Montaragou (Ariège)

Vorige | Overzicht | Volgende

MontaragouOp enkele kilometers van Camon, bereikbaar vanuit Mirepoix via de D625 en de D7, ligt te midden van de natuur de ruïne van het castrum van Montaragou. De site ligt op een groot landbouwdomein en is dus in privé-bezit. Een bezoek is alleen mogelijk met een gids van de Association Pays d’Art et d’Histoire des Pyrénées Cathares. In het zomerseizoen organiseert die vereniging regelmatig begeleide wandelingen naar Montaragou. Let op! Het gaat hier om een stevige wandeling van meer dan drie uur heen en terug waarbij een hoogteverschil van ruim tweehonderd meter moet overbrugd worden.

Historische situering

Het castrum van Montaragou is slechts heel schaars gedocumenteerd in de regionale archieven. Men weet alleen dat er reeds in de 10de eeuw een versterking stond op deze plaats. Aangezien de site tussen Camon en Lagarde ligt, wordt er van uitgegaan dat Montaragou een militaire voorpost was van de nabijgelegen grote burcht van Lagarde, maar het is ook mogelijk dat de versterking werd gebouwd ter bescherming van de abdij van Camon. Eén enkele bron vermeldt dat Montaragou zou toebehoord hebben aan Ferdinand van Aragon, een jongere broer van koning Pere II die in 1213 sneuvelde op het slagveld bij Muret. Die Ferdinand zou de vierjarige zoon van Pere, de latere koning Jaume, hier een tijdlang hebben opgevoed vooraleer uit te wijken naar Zaragoza in Spanje. Dat verhaal zou aan de basis liggen van de naamgeving van de site (Montaragou = een Occitaanse verbastering van Mont Aragon).

Montaragou Montaragou

Uit de bouwstijl kan worden afgeleid dat we hier te maken hebben met een militair bastion uit de 11de-13de eeuw, waar in die tijd waarschijnlijk een klein garnizoen was gelegerd. Montaragou ligt op een strategische heuveltop die een uitzicht biedt over de wijde omgeving. Bij de donjon en de resten van de omwalling liggen er een aantal terrassen waarop het castrum was gebouwd. De schaarse resten van die woongemeenschap zijn nu helemaal overwoekerd door de natuur. Blikvanger is de ruim tien meter hoge donjon die vrij goed bewaard is gebleven. De site wordt betreden langs een kleine zijpoort die uitgeeft in een eerder smalle rechthoekige barbacane die vervolgens toegang geeft tot de donjon. Daar zie je een dubbele versterkte toegangspoort met uitsparingen voor een valhekken. Daarachter moet zich nog een tweede houten toegangspoort tot de binnenkoer bevonden hebben, zoals kan afgeleid worden van de uitsparingen in de zijmuren. De donjon telde waarschijnlijk drie verdiepingen, zoals blijkt uit de uitsparingen in de muren waarin de dragende balken van de houten vloeren waren vastgemaakt. Aan de kant van de binnenkoer is er ter hoogte van de eerste verdieping nog een groot Romaans venster zichtbaar, gedeeltelijk overwoekerd door klimplanten.

Montaragou Montaragou

De binnenkoer was destijds omwald door een muur van ongeveer vijf à zes meter hoogte en hier zie je dat er in de loop der tijden tal van verbouwingen zijn gebeurd. De onderste bouwlagen zijn in zogenaamde pierre sèche, een bouwwijze waarbij de stenen zonder bindmiddel op mekaar werden geplaatst, terwijl voor de hogere lagen een andere steensoort en mortel werden gebruikt. Een groot deel van de omwalling aan de linkerzijde werd later herbouwd (15de eeuw) waarbij er op een aantal plaatsen schietgaten werden aangebracht. De rechterkant van de omwalling vertoont een grote bres en is ingestort. De laatste vermelding van Montaragou als militair bastion dateert uit 1501, het is dus aannemelijk dat de laatste verbouwingen van voor die periode dateren. Nadien werd de plaats blijkbaar verlaten en trad het verval in.

Montaragou Montaragou

Tot dusver werd op de site nog geen archeologisch onderzoek verricht, dat is één van de voornaamste redenen waarom er tot dusver weinig of niets van de geschiedenis van Montaragou bekend is.

Montaragou Montaragou

Tekst en foto’s: Michel Gybels
Bron: Marina Salby, gids bij Pays des Pyrénées Cathares, Mirepoix

Vorige | Overzicht | Volgende