Alet-les-Bains (Aude)

Vorige | Overzicht | Volgende

Alet-les-BainsIn de 19e eeuw beschreef abt Lasserre Alet-les-Bains romantisch als ‘een uiterst charmant dorp dat als een bloemenkorf geplaatst is in deze verrukkelijke vallei die door God werd begiftigd met al het goede van de natuur’. Inderdaad, nu nog altijd is Alet-les-Bains één van de mooiste en lieflijkste dorpen van de Audevallei en de Razès.

Vooral de imposante ruïnes van de 12de-eeuwse abdij zijn een bezoek meer dan waard terwijl het er 's zomers ook heerlijk toeven is in het middeleeuwse dorp met zijn statige huizen en voormalig bisschoppelijk paleis. Het dorp ligt bovendien pal naast de D118 op 9 km van Limoux en 6 km van Couiza en is dus vlot bereikbaar.

Historische situering

Alet-les-Bains is sedert de antieke tijd gekend voor zijn microklimaat en zijn heilzame warmwaterbronnen, waarvan onder meer de Romeinen gul gebruik maakten. Zij bouwden er een thermaal centrum. Op het einde van de 8ste eeuw stichtte Bera, graaf van de Razès, hier een abdij die evenwel slechts vanaf 813 in de geschreven bronnen voorkomt. De abdij werd onder het directe gezag van paus Leo geplaatst, die in het begin van de 9de eeuw een fragment van het echte kruis van Christus aan de monniken schonk. De abdij van Sainte-Marie d‘Alet verwierf hiermee een zulkdanig prestige dat paus Urbanus II haar in eigen persoon een bezoek bracht op 16 juni 1096. Vele pelgrims volgden eeuwenlang zijn voetspoor.

Alet-les-Bains Alet-les-Bains

In het begin van de 12de eeuw werden de meeste abdijen uit de regio onder de supervisie van Alet geplaatst, zoals Saint-Paul de Fenouillet, Saint-Polycarpe en Saint-Papoul. In het midden van de 12de eeuw bouwde abt Amiel een stevige omwalling rond het dorp en de abdij als bescherming tegen roofovervallen.

Na zijn dood in 1197 was de abdij het toneel van zware incidenten die leidden tot de secularisatie van het monasterium en zelfs tot de verdrijving van de monniken in 1222. Enkele jaren later keerden de geestelijken terug maar de abdij kende nooit meer de voorspoed van weleer.

Omstreeks 1318 vormde Johannes XXI, paus in Avignon, Alet om tot bisdom om alzo een tegengewicht te vormen voor de machtige bisschoppen van Narbonne en Toulouse maar ook om beter de religieuze strijd te kunnen voeren tegen het katharisme in de regio. Het dorp kon mee genieten van de uitbouw van de abdij en kende daardoor een grote economische opleving.

Alet-les-Bains Alet-les-Bains

In 1573 kwam de teloorgang van Alet op gang met de invallen van de hugenoten tijdens de godsdienstoorlogen, waarbij zowel het dorp als de abdij werden geplunderd en vernield. Pas vanaf 1594 kwam er terug een monastiek leven op gang. De ruïnes van de kathedraal werden nooit meer heropgebouwd en dienden als steengroeve voor de uitbouw van de fortificaties van het dorp. Bij de Franse Revolutie in 1792 werd de abdij geconfisqueerd en als nationaal eigendom verkocht.

Beschrijving van de site

Als je Alet-les-Bains nadert vanuit Limoux, dan kom je langs de linkerkant van de D118 het dorp binnen en bemerk je de mooie oude brug over de rivier, die in 1662 gebouwd werd door bisschop Nicolas Pavillon. Wat verder kan je de auto parkeren en zie je de ruïnes van de abdij. In het onthaalpaviljoen moet je een ticket kopen en dan kom je uit bij de resten van het imposante koor van de oude kathedraal waar het bezoek begint. Het enige van architectonische waarde dat hier nog bewaard werd is de romaanse apsis.

De hoofdbeuk van de kerk was verdeeld in zes traveeën en in de zijbeuken werden in de 12de eeuw tribunes gebouwd voor de talrijke pelgrims en gelovigen. Aan weerszijden van de vijfde travee werden klokkentorens opgetrokken, waaronder die van Saint-Michel, die men kon bereiken via een wenteltrap die nog steeds zichtbaar is.

Alet-les-Bains Alet-les-Bains

De romaanse abside dateert van 1318, wanneer de abdijkerk werd vergroot en uitgebouwd tot kathedraal. Hier ziet men nog de mooi bewaarde kapitelen met tal van schitterende bladmotieven.

Een kleine deur, in de zesde noordelijke travee, leidt naar de kapittelzaal (eerste zaal aan de rechterkant) en vervolgens naar de noordelijke ingang van de abdij die beschermd werd door een poortgebouw, voorzien van schietgaten.

Alet-les-BainsVooral de romaanse façade van de kapittelzaal is indrukwekkend met zijn kapitelen die gedecoreerd zijn met mooi bewaarde bloemen- en plantenversieringen. Er is ook nog een jachtscène te zien, evenals de annunciatie aan de Maagd.

De abdij van Alet is vooral bekend door de vele mooie gebeeldhouwde kapitelen van uitzonderlijke kwaliteit, die vooral voor fotografen een dankbaar onderwerp vormen.

Na het bezoek aan de abdij is het zeker de moeite waard om ook een kijkje te nemen in het dorp waar nog een aantal mooie oude gebouwen te zien zijn, voornamelijk uit de glorietijd van de abdij tijdens de 16de tot de 18de eeuw.

Reken voor een bezoek aan de abdijsite en het dorp zeker anderhalf uur.

Tekst: Michel Gybels
Foto‘s: Christelle Olislagers
Bron: Guide des Pays Cathares - Outre Terre

Vorige | Overzicht | Volgende