Citou (Aude)

Vorige | Overzicht | Volgende

CitouDe castrale site van Citou is een zeldzaam voorbeeld van een middeleeuws castrum dat oorspronkelijk gebouwd werd rond een vrij kleine militaire vesting en dat in de loop der tijden aanzienlijk werd uitgebreid.

De resten van de vele gebouwen, die over een vrij groot terrein verspreid liggen, geven nog een heel goede indruk van de grootsheid van weleer.

Vanaf Carcassonne neem je de D620 richting Caunes-Minervois. Eens daar aangekomen blijf je dezelfde weg volgen die na een kwartiertje rijden uitkomt in Citou.

Historische situering

In 2005-2006 heeft men te Citou gewerkt aan de restauratie van het vrij goed bewaarde kasteel, waarbij ook archeologen aanwezig waren. Deze actie had men te danken aan de vereniging Amicale Laïque de Carcassonne. Citou is een erg interessante site door de vele huizen, bekasseide calades, citernen, waterwerken en steengroeven, waarvan ongeveer 40 structuren werden onderzocht. "Citou" is een verbastering van het Latijnse "exitorium" (uitgang, doorgang).

Citou wordt door de archeologen beschreven als een castraal dorp, met de oudste kern vrij hoog op de helling rond het kasteel, maar daarna uitgebreid op de lager gelegen terrassen. Reeds in de feodale tijd, maar wellicht nog vroeger (vanaf de 9de eeuw), beheerste het kleine kasteel de doorgang van de vallei van de Argent-Double, een handelsroute. De rijkdom van de vallei is vooral te danken aan de aanwezigheid van zilvererts (vandaar ook de naam van de rivier).

Citou Citou

Een religieuze inplanting wordt reeds in de bronnen vermeld vanaf 791, dus in de periode dat de Karolingers (Pepijnen) de streek veroverden en ook te Castres, Sorèze, Lagrasse, enz. abdijen werden gesticht. Bijna zeker was deze priorij afhankelijk van de nabijgelegen abdij van Caunes-Minervois. De juiste inplanting daarvan is ongekend, maar zou wel eens de basis kunnen vormen van het kasteel en de onmiddellijke omgeving daarvan. De stichting van die priorij in 791 is het werk van Benedictus van Aniane en ze was gewijd aan Sint-Johannes. Ze wordt in de documenten vermeld als: Sancti Johannis Exequariensis.

Citou Citou

De eerste vermelding van een castrum in de oorkonden dateert van 1189. Het kasteel is in latere periodes aangepast, met een verhoging van het gebouw, verdikking van de muren en verandering van bepaalde muuropeningen. Dit valt wellicht te situeren in de 14de en 15de eeuw, met als impuls de introductie van het buskruitkanon in de Languedoc vanaf 1355 en tevens als reactie op de Engelse invallen van de Zwarte Prins.

Tijdens de godsdienstoorlogen tussen katholieken en protestanten werd het gebouw ernstig beschadigd. Het is mogelijk dat de abten van Caunes het daarna opnieuw hebben laten versterken, ergens in het midden van de 17de eeuw.

Bijna zeker loopt de geschiedenis van Citou vrij parallel met andere sites op de zuidelijke flanken van de Montagne Noire zoals Saissac en Cabaret.

Citou Citou

Bezienswaardigheden

Als je vanuit Caunes-Minervois na zeven kilometer Citou bereikt zie je reeds van ver aan de rechterkant van de weg de hooggelegen ruïnes van de site boven het dorp. In het dorp kan je de wagen parkeren langs de baan ter hoogte van het waterbekken (lavoir) en van daar loopt er een smalle geasfalteerde weg, die overgaat in een pad, naar de site.

Het eerste wat je opmerkt zijn de imposante ruïnes van huizen, opslagplaatsen, kelders en dies meer die kris kras over het terrein verspreid liggen. Naarmate je hoger klimt kom je aan de resten van een poortgebouw dat nog goed is bewaard en daar begint het eigenlijke middeleeuwse castrum. Je ziet resten van voorraadkelders, kleine gebouwen, opslagplaatsen en andere ruimten. Nog wat hoger ligt het kasteel dat tijdens de archeologische campagne van 2005-2006 mooi werd gerestaureerd en een goed beeld geeft van een vroegmiddeleeuwse vesting. Je hebt een schitterend uitzicht op de vallei van de Argent-Double en de omliggende bergen. Naast het kasteel zie je nog de resten van de vroegere waterciterne en enkele bijgebouwen. Je hebt hier ook een heel mooi overzicht over het lagergelegen castrum. Vermits de binnenkant van het kasteel is ingestort is de toegang ervan om veiligheidsredenen afgesloten.

Citou Citou

De wandeling vanuit het dorp neemt ongeveer twintig minuten in beslag en is zonder gevaar. Op de site zelf dien je wel uit te kijken voor kuilen en oneffenheden in het terrein.
De gehele site is vrij te bezoeken.

Tekst: Michel Gybels en Willy Vanderzeypen (research en historische situering)
Foto's: Michel Gybels
Bron: Marie-Elise Gardel en Annick Despratx, ‘Le château et le castrum de Citou’, in Bulletin de la Société d'Etudes Scientifiques de l'Aude (SESA), vol. 107, 2007, p. 61-68.

Vorige | Overzicht | Volgende