Avignonet en Lauragais (Haute-Garonne)

Vorige | Overzicht | Volgende

Het stadje Avignonet en Lauragais ligt net op de grens van de departementen Aude en Haute-Garonne, op een zeventiental kilometer van Castelnaudary, langs de D6113 richting Villefranche-de-Lauragais en Toulouse.

Als je Avignonet via de D6113 (uit de richting Castelnaudary) binnenrijdt, zie je na een goede honderd meter rechts een weg die vrij steil omhoog leidt langs de oude omwalling en die uitkomt in het oude centrum waar je kunt parkeren.

Avignonet

Historische situering

Avignonet en Lauragais neemt in de geschiedenis van het katharisme een cruciale plaats in.

In 1242 komt graaf Raimon VII van Toulouse in opstand tegen de Franse koning. Daarvoor heeft hij de steun nodig van de Occitaanse adel en vooral dan van diegenen die door de Albigenzische kruistocht uit hun rechten werden ontzet wegens hun steun aan het katharisme, de zogenaamde ridders faidits, en die door de meedogenloze Inquisitie werden opgejaagd en vervolgd.

AvignonetZijn militaire campagne start in mei 1242. De natuurlijke neef van de graaf, Raimon d’Alfaro, levert tijdens de nacht van 28 op 29 mei 1242 het kasteel van Avignonet en het grafelijk paleis uit aan een groep faidits uit Montségur. Het was immers Pèire-Roger de Mirepoix die in Montségur een commando had samengesteld met als doel de in Avignonet verblijvende inquisiteurs Guillaume Arnaud en Etienne de Saint-Thibéry, samen met aartsdiaken Raimond d’Escribe en hun tienkoppige entourage, om te brengen en hun gehate inquisitieregisters te vernietigen.

Die opdracht moest kost wat kost slagen, maar als ze toch zou mislukken was er nog een plan B: twintig gewapende mannen zouden dan de inquisiteurs alsnog overvallen en vermoorden op de weg van Castelnaudary naar Saint-Martin-Lalande.

Vanuit Montségur vertrokken 57 strijders waaronder een twaalftal ridders; zes van hen werden vergezeld door een schildknaap, een teken van hun prestige: Pèire-Roger de Mirepoix en zijn neef Arnaud-Roger, Guilhem de Lahille van Laurac, Bernat de Saint-Martin-Lalande, Guilhem de Plaigne en Oth de Massabrac. Onderweg hielden ze halt in het woud van Gaja waar nog vier ridders hen vervoegden: Pèire de Mazerolles, heer van die plaats, Pèire Viel de Montolieu, Roger d’Aragon van Brousses, Jourdain du Villar (Villasavary) en nog een kruisboogschutter. Bij hen waren 52 mannen met hakbijlen. De volgende dag bereikten ze Antioche, bij Mas-Saintes-Puelles, waar Jourdain du Mas jr., Jourdain de Quiders en de ridder Guilhem de Balaguié uit Laurac-Vibran zich eveneens aansloten bij het commando.

De daaropvolgende nacht bereikten ze dan Avignonet waar ze werden opgewacht en begeleid door de ridders Guilhem Raimon Golairan, Donat de Villeneuve en Bertran de Quiders. Alhoewel hun medeplichtigen in Avignonet de deuren van de zaal waar de inquisiteurs en hun gevolg verbleven reeds hadden geopend, forceerden de mannen van Gaja zich toch nog met geweld de toegang tot het verblijf en richtten er met hun hakbijlen een waar bloedbad aan.

De inwoners van Avignonet deden alsof ze de slachtpartij pas de dag nadien ontdekten, wanneer het commando reeds vertrokken was. In totaal namen meer dan 80 personen deel aan de moord op acht religieuzen en twee knechten.

Na de aanslag op de inquisiteurs kon de Languedoc slechts kortstondig herademen, want amper anderhalf jaar later, tijdens de winter van 1243, begon de noodlottige belegering van Montségur, deels als represaille voor de moordpartij in Avignonet, die uiteindelijk op 16 maart 1244 zou leiden tot de val van het castrum en de grote brandstapel waarop 225 katharen omkwamen.

Avignonet Avignonet

Bezoek

Van de ruime parking aan de voet van de Notre-Dame-des-Miracles-kerk (O.L. Vrouw van de Mirakelen) wandel je via de recent aangelegde trappen naar het voorplein. Sedert de middeleeuwen is Avignonet een pelgrimsoord waar de Maagd Maria ieder jaar op de eerste dinsdag van juni wordt vereerd.

Na de moord op de inquisiteurs beval de paus dat de kerk voor 40 jaar gesloten moest blijven als vergelding voor het daar vergoten katholieke bloed en tevens als straf voor de inwoners van Avignonet wegens hun medeplichtigheid aan die daad.

Na de heropening van de kerk zouden, volgens de legende, de klokken gedurende een dag en een nacht onophoudelijk geluid hebben en zou er voor de ingang een beeldje van de Maagd Maria zijn aangetroffen, waarna de kerk gewijd werd aan O.L. Vrouw van de Mirakelen. In 1282 werd ook het ‘Genootschap van O.L. Vrouw van de Mirakelen’ gesticht dat door paus Paulus III op 4 januari 1537 officieel werd erkend.

De hoofdingang van de kerk is gesloten maar als je naar rechts loopt kom je bij de zij-ingang die voorzien is van een mooi Romaans tympaan. Binnen in de kerk zie je onder meer een retabel met een schilderij dat de moord op de inquisiteurs afbeeldt.

Op de toren van de kerk zie je een uitkijktoren en enkele kantelen, er is hier dus sprake van een versterkte kerk waarin de inwoners zich tijdens de middeleeuwen konden verschuilen tegen struikrovers en bandieten.

Avignonet Avignonet

Van bij de kerk loopt een mooie wandelweg tot aan de lager gelegen kegelvormige toren met de vorm van een peperbus. Die toren werd in 1610 opgericht als verdediging voor de daar gelegen hoofdpoort van de stad (Porte de Cers), die thans verdwenen is. De toren domineerde de ophaalbrug die toegang gaf tot het middeleeuwse omwalde castrum.

In 1850 werd bij die toren een standbeeld opgericht van een Occitaanse ridder, meer bepaald van Huc de Montferrand, broer van de bekende bonne femme Blanche de Laurac.

Nog tot in 1893 werd de toren gebruikt als gevangenis; o.a. de struikrover Michel de Paulo werd er opgesloten tot aan zijn dood.

Reken voor een bezoek aan Avignonet ongeveer een uur. In de benedenstad (aan de D6113) zijn er enkele drank- en eetgelegenheden.

Tekst en foto's: Michel Gybels
Overzichtsfoto: Wikimedia Commons

Bronnen:
• Jean Duvernoy, l’Histoire des Cathares, Privat, 1979.
• Infobrochure van de Notre-Dame-des-Miracles-kerk.

Vorige | Overzicht | Volgende