Pailhès (Ariège)

Vorige | Overzicht | Volgende

PailhèsHet kasteel van Pailhès (Ariège) ligt op een heuvel, net buiten de dorpskern van de gelijknamige gemeente, vlot bereikbaar via de D919 op 30 km ten noordwesten van Foix. De site is makkelijk bereikbaar via een gedeeltelijk geasfalteerde weg die doodloopt op het kasteel zelf. Het geheel wordt sedert 2006 beheerd door de Association du Château de Pailhès, een vereniging zonder winstoogmerk die ijvert voor de instandhouding en restauratie van dit waardevolle patrimonium. Tijdens de zomermaanden worden er onder meer lezingen over de geschiedenis van de streek en het katharisme gehouden en worden er ook kleinschalige concerten georganiseerd. De opbrengst daarvan komt volledig ten goede aan het restauratieproject, dat al goed gevorderd is.

Het kasteel van Pailhès is gelegen op een rotsachtige heuvel boven de rivier Lèze en controleerde in de middeleeuwen de strategische verbindingen tussen Toulouse, Pamiers en Saint-Girons. Als militaire post bij uitstek speelde het kasteel een grote rol in het Pays de Foix en zulks van de 13e tot en met de 17e eeuw. In februari 1997 werd Pailhès ingeschreven op de lijst van de Historische Sites van Frankrijk.

Geschiedkundige situering

Reeds in 1250 is er in een akte van leenhulde sprake van een versterkte nederzetting in Pailhès, die zoals reeds gezegd van groot strategisch belang was. In de loop der jaren werd het gebouw uitgebreid met kelders en meerdere verdiepingen. De grote toren en de toegangspoort dateren uit de 14e eeuw. In de loop van de 15e en 16e eeuw werden er aanzienlijke uitbreidingswerken uitgevoerd die in de 18e eeuw eindigden met de bouw van een grote zijvleugel die nu samen met de middeleeuwse toren volop in restauratie is. Een deel van die zijvleugel is momenteel bewoond door een ploeg enthousiaste jonge mensen die dagelijks werken aan de restauratie en die tegelijk instaan voor de bewaking van de site.

Pailhès Pailhès

Van de 11e tot de 13e eeuw behoorde het land van Pailhès aan de aristocratische familie Amiel. Later kwam Pailhès door allerhande allianties in bezit van de machtige familie Villemur die de site in bezit had tot het begin van de 18e eeuw. De glorietijd van Pailhès is te situeren onder het regime van Henri III van Navarra, laatste soevereine graaf van Foix. De graaf (en latere koning Henri IV van Frankrijk) onderhield immers een sterke vriendschapsband met Blaise de Villemur, baron van Pailhès. Henri IV was ook degene die Pailhès tot militair en administratief centrum van de regio maakte. Vanaf dan was het kasteel de verblijfplaats voor de koninklijke dignitarissen uit Parijs, wanneer ze in de regio reisden.

Later kwam het kasteel in bezit van de familie Montlezun, erfgenamen van de Villemurs, om uiteindelijk, in de loop van de 18e eeuw, het bezit te worden van de rijke familie Lafage uit de Couserans. Antoine de Lafage, baron van Pailhès, liet in 1780 naast het kasteel een grote castrale kapel in barokstijl oprichten, waarvan de ruïnes nog vrij goed bewaard zijn gebleven. Bij de Franse Revolutie van 1789 werd hij gespaard van gevangenneming omwille van zijn grote sociale inbreng voor de plaatselijke bevolking en hij werd zelfs een belangrijk agent van de Republiek. Antoine was door de bevolking erg geliefd om zijn vele goede werken en stierf in 1806, door iedereen hoog gewaardeerd.

Pailhès Pailhès

De familie Lafage bleef gedurende de ganse 19e eeuw een belangrijke sociale rol vervullen in de regio, waar ze tegelijk een hoog aanzien genoot.

Gedurende de Eerste Wereldoorlog trad het verval in van de site, mede door het feit dat de eigenaars hun levenswijze drastisch moesten wijzigen en de hoge kosten aan onderhoud niet langer meer konden dragen. De latere eigenaars Touzeau en Bernardin leverden nog gedurende een halve eeuw een verbeten (financiële) strijd om de site voor verder verval te behoeden, maar het mocht jammer genoeg niet baten.

In 2006 kwam het kasteel dan in bezit van de burgerlijke vennootschap Foix-Béarn die de werken van de Association du Château de Pailhès, die het kasteel in bruikleen heeft, financieel ondersteunt.

PailhèsPailhès is een vrij grote site die bestaat uit de resten van het oude middeleeuwse gedeelte (donjon, omwalling en binnenkoer), de grote zijvleugel uit de 18e eeuw en de imposante overblijfselen van de castrale kapel die eerder het uitzicht heeft van een grote barokkerk. Verder is er nog een vervallen orangerie.

De site is te voet vanuit het dorp makkelijk te bereiken en de bezoeker kan er volledig omheen wandelen. Het oudste middeleeuwse gedeelte is echter afgesloten voor restauratiewerken. Ook de grote binnenkoer en de binnenkant van de gebouwen zijn vooralsnog niet voor bezoek toegankelijk.

Na de restauratiewerken is het de bedoeling dat het geheel voor het publiek wordt opengesteld. Verwacht wordt dat dit evenwel nog meerdere jaren zal duren.


Tekst en foto’s: Michel Gybels
Met dank aan Frederic Lebarzic en Mathieu Cassignol van de Association du Château de Pailhès voor hun bereidwillige medewerking.

Vorige | Overzicht | Volgende