Opoul-Périllos (Pyrénées Orientales)

Vorige | Overzicht | Volgende

De grootse burchtruïne van Opoul-Périllos ligt in het departement Pyrénées-Orientales (regio Roussillon) en is vanuit de Aude bereikbaar via Tuchan, waar ondermeer het kasteel van Aguilar is gelegen.

Opoul-PérillosIn Tuchan neem je de D12 naar Rivesaltes, tot iets voorbij Vingrau waar je links afslaat naar de D9. Ter hoogte van het nieuwe dorp Opoul-Périllos is er een afslag die langs een smalle geasfalteerde weg de bergen in leidt. Na enkele kilometers over een hoog plateau is er nog een korte afslag naar links die je naar de voet van de burcht brengt, waar je de auto kunt achterlaten.

Vervolgens dien je te voet een goed begaanbaar pad te volgen dat doodloopt op enkele rotspartijen ter hoogte van het plateau waarop de site is gelegen. Hier dien je letterlijk jezelf omhoog te hijsen op de rotspartij waarna je terecht komt op een plateau van maar liefst 6 hectare oppervlakte, wat van Opoul de grootste middeleeuwse castrale site van de ganse Roussillon maakt.

Het oude dorp Opoul-Périllos, dat thans volledig verlaten is, wordt in 1100 reeds vernoemd onder de naam Oped en vanaf 1149 als Opidum. Dit laatste verwijst duidelijk naar het Latijnse oppidum, wat versterkte plaats betekent. In de 13e en 14e eeuw is er sprake van Opulo en Castell d'Opol en vanaf de 13e eeuw van het kasteel van Salvaterra, wat verwijst naar ‘veilige plaats - asielplaats’ (in het Frans terre sauve).

Historische situering

Zoals reeds opgemerkt verwijst de term oppidum duidelijk naar een versterkte nederzetting uit de Romeinse tijd. Vlakbij de resten van het kasteel werden dan ook Romeinse munten teruggevonden. Vanaf 1100 wordt melding gemaakt van een kasteel op de site dat in bezit was van een zekere Arnau-Guilhem de Salses. Later erfde zijn zoon Oliba de burcht en vanaf 1246 was het kasteel en de omgeving van Opoul in bezit van koning Jaume de Veroveraar, zoon van koning Pedro II van Aragon die jammerlijk sneuvelde bij de slag van Muret tegen Simon de Montfort. Vanaf dan staat het kasteel geregistreerd onder de naam Salvaterra.

De mensen die zich na 1260 kwamen vestigen op Opoul genoten van aanzienlijke fiscale/financiële voordelen ten opzichte van de inwoners van Perpignan. Opoul bleef immers tot de Franse Revolutie een ‘koninklijke residentie’ met al zijn privileges. Van 1260 tot 1659 was de burcht defensief gelegen op de grens tussen Frankrijk en Aragon. Er blijkt evenwel nergens uit of het kasteel van Opoul een grote militaire rol heeft gespeeld tijdens die periode van ruim 400 jaar.

Opoul-Périllos Opoul-Périllos

Omstreeks 1100 was een zekere Jaume-Seguer de Perellons en zijn familie eigenaar van het nabijgelegen dorp Périllos. Een nazaat ervan, Ramon de Perellons, schopte het zelfs tot burggraaf in 1391. Zijn burggraafschap omvatte buiten Périllos ook de plaatsen Millas, Céret, Rodès en Llo (1393) en bovendien was hij ook nog burggraaf van Roda in Catalonië.

De ruïne van Opoul ligt op een immens rotsplateau van maar liefst 6 hectare groot, waar je her en der resten van omvangrijke omwallingen en funderingen van grote gebouwen opmerkt, verspreid over het immense terrein. Van het kasteel zelf blijven nog goed herkenbare resten van de donjon over alsook gewelfde ruimten die zeer goed bewaard zijn gebleven. Indrukwekkend is ook de ruïne van een grote ronde toren die gebouwd werd in het midden van een droge gracht, gelegen naast de donjon. Rondom die gracht is nog heel goed de versterkte omwalling te zien, waarvan een groot deel nog zo goed als intact is. Waarschijnlijk betreft het hier een toren met een duidelijke militaire functie.

Opoul-Périllos Opoul-Périllos

Vanaf de donjon zijn de resten van de lagergelegen fortificaties en omwallingen, die de rotsgraat volgen, goed te situeren. Bij ons bezoek, dat ruim twee uur in beslag nam, hebben we het grootste deel van het rotsplateau afgelopen en hier en daar nog andere resten en funderingen van gebouwen, overwoekerd door het struikgewas, kunnen traceren. Hieruit blijkt duidelijk dat we hier te maken hebben met een uitzonderlijk grote castrale site, die waarschijnlijk zowel militairen als gewone burgers uit de omgeving onderdak en bescherming heeft geboden.

De site laat een overweldigende indruk na en is bovendien gelegen in een prachtig natuurlandschap, waar je bij helder weer zelfs de Middellandse Zee kunt zien. Uit veiligheidsoverwegingen is het evenwel volstrekt af te raden om deze desolate site, die ver van de bewoonde wereld ligt, alleen te bezoeken. Een valpartij kan hier immers ernstige gevolgen hebben!

Opoul-Périllos Opoul-Périllos

Tekst & foto's: Michel Gybels

Vorige | Overzicht | Volgende