Belcastel-et-Buc (Aude)

Vorige | Overzicht | Volgende

Belcastel-et-BucDe burchtruïne van Belcastel-et-Buc ligt op 30 km ten zuiden van Carcassonne en op 15 km  ten zuid-oosten van Limoux.

Vanuit Limoux neem je de D129 via Saint-Polycarpe tot net voorbij Benoit, daar ga je bij de volgende splitsing naar rechts en volg je verder de D429 die naar het gehucht Belcastel leidt.

Tweehonderd meter voorbij Belcastel is er aan de linkerkant een breed pad dat naar het castrum van Belcastel en zijn romaanse kerk leidt. De wandeling is gemakkelijk en duurt een tiental minuten.

Historische situering

Het kasteel van Belcastel dat destijds de Hoge Vallei van de Aude bewaakte wordt voor de eerste keer in de geschiedenis vernoemd in 1082. Vreemd genoeg wordt de burcht tijdens de woelige periode van de Albigenzische Kruistocht nergens in acta of verslagen uit die tijd vermeld. In 1221 staat het kasteel bekend onder de Latijnse benaming Castellum Pulchrum.

Tijdens de zogenaamde oorlog van Limoux in 1242 werd er in de Hoge Vallei van de Aude een verwoede strijd geleverd tegen de Franse bezetters door tal van ridders faidits die er in het ondoordringbare maquis ondergedoken waren en er een ware guerillastrijd uitvochten. Uit schaarse bronnen is bovendien geweten dat de Occitaanse ridder Guiraud de Pepieux, afkomstig uit de Minervois niet ver van Olonzac, in dat jaar 1242 samen met enkele getrouwen in de buurt van Belcastel werd gevangen genomen door de Franse kruisridders en in Buc samen met zijn compagnons door ophanging werd terechtgesteld. Zo goed als zeker betrof het hier de strijd die geleverd werd om de burcht van Belcastel die vanaf dan in Frans bezit is gekomen.

Belcastel-et-Buc  Belcastel-et-Buc 

De site

Via het pad is de site van Belcastel makkelijk te bezoeken. Eerst bereik je de oude middeleeuwse toegang tot het castrum die bestaat uit een poortgebouw dat gedeeltelijk is ingestort en dat aan weerszijden nog resten van kleine gebouwen omvat, waarschijnlijk een voorfortificatie. In het struikgewas bemerk je hier en daar ook nog resten van de omwalling die het castrum ooit heeft omsloten.

Belcastel-et-Buc  Belcastel-et-Buc 

Als je het pad volgt kom je bij de oude romaanse parochiekerk. De kerk en het kerkhof zijn nog steeds in gebruik maar de kerk is gesloten om vandalisme te voorkomen. Je kunt helemaal rond het kerkgebouw lopen en dan bemerk je aan de achterzijde nog resten van versterkingen die duidelijk een militaire functie hadden. Je ziet er nog overblijfselen van schietgaten. Waarschijnlijk werden die aanpalende gebouwen gebruikt als schuiloord voor de plaatselijke bevolking bij een belegering van het castrum. Uit de bouwstijl valt af te leiden dat die gebouwen in de 13e eeuw moeten gesitueerd worden.

Als je vanaf de kerk verder naar rechts loopt, in de richting van de burchtruïne, dan wordt de weg versperd door een omheining met prikkeldraad. Net daarvoor kan je evenwel rechts naar boven door het struikgewas de heuvel opklimmen, via een overwoekerd pad de voet van de burcht bereiken en naar binnen gaan. Wees hier evenwel uiterst voorzichtig voor de vele kuilen en loszittende stenen! Het betreft hier immers een zogenaamde ‘wilde site’ die nergens is geconsolideerd of beveiligd, waardoor een bezoek louter op eigen risico gebeurt.

Belcastel-et-Buc  Belcastel-et-Buc 

Op het plateau van de burcht zie je nog sporen van de omwalling en resten van kleine gebouwen die waarschijnlijk gediend hebben voor de huisvesting van een klein garnizoen en als opslagplaats voor proviand of militaire uitrusting. Je staat nu voor de imposante donjon die vrij goed bewaard is gebleven en die nog enkele gotische vensters in goede staat bevat. Uit onze prospectie blijkt dat die donjon minstens vier verdiepingen heeft geteld wat af te leiden is uit de goed zichtbare uitsparingen in de muren voor de houten vloeren. Uit de bouwstijl kan afgeleid worden dat de burcht dateert uit de 12e-13e eeuw en later waarschijnlijk nog werd verbouwd of uitgebreid. Het gaat hier om een louter militair bolwerk, waar geen echt woongedeelte aan voorzien was, dat waarschijnlijk als opdracht had het aan zijn voet gelegen castrum te bewaken en te beschermen tegen invallers. Aan de voet van de burcht zie je her en der nog overwoekerde resten van kleine gebouwen die destijds waarschijnlijk bewoond werden door een kleinschalige agrarische gemeenschap.

Belcastel-et-Buc  Belcastel-et-Buc 

Tot dusver werd op de site nog geen archeologisch onderzoek verricht en naar we vernamen van de burgemeester van Belcastel is daar momenteel ook niemand in geïnteresseerd, waardoor de hele site gewoon aan zijn lot wordt overgelaten. Na verloop van tijd zal de burcht dan ook jammer genoeg nog verder vervallen met alle gevolgen van dien...

Tekst en foto's: Michel Gybels

Vorige | Overzicht | Volgende