Saint-Hilaire (Aude)

Vorige | Overzicht | Volgende

Saint-HilaireAls je vanuit Carcassonne de D118 neemt richting Limoux, heb je net voorbij Rouffiac d'Aude een afslag naar Pomas. Van daaruit volg je dan verder de weg die naar het dorpje Saint-Hilaire leidt, een mooie landelijke route dwars door de wijngaarden van de blanquette de Limoux.

In het centrum van dit kleine dorp, op 20 km. van Carcassonne, ligt de benedictijner abdij van Saint-Hilaire, die dateert uit de 12de eeuw en die zeer goed bewaard is gebleven.

Historische situering

De oorsprong van de abdij gaat terug tot de 6de eeuw van onze jaartelling. Ze werd opgericht door Saint-Hilaire, bisschop van Carcassonne, op de plaats van een oude kluizenaarshermitage. Het benedictijner monasterium wordt voor de eerste keer vernoemd in het jaar 825 in een charter waarin de bezittingen van de abdij worden opgesomd.

Tijdens de Albigenzische kruistocht was de abdij meermaals het middelpunt van aanvallen van kathaars gezinde ridders faidits die probeerden om de monniken daar te verdrijven. Als gevolg daarvan moest abt Guillaume na de kruistocht grondige herstellingswerken aan de gebouwen laten uitvoeren. Die vonden plaats tussen 1237 en 1260.

Op het einde van de 14de eeuw kwam de abdij in serieuze geldnood waardoor de bisschop van Carcassonne genoodzaakt was het aantal monniken te reduceren tot 20. De uitbraak van de zwarte pest en de vele godsdienstoorlogen tussen katholieken en protestanten leidden ertoe dat Saint-Hilaire vanaf 1540 in concordaat werd gesteld.

De Franse Revolutie was de definitieve doodsteek voor de abdij, alle monniken werden verdreven. De gebouwen en bezittingen werden geconfisqueerd en in verschillende loten publiek verkocht. Pas omstreeks het midden van de 20ste eeuw werd er werk gemaakt van de grondige restauratie van de gebouwen en de kerk met het resultaat dat we nu nog steeds kunnen bewonderen.

Saint-Hilaire Saint-Hilaire

Beschrijving van de site

Vanaf de straat lopen enkele trappen naar de ingang van de abdij. Je komt via de poort binnen in de prachtige kloostergang en tuin, waarin een mooie fontein zorgt voor verkoeling bij warme dagen.

Aan de linkerkant van de ingang is het oude klooster gevestigd dat in de loop van de 16de eeuw heropgebouwd werd door abt Bertrand de Tauron. Je ziet daar in de abtswoning nog mooi bewaarde muurschilderingen en resten van weelderige decoraties uit die periode.

Blikvanger zijn hier de overvloedig gedecoreerde plafonds die de luxueuze levensstijl van de abten in die tijd onderstrepen. In dit gedeelte is ook een kleine souvenirshop gevestigd.

Saint-Hilaire Saint-Hilaire

Recent is ook het grote refectorium volledig gerestaureerd. Die zaal staat in schril contrast met de rijkelijke abtsvertrekken. Hier zie je nog duidelijk de originele sobere romaanse bouwstijl. Een trap leidt naar een bovennis van waaruit je een mooi overzicht hebt van de ruimte. De zuilen van de kloostergang zijn ieder op zich pareltjes van romaanse sculptuurkunst en beelden taferelen uit het Oude Testament uit. Neem hier zeker de tijd om ze van dichtbij te bekijken.

Saint-HilaireIn de aangrenzende abdijkerk werden in 970 de stoffelijke resten ontdekt van bisschop Hilaire van Carcassonne. Nu is het de parochiekerk van het dorp. Blikvangers zijn hier enkele retabels uit de 17de en 18de eeuw en vooral dan de schitterende romaanse sarcofaag die waarschijnlijk ooit dienst gedaan heeft als altaar voor de kerk van Saint Saturnin in Toulouse. Het betreft hier een schitterend staaltje van middeleeuwse beeldhouwkunst dat werd uitgehouwen uit één blok witte marmer uit de Pyreneeën.

Het kunstwerk wordt toegeschreven aan de fameuze Maitre de Cabestany, de anonieme beeldhouwer wiens werk zowat overal in Zuid-Frankrijk en zelfs tot in Spanje is te bewonderen. In de Languedoc kom je hem nog tegen in Saint-Papoul en in Lagrasse.

De sarcofaag beeldt het martelaarschap van Saint-Saturnin uit in verschillende taferelen. Een uniek voorbeeld van meridionale romaanse kunst!

Als je de kerk verlaat ga je naar links en volgt de kloostergang verder tot een monumentale trap die naar beneden, buiten het kloosterdomein leidt. Eens beneden kan je nog een grote voorraadkelder bezoeken, waarin destijds de kostbare blanquette de Limoux, een schuimwijn uit de regio, door de monniken werd bewaard.

Saint-HilaireSaint-Hilaire ligt immers middenin het gebied waar de druiven voor de blanquette worden gekweekt. In de streek wordt beweerd dat de blanquette een 16de eeuwse uitvinding is van de monniken van Saint-Hilaire, dus veel ouder dan de champagne. In de onmiddellijke omgeving zijn er meerdere wijndomeinen waar je deze heerlijke godendrank kan degusteren en aankopen.

Tekst en foto's: Michel Gybels
Bron: Guide des Pays Cathares - Outre Terre

Vorige | Overzicht | Volgende