, Jean-Louis Biget, Pilar Jiménez-Sanchez, Charles Peytavie en Robert I. Moore.
Alle basisteksten werden gebundeld in dit boek


(Centre d'Etudes Cathares - 2004 - ISBN 2-952-10240-6)

Top

Cahiers de Fanjeaux 3CAHIERS DE FANJEAUX

Door het Centre d'Études Historiques de Fanjeaux wordt sinds 1965 jaarlijks een congres georganiseerd over de religieuze geschiedenis van de Languedoc.

De teksten worden telkens gepubliceerd in de reeks Cahiers de Fanjeaux, waarvan er uiteraard ook een aantal de middeleeuwse ketterijen in het algemeen en die van de katharen in het bijzonder behandelen.


Enkele voorbeelden:

Cahiers de Fanjeaux 16Cahiers de Fanjeaux - 3
CATHARES EN LANGUEDOC

(Privat - 1968 - ISBN 2-7089-3402-3)



Cahiers de Fanjeaux - 16
BERNARD GUI ET SON MONDE

(Privat - 1995 - ISBN 2-7089-3415-5)

Top

Les CatharesRené Nelli, Fernand Niel, Jean Duvernoy, Déodat Roché
LES CATHARES

Deze uitgave uit 1965 is een bundeling artikelen en publicaties van de enkele belangrijke onderzoekers uit die tijd. Hun diverse achtergronden (geschiedenis, filologie, esoterie,...) zou zo’n samenwerking vandaag waarschijnlijk niet meer mogelijk maken. In die tijd kon dat nog wel.

Les Cathares
geeft een goed beeld van hoe men toen over de katharen dacht. Sommige ideeën zijn achterhaald, andere zijn dan weer nog verrassend actueel.

(Editions de Delphes - 1965)

La mémoire et la rumeurMONTSÉGUR, LA MÉMOIRE ET LA RUMEUR 1244-1994

Naar aanleiding van de 750ste verjaardag van de val van Montségur werd in oktober 1994 door de Conseil Général de l'Ariège een congres georganiseerd in Tarascon-sur-Aiège, Foix en Montségur. Onder de deelnemers waren de belangrijkste historici, archeologen en paleografen die aan het onderzoek van de geschiedenis en de site van Montségur werkten. Er werd een stand van zaken opgemaakt en uitgebreid van gedachten gewisseld.


(Association des Amis des Archives de l'Ariège / Conseil Général de l'Ariège - 1995 - ISBN 2-86009-003-7)

Les cathares en OccitanieLES CATHARES EN OCCITANIE

Eind vorige eeuw raakte het historisch onderzoek naar de katharen in een echte stroomversnelling. Jean Duvernoy, Robert Lafont, Michel Roquebert, Paul Labal en Philippe Martel leverden, ieder op zijn eigen terrein, bijdragen voor Les Cathares en Occitanie, een overzicht van de stand van zaken in 1987.





(Fayard - 1987 - ISBN 2-213-00912-0)

Top

Nederlandse boeken | Franse boeken | Engelse boeken | Romans | Historische Bronnen