Montbrun-Bocage (Ariège)

Vorige | Overzicht | Volgende

Montbrun-BocageDe bastide Montbrun Bocage ligt op de grens van de Volvestre (Ariège) met de Haute-Garonne en heeft zijn middeleeuws karakter goed weten te bewaren.

Met de indrukwekkende ruïnes van zijn feodale burcht, de middeleeuwse markthal, de oude vakwerkhuizen en de kerk met unieke middeleeuwse fresco's, is Montbrun Bocage een van de historische pareltjes in dit onbekende stukje Ariège.

Neem in Saint-Girons de D627 tot Mérigon en ga daar rechtsaf via de D19 naar Montbrun-Bocage.

Geschiedenis

De feodale burcht van Montbrun-Bocage ligt op een heuvel boven het dorp en werd in de 11de eeuw gebouwd rond een versterkte benedictijner kerk, die in de 8ste eeuw opgetrokken werd op een voormalige heidense cultusplaats. Van die oude castrale kerk rest niets meer. De monniken bewerkten er het land dat ze in 1065 kregen van de graaf van Foix. Ter bescherming van hun pachters creëerden zij zogenaamde sauvetés, vrijplaatsen die meestal rond een kerk gelegen waren en waar geen gerechtelijke vervolging mogelijk was. Eén van die sauvetés lag aan de voet van de heuvel en is later uitgegroeid tot het huidige dorp.

Na de Albigenzische kruistocht (1209-1218) beveiligden de graaf van Comminges, de graaf van Foix en de burggraaf van de Couserans, de grenzen van hun gebied door een aantal grensdorpen te versterken of om te vormen in een bastide. In 1246 vroegen de monniken van de abdij van Mas d'Azil de bescherming van graaf Roger IV van Foix en schonken hem in ruil daarvoor onder meer de rechten op de kerk van Montbrun. Uit die periode dateren ongetwijfeld de fortificaties rond het dorp.

Montbrun-Bocage Montbrun-Bocage

In 1261 werd Montbrun een heerlijkheid die in bezit was van Arnaut d'Espanha, ook heer van het naburige Montbéraud. Daarna kwam de burcht in bezit van Anglaise de Montagut, die gehuwd was met Giry d'Amplepoz. Een charte de coutumes uit 1280, een oorkonde waarin een aantal vrijheden voor de dorpsbewoners wordt opgesomd, ondertekend door Giry d'Amplepoz, is bewaard gebleven.

Na het overlijden van Giry ging Anglaise een nieuwe huwelijk aan, ditmaal met Thibaut de Lévis, achterkleinzoon van Guy I de Lévis, compagnon van Simon de Montfort tijdens de Albigenzische kruistocht. Zij bracht bij dat huwelijk de heerlijkheden van Montbrun en Pennes in.

Als gevolg daarvan behoorde Montbrun van 1304 tot 1447 aan de familie de Lévis, waarvan de laatste erfgenaam, Thibaut III, de zoon was van Charles de Comminges. Op 18 december 1447 erfde zijn dochter Gabrielle de heerlijkheid. Zij was gehuwd (omstreeks 1424) met Pons de Villemur, vijfde afstammeling van de burggraaf van Villemur en seneschalk van de graaf van Foix.

Gedurende de 16e eeuw heerste de familie de Villemur nog steeds over Montbrun en verbouwde de feodale burcht naar een woonkasteel volgens de normen van die tijd. De laatste telg van de Villemurs, Bertrand, stierf in 1570 bij de belegering van Carla en werd begraven in de kerk van Montbrun.

Montbrun-Bocage Montbrun-Bocage

In 1670 verkeerde het kasteel in zeer slechte staat. Een afgevaardigde van Lodwijk XIV beschreef de resten van de oorspronkelijke burcht: “een vierkante toren met een trap, verdedigd door schietgaten, en een lelijk woongedeelte, bereikbaar langs een bordes dat helemaal in puin ligt.” Het naburige ‘nieuwe’ kasteel, niet meer dan een stenen woonhuis met een nauwe binnenkoer, zag er helemaal niet indrukwekkend uit en was in zeer slechte staat. Het behoorde dan aan de familie De Bellegarde de Gondrin.

 In het begin van de 19de eeuw werd het kasteel zo goed als mogelijk gerestaureerd. Door het huwelijk van Louis Jacques Paul Auguste Miramont, koninklijk notaris in La Bastide de Besplas met Lizette Emilie de Lapasse, laatste erfgename van het kasteel, kwam het in 1872 in bezit van de familie Miramont. In 1885 was het kasteel nog voor drie vierden in redelijke staat na de Eerste Wereldoorlog  werd het definitief verlaten en verviel het tot een ruïne.

Toch straalt de site vandaag nog altijd de grandeur van destijds uit en is een bezoek zeker de moeite waard. Je bereikt de burcht via een pad dat begint bij de middeleeuwse brug in het dorp. Op de site zelf moet je wel zeer voorzichtig zijn omwille van de vele kuilen en het puin dat overal verspreid ligt.

Montbrun-Bocage Montbrun-Bocage

In het dorp moet je absoluut ook middeleeuwse markthal en de prachtige kerk bezoeken, met haar unieke middeleeuwse fresco’s die van uitzonderlijke kwaliteit zijn. De kerk van Saint-Martin wordt reeds geciteerd in het cartularium Ecclesia de Mont Bonens van de abdij van Mas d'Azil en werd omstreeks 1100 door Amelius geschonken aan de monniken van Montbrun die ze fortifieerden. Later kwam de kerk in bezit van de graven van Foix. De sleutel kan je ophalen bij de mairie (gemeentehuis) aan de overkant.

Tekst en foto’s: Michel Gybels
Bron: J-Ch. Mignot, L’Histoire et le patrimoine de Montbrun-Bocage - montbrun.bocage.free.fr

Vorige | Overzicht | Volgende