Ornolac (Ariège)

Vorige | Overzicht | Volgende

OrnolacDe versterkte grot of spoulga van Ornolac ligt op het grondgebied van de gemeente Ussat-les-Bains. Vanuit Tarascon-sur-Ariège volg je de N20 richting Ax-les-Thermes tot in Ussat-les-Bains.

Daar ga je linksaf over een metalen brug in de richting van het kleine centrum, vervolgens rechtdoor tot aan een hotelcomplex en dan rechts richting camping waar je kunt parkeren.

De spoulga, die in de streek grotte de l’hort wordt genoemd, ligt tegen de bergflank boven de camping. Vanaf de camping loopt er een pad (volg de richting naar de grot van Camouseilles).

Historische situering

De spoulga van Ornolac maakt deel uit van het netwerk van versterkte grotten in de vallei van de Ariège (Bouan, Aliat, Verdun, Baychon, e.a.) die gebouwd werden in de loop van de 12de en 13de eeuw in opdracht van de graven van Foix ter bescherming van de belangrijke verbindingswegen met Andorra en Spanje.

De spoulga, die voor het eerst wordt vermeld in 1243, ligt boven de vallei van de Ariège op een hoogte van 530 meter. De versterking is gebouwd tegen een heuvelflank en heeft een totale oppervlakte van ongeveer 1600 m², de binnenkant van de grot met haar vertakkingen en de buitenomwalling inbegrepen. De constructie bestaat uit twee versterkte omwallingen ten oosten van de toegang tot de grot, telkens met een eigen toegangspoort. In het westen lopen de muren tot aan een rotspartij die de toegang tot de grot op een natuurlijke manier afsluit. De eerste poort werd uitgespaard in een muur van een meter dik en de toegang wordt bewaakt door twee kleine vierkante kijkgaten van ongeveer 15 x 15 cm.

OrnolacDe tweede poort is bewaard gebleven, ze meet drie meter hoog met bovenaan een rondboog. Achter de tweede omwalling werd een waterciterne van 5 x 2,5 meter uitgehouwen in de rotsbodem. Die citerne is binnenin bezet met roze mortel. Aan de toegang tot de grot zelf, boven de citerne, zie je nog de uitsparingen voor draagbalken die destijds een plankenvloer over twee verdiepingen moesten dragen. Hieruit kan worden afgeleid dat de rondgang van de omwalling zich ongeveer 7 tot 8 meter boven het grondniveau moet bevonden hebben.

Achter de citerne zie je nog de sporen van een oven. Ten oosten van de grot is er nog een derde muur die een soort alkoof afschermt en die kan beschouwd worden als de laatste walmuur van de vesting. Men komt hier binnen via een deur van 80cm breed. De muur die deze kleine ruimte afschermt is gebouwd op grote rotsblokken. Deze grot meet ongeveer 15 x 5 meter en telde oorspronkelijk twee verdiepingen die bovenaan door een muur met kleine kantelen werden afgesloten. Aan het einde was er een opening in de rots waardoor men de ganse vallei kon overzien en bewaken.

OrnolacHet hoogste deel van de grot werd waarschijnlijk eerst versterkt, waarna de fortificatie in de loop van de 13de eeuw naar beneden werd uitgebreid door de bouw van een grotere omwalling, zoals dat ook gebeurde bij de de spoulga van Bouan.

De spoulga van Ornolac staat ook bekend als de zogenaamde ‘grot van Bethléem’ en wordt door sommige esoterische groepen beschouwd als een initiatiegrot van de katharen, waarbij de novicen in een soort pentagram in de muur moesten gaan staan om te worden ingewijd in de kathaarse religie. Er bestaat echter geen enkele aanwijzing dat dit in werkelijkheid ook zo was, het verhaal is gebaseerd op verzinsels.

Opgelet! Om veiligheidsredenen is de spoulga van Ornolac momenteel niet toegankelijk voor het publiek.

Tekst: Michel Gybels
Foto's: Stéphan Bourdoncle
Bron: Florence Guillot, Monographies Villageoises en Sabarthès, Lacour/Rediviva, 1999.

Vorige | Overzicht | Volgende