Miglos (Ariège)

Vorige | Overzicht | Volgende

MiglosWie de D 8 neemt van Tarascon-sur-Ariège naar Vicdessos merkt na enkele kilometers aan de linkerkant van de weg de kasteelruïne op van Miglos.

Het kasteel ligt min of meer verscholen tussen de bergen en de bossen op een rotskam op een hoogte van 750 meter en het was in de middeleeuwen alleen bereikbaar langs de zuidkant van het dorp Arquizat via de oude weg die Niaux verbond met Arquizat en die langs de voet van de burcht liep.

Inmiddels kan de hedendaagse reiziger de burcht moeiteloos bereiken via de D156 , die naadloos aansluit op de D 8.

Historische situering

De feodale burcht van Miglos werd opgericht om de vallei van de Vicdessos te bewaken en maakte samen met onder meer de kastelen van Lordat, Castelverdun en Montréal-de-Sos deel uit van de verdedigingsgordel van castra die behoorden tot het graafschap Foix.

De burcht van Miglos wordt voor het eerst vermeld in 1108 toen een zekere Guilhem Aton er kasteelheer van was. Van 1177 tot 1310 was ze onafgebroken in bezit van de heren van Miglos.

MiglosArnaud van Miglos, kasteelheer van 1220 tot 1250, was een trouwe compagnon en vazal van de graaf van Foix en streed samen met de andere feodale heren uit de regio tegen de Franse overheersers.

Hij werd uiteindelijk voor zijn steun aan de kathaarse zaak opgepakt door de Inquisitie en na een proces levenslang opgesloten. Van 1311 tot 1342 was het kasteel in bezit van de familie de Son, die onder meer ook Usson in bezit had. Van 1342 tot 1380 was het de familie van Castelverdun die het kasteel leidde. Nadien kwam het in bezit van minder gekende adellijke families.

Door de vrij hoge ligging was de burcht in staat om via vuursignalen te communiceren met de kastelen van Montréal-de-Sos, Quié, Génat en Castel Merle. Van de laatste twee vernoemde kastelen is er in de loop der jaren niks meer overgebleven.

Een belangrijke defensieve uitbreiding van Miglos werd gevormd door de spoulga's (versterkte grotten) van Baychon en Aliat die vlakbij waren gelegen en waarvan die van Baychon nog altijd kan bezocht worden, zij het dan na een moeilijke klim over zwaar terrein.

De archeologische site

Het platform waarop het kasteel van Miglos is gebouwd is ongeveer 100 meter lang op 30 meter breed en is ellipsvormig. Ten noorden van het plateau, op het hoogste punt van de rotskam, staat het vierkantige bouwsel van ongeveer 22 x 24 meter. Het zuidelijke gedeelte was waarschijnlijk een oude benedenplaats die ingenomen werd door een garnizoen en die werd beschermd door natuurlijke rotspartijen. Zoals bij de meeste militaire fortificaties en rurale habitats in de regio het geval was, werd ook hier de architectuur en bouwstijl volledig geïntegreerd met de natuurlijke rotspartijen.

Aan de oostzijde van het plateau, die uitgeeft op een ravijn, was een perfecte lijnrechte muur gebouwd, die verdubbeld werd met een tweede muur aan de binnenkant van de omwalling en waarvan er aan de zuidkant van het kasteel nog enkele resten overblijven. De dikte van die omwalling bedraagt ongeveer 90 cm en bestaat gedeeltelijk uit ruwe kalkstenen rotsen en zorgvuldig gemetselde rotsblokken. Verondersteld wordt dat de meer zorgvuldig gemetselde delen in een latere periode werden bijgebouwd om zo de eerder fragiele delen van de omwalling te beschermen. De omwalling omsluit een lagergelegen koer met een lengte van een zestigtal meters.

De oude muur van het kasteel zelf is duidelijk geconstrueerd volgens de in de 13e en 14e eeuw gangbare methodes en laat een mooi staaltje van bouwtechnisch vakmanschap zien. De muren waarin de ‘visgraat’ bouwstijl is te zien dateren uit de 10e en 11e eeuw, we vinden die stijl veelvuldig terug in castrale bouwwerken uit die tijd in de regio. Die bouwstijl was niet enkel decoratief maar gaf tegelijk veel meer stevigheid aan de constructie.

De zuidwestelijk gelegen donjon was oorspronkelijk 19 meter hoog en had een basis van 9 x 7 meter. Enkel het noordelijk en westelijk gedeelte ervan is bewaard gebleven. Het gebouw is jammer genoeg na zware stormen gedurende de winter van 1948-1949 ingestort. Op enkele zeldzame foto's uit die tijd is de toren nog in zijn volle glorie te zien, alhoewel er toen reeds zware barsten waren op te merken die de constructie uiteindelijk fataal zijn geworden.

De muren van de donjon hebben een dikte van 1,40 meter en werden dus bewust aanzienlijk meer verstevigd dan de andere muren. De donjon beschikte over vier verdiepingen, de uitstekende pijlers die de houten vloeren schraagden zijn nog zichtbaar. De donjon werd bekroond met kantelen die later werden herbouwd/verhoogd om zo de binnenruimte te vergroten zodat ze als woonresidentie kon gebruikt worden. De donjon heeft geen enkel schietgat maar op de derde verdieping was er wel een romaans venster van 100 x 60 cm. Juist daaronder bevond zich nog een kleinere muuropening die dienst deed om afvalwater te verwijderen.

Miglos Miglos

De noordoostelijke ‘Tour Citerne’ heeft op de benedenverdieping een zaal met gewelven van ongeveer 15 meter lengte. Rekening houdend met de gebruikte metselspecie wordt verondersteld dat zich hier ook een waterciterne bevond van ruim dertig kubieke meter groot. Die citerne vertoont veel gelijkenissen met die van de kastelen van Lordat en Montréal-de-Sos. Waarschijnlijk is deze te dateren in de 14e eeuw.

De donjon en de ‘Tour Citerne’ waren met mekaar verbonden door een gebouw dat minstens uit twee zalen bestond. Het langste gedeelte gaf uit op de borstwering aan de kant van de weg naar Niaux en bezat vier schietgaten van 80 x 35 cm die gericht waren op Arquizat en de vallei van Vicdessos. Een vijfde schietgat bevond zich in de noordelijke muur van de omwalling. De kleinste zaal, gelegen tegen de kleine toren met de citerne, was voorzien van een haard.

De buitenomwalling eindigt tegen het onderste gedeelte van de donjon en dateert waarschijnlijk uit de 12e eeuw toen het eerste kasteel werd gebouwd. In latere periodes werd de donjon meer dan eens verbouwd en uitgebreid, wat te zien is aan de vele herstellingen.

Om blijvend te kunnen fungeren als castrale residentie zijn er waarschijnlijk constant uitbreidingen en aanpassingen gebeurd tot in het begin van de 15e eeuw. Vanaf dan raakt Miglos zijn militaire functie kwijt en wordt het kasteel alleen nog bewoond door plaatselijke edelen.

In 1792, tijdens de Franse Revolutie, wordt Miglos in brand gestoken en moet de laatste baron, Jean-Louis de Montaut, het kasteel inruilen voor een herenboerderij in het dorp van Arquizat. Vanaf dan is Miglos nog slechts een ruïne, waarin niemand meer geïnteresseerd is en die opgaat in de nevelen van de geschiedenis...

Miglos Miglos

In 1987 werd de vereniging ‘Les Amis du Château de Miglos’ opgericht die er voor ijvert om de burcht voor verder verval te behoeden. Van 1999 tot 2007 werden belangrijke werken uitgevoerd, waarbij onder meer de ruïne werd geconsolideerd om dit waardevol patrimonium voor het nageslacht te bewaren. In opdracht van de Conseil Générale de l'Ariège (provinciebestuur) startte er in 2006 op de site een eerste bescheiden archeologisch onderzoek o.l.v. de archeologe Florence Guillot, waarvan deze bijdrage de neerslag is. Verdere diepgaande archeologische prospecties zijn door gebrek aan financiële middelen vooralsnog niet in het vooruitzicht gesteld.

Inmiddels organiseert ‘Les Amis du Château de Miglos’ ieder jaar enkele culturele evenementen in Miglos, waaraan verscheidene plaatselijke artiesten (muzikanten, vertellers, auteurs, e.d.m.) hun medewerking verlenen.

In 2007 werd tegenover de site een metalen loopbrug geïnstalleerd die de bezoekers moet toelaten zich een goed beeld te vormen van het geheel. Om veiligheidsredenen is het betreden van het terrein zelf immers niet toegelaten.

MiglosVoor wie de nabijgelegen prehistorische grotten van Niaux, La Vache, e.a. wenst te bezoeken is een omweg langs Miglos zeker de moeite waard, temeer daar het kasteel zonder enige inspanning vlot bereikbaar is. Het ligt gewoon naast de D156 en er is een ruime parking voorzien. Het bezoek is bovendien gratis.


Tekst: Michel Gybels
Foto's: Christelle Olislagers

Bron: Florence Guillot, Rapport des fouilles sur le site castral de Miglos 2006

Vorige | Overzicht | Volgende