Peyrepertuse (Aude)

Vorige | Overzicht | Volgende

PeyrepertuseHet kasteel van Peyrepertuse ligt hoog op een rotsgraat van ruim 300 meter lang en is één van de grootste middeleeuwse fortificaties in de Languedoc.

Na Carcassonne is het de belangrijkste middeleeuwse burcht in de Aude, met een oppervlakte van meer dan een hectare, verdeeld over twee aansluitende sites, het oudste, lager gelegen deel en het hoger gesitueerde Castel Sant-Jordi.

De site van Peyrepertuse is dan ook een toeristische trekpleister van formaat in de Corbières.

Vanuit Quillan volg je de D117 richting Axat door de mooie Défilé de Pierre-Lys tot Maury waar je links afslaat naar de D19 en verder naar de D14 die rechtstreeks naar Peyrepertuse leidt. Kom je van de kust of uit Perpignan, dan neem je dezelfde D 117 tot Maury waar je dan rechtsaf moet

Aan de voet van de burcht is een ruime parking aangelegd en een nieuw bezoekerscentrum waar je een ticket kunt kopen en ook tal van infobrochures en literatuur over de regio. De klim naar de hooggelegen site neemt ongeveer twintig minuten in beslag. Een goede fysieke conditie is aanbevolen.

Peyrepertuse Peyrepertuse

Historische situering

De eerste vermelding van Peyrepertuse (Petre Pertuse) gaat terug tot het jaar 842 waarin de site door Karel de Kale aan een zekere Millon wordt geschonken. De familie Peyrepertuse verschijnt pas in 1018 ten tonele en de eerste beschrijving van een militaire fortificatie dateert uit 1021. Oorspronkelijk behoorde het castrum aan de graven van Bésalu maar het ging in 1111 over naar de koning van Aragon.

Tijdens de Albigenzische kruistocht schijnt de regio van de Pérapertusès relatief gespaard te zijn gebleven van de Franse overrompeling, hoewel kasteelheer Guilhem de Peyrepertuse zich, naar aanleiding van het Verdrag van Montgaillard, in 1217 aan Simon de Montfort moest onderwerpen. In 1229 werd diezelfde Guilhem trouwens geëxcommuniceerd omdat hij zich bij de bezetting van het kasteel van Puilaurens aan de kant van het verzet had geschaard. Na de mislukte revolte van Raimon Trencavel junior in 1240 bij Carcassonne, verschuilen zich tal van ridders faydits in Peyrepertuse maar ze worden daar wat later weer verjaagd door de Fransman Jean de Beaumont.

In 1250 wordt de burcht eigendom van de Franse koning Lodewijk IX (de Heilige) die er heel wat verbeteringswerken laat uitvoeren en die tevens de fameuze escalier Saint-Louis laat aanleggen, de indrukwekkende rotstrap die leidt naar het hoger gelegen Castel Sant-Jordi, dat gebouwd werd als koninklijke residentie.

Peyrepertuse Peyrepertuse

Met het Verdrag van Corbeil (1258) wordt de ganse Pérapertusès definitief bij het Franse kroondomein gevoegd en volgt er tot in de 17de eeuw een periode van politieke stabiliteit in de regio, tot wanneer de grens van het koninkrijk teruggedrongen wordt tot de Pyreneeën, nu nog altijd de grens tussen Frankrijk en Spanje.

Niettegenstaande de vele conflicten tussen Frankrijk en Spanje in de loop der eeuwen werd de burcht nooit aangevallen. Het kleine garnizoen, bestaande uit negen gewapende sergeanten, een uitkijkpost, een kapelaan, een portier en een meute honden, leidde er een vrij rustig bestaan.

Op het einde van de 16de eeuw werd het kasteel grondig hersteld na enkele aanvallen van protestanten onder leiding van een zekere Jean de Grave. Het Verdrag van de Pyreneeën uit 1659, waarbij de Roussillon volledig geannexeerd werd door Frankrijk, zorgde ervoor dat Peyrepertuse zijn strategisch belang voor goed kwijt was. Tot aan de Franse Revolutie van 1789 was er nog een klein garnizoen gelegerd en daarna werd de site verlaten en trad het verval in.

Peyrepertuse Peyrepertuse

Beschrijving van de site

Peyrepertuse is samengesteld uit twee grote delen: een lager gelegen omwalling en binnenkoer met de resten van het primitieve kasteel (12de - 14de eeuw) langs waar je bij je bezoek binnenkomt en het hoog gelegen kasteel van Sant-Jordi uit het midden van de 13de eeuw.

Peyrepertuse -  plan

Het lager gelegen gedeelte is omsloten door een omwalling van ongeveer 120 meter lang. Tussen de twee grote torens die uitgeven op de binnenkoer, is de rondgang en borstwering perfect bewaard gebleven. De oostkant van de omwalling eindigt op een massieve ronde toren, gebouwd op de rotskam om de constructie steviger te maken.

Aan de zuidkant van de binnenkoer zie je de resten van het garnizoensverblijf, latrines en een sluippoort. Indrukwekkend is hier ook de oude donjon. Via een trap kan je de koer bereiken die de twee grote gebouwen scheidt. Aan de linkerkant heb je het verblijf van de gouverneur, bestaande uit twee gewelfde zalen en een ronde toren met waterciterne, en aan de andere kant zie je de resten van de oude kerk Sainte-Marie de Peyrepertuse uit de 12de eeuw, waarvan de romaanse abside en het massief stenen altaar nog zijn overgebleven.

Peyrepertuse Peyrepertuse

Van hieruit loop je verder rechtdoor en bereik je via de oostelijke poort de grote centrale open binnenplaats met ruïnes van kleinere gebouwen en stukken omwalling, gebouwd op de rand van de rotsgraat. Van hieruit zie je reeds de imposante trap die naar het hoger gelegen Sant-Jordi leidt. Die trap bestaat uit een zestigtal in de rotswand uitgehakte treden. Wees hier uiterst voorzichtig, zeker wanneer er een harde wind staat!

Eens boven kom je binnen in de donjon van Sant-Jordi via een prachtig bewaarde toegangspoort en zie je een verdedigingstoren en ruïnes van kleine gebouwen.

PeyrepertuseLangs de omwalling zie je hier ook nog de mooi bewaarde zitbanken van de uitkijkposten. Ook hier zijn borstwering en rondgang nog goed bewaard gebleven. Wat hoger liggen de resten van twee torens waarvan één een waterciterne bevatte. Van de kleine kapel van Sant-Jordi rest er niets meer.

Op het hoogste punt heb je een prachtig panorama over de hele site en de omgeving met de Pyreneeën, de Pech de Bugarach, de Corbières, de burcht van Quéribus, Tautavel en bij goed weer zie je zelfs de Middellandse Zee.

Reken voor een volledig bezoek ruim twee en een half uur.
Gedurende het zomerseizoen worden in Peyrepertuse heel wat manifestaties georganiseerd, zoals shows met roofvogels, riddertornooien, middeleeuwse markten, avondbezoeken, enz.
Restauratiemogelijkheden zijn er beneden in het dorp van Duilhac-sous-Peyrepertuse.

Tekst en foto's: Michel Gybels / Plannetje: Marc Bogaerts
Bron: Guide des Pays Cathares, Outre Terre

Vorige | Overzicht | Volgende