Lagarde (Ariège)

Vorige | Overzicht | Volgende

LagardeWie vanuit Mirepoix via de D625 en de D7 in zuidelijke richting rijdt, richting Camon, Chalabre of Puivert, bereikt op een viertal kilometer na de afslag in La Bastide-de-Bousignac, het dorpje Lagarde.

Eén belangrijke bezienswaardigheid in dit plaatsje: de enorme burchtruïne die er bovenuit torent. Tot voor enkele jaren nog in privé-bezit en dus niet toegankelijk voor het publiek, wordt er vandaag door een gemotiveerde ploeg vrijwilligers hard gewerkt aan de opruiming en de restauratie van deze indrukwekkende site.

Lagarde was, zeker tijdens de 13de eeuw, een belangrijke burcht. Het was de verblijfplaats van de machtige familie Lévis, nakomelingen van Guy de Lévis, de persoonlijke vriend en strijdmakker van Simon de Montfort. Het is een van de weinige families die zich in haar nieuw veroverde gebieden heeft kunnen handhaven. Ook nu nog is de familie in de streek vertegenwoordigd maar, sinds de Franse Revolutie en de verwoesting van Lagarde, zijn ze verhuisd naar het comfortabeler en gemakkelijker te onderhouden kasteel van Léran.

Lagarde Lagarde

De geschiedenis

Alfonso II (de Reine) koning van Aragon, zoon van Raymond Bérenger II van Provence en van Pétronille van Aragon heeft de opdracht gegeven voor de bouw van het kasteel. Hij wordt koning van Aragon na het overlijden van zijn moeder in 1164 en erft van zijn vader de graafschappen Barcelona en Provence in 1166. Vier jaar later zou hij er nog het hertogdom Roussillon aan toevoegen. De graaf van Foix, die hem erkent als opperleenheer, wordt zijn vazal. Door een pact, ondertekend in Tortosa op 4 januari 1197, wordt het domein overgedragen aan Willem van Lordat.

Het is Simon de Montfort die in 1212 het “dorp” Lagarde en zijn kasteel schenkt aan de maarschalk van zijn troepen, Guy I de Lévis. In 1224 trekken de legers van de jonge Amaury de Montfort zich terug en Guy I de Lévis verliest zijn Franse bezittingen in het zuiden. Maar bij het verdrag van Parijs in 1229 krijgt hij ze definitief terug, voortaan als rechtstreeks vazal van de Franse koning. Hij neemt vanaf dan officieel de naam Guy de Lévis Mirepoix aan, een naam die de familie vandaag nog altijd draagt.

François I de Lévis Lagarde laat belangrijke verbouwingen aan het kasteel uitvoeren tussen 1320 en 1330.
Hij vestigt er zich met zijn echtgenote Elix de Lautrec tot aan zijn overlijden in 1336. Éen van de latere erfgenamen is François II de Lévis Lagarde, baron van Lagarde en Montségur. Hij is één van de velen in de familie die zich zullen laten begraven in het habijt van de Franciscanen.

Na hem is het Pierre de Lévis, zijn oudste zoon, die de baronie erft maar hij overlijdt heel jong zonder nakomelingen. Zijn oudste zuster Elips neemt Lagarde dan in bezit.

Erfenisperikelen tussen de tak van Mirepoix en die van Lagarde Montségur zullen jaren aanslepen. Om de tweedracht te sussen verleent de paus Urbanus V dispensatie, waardoor Elips op 31 januari 1363 kan huwen met Roger Bernard I de Lévis Mirepoix en Lagarde voor eens en voor altijd naar de oudste tak van de familie terugkeert.

Roger Bernard kent een zeer bewogen leven, hij zal de inwoners van Mirepoix tegen zijn vader, Jean II, opzetten. Op dat ogenblik is Frankrijk volop verwikkeld in de Honderdjarige Oorlog en heerst er een burgeroorlog tussen de huizen van Foix en Armagnac. Jean II kiest de zijde van de graaf van Foix terwijl zijn zoon voor het kamp van Armagnac kiest. Roger Bernard slaagt er niet in Mirepoix afdoende te verdedigen waardoor de stad meermaals wordt geplunderd en de inwoners geterroriseerd.

Uiteindelijk ziet de koning van Frankrijk, Charles VI, zich genoodzaakt tussen te komen in het conflict waarbij zelfs Elips zich tegen haar echtgenoot Roger Bernard keert. Hij overlijdt in 1395.

Lagarde Lagarde

Het kasteel

Lagarde ligt in het departement Ariège, regio Midi-Pyrénées, op 7 km van Mirepoix, aan de GR7 (‘Grande Randonnée’), een wandelroute die van de Vogezen naar Tarifa (Andalusië) loopt.

De eerste melding van het kasteel dateert uit 929, op een document dat de landerijen beschrijft van de eerste abdij van Camon. Lagarde bestaat dan alleen nog maar uit een vierkante donjon met aan de noordkant een uitspringend rond torentje. Deze vesting werd gebouwd tussen 1063 en 1065 door Ramire I van Navarra, koning van Aragon.

Tussen 1176 en 1180 wordt het kasteel verder uitgebouwd met vier vierkante torens met leien daken. Het is Alphonso II, koning van Aragon, die deze indrukwekkend vesting laat bouwen om de vallei van de Hers te bewaken, toen een zeer belangrijke handels- en verbindingsroute.

Na de rumoerige periode van de kruistocht tegen de albigenzen komt Lagarde in handen van de Franse familie Lévis. Ingrijpende verbouwingen aan het kasteel zullen nog plaatsvinden op het einde van de 13de en bij het begin van de 14de eeuw onder Guy III de Lévis Mirepoix en vooral onder zijn opvolger François I de Lévis Lagarde.

Vanaf dan, en dat voor een periode van 500 jaar, doet Lagarde dienst als oefenkamp voor de ridders van koningen en de pausen, onder de hoede van de ridders van Lagarde. Tijdens de Franse Revolutie wordt het kasteel verlaten, geplunderd en verwoest.

Lagarde  Lagarde 
Lagarde  Lagarde

voor en na

de opruimingswerken 
Lagarde 

De ‘wedergeboorte’ van Lagarde

In 2001 werd de indrukwekkende site, die er zeer slecht aan toe was, ‘herontdekt’ door Patrice Le Breton, een restaurateur van historische monumenten die in het verleden zijn sporen al verdiend had met zijn werk aan de abdij van Le Thoronet, de arena van Fréjus, de kathedraal Ste Réparate in Nice en tientallen andere projecten. Hij ziet in Lagarde de kroon op zijn professionele carrière en vat het plan op er een educatief project voor jongeren van te maken.

Hij richt een vereniging op (Les amis du château de Lagarde) die de zaak moet coördineren. In eerste instantie moet er puin geruimd worden en moet de site worden beveiligd om verder verval te voorkomen. Samen met vrijwilligers uit de hele wereld start hij met de opruimings- en restauratiewerken. Maar het pad gaat niet altijd over rozen, niet iedereen ziet het project zitten, er dreigt een openbare verkoop van de site en de rechtbank moet enkele keren tussenbeide komen. In 2010 worden de problemen met de eigenaar en het gemeentebestuur zo groot dat Patrice Lebreton het project verlaat, waardoor de site opnieuw aan zijn lot wordt overgelaten.

Lagarde

Begin 2013 komt Lagarde in handen van een landbouwersfamilie die, in samenwerking met het gemeentebestuur, de organisatie Pays des Pyrénées Cathares en de steun van o.m. Fabrice Chambon, gids van Montségur, de site opnieuw openstelt voor het publiek.

De nieuwe eigenaar werkt nog volop aan de noodzakelijke toeristische infrastructuur. Er werd inmiddels gezorgd voor sanitair en een gebouw waar lezingen en projecties kunnen plaatsvinden. Er zijn ook plannen voor een onthaalpaviljoen met infobalie en een winkel waar o.m. boeken en streekproducten zullen verkocht worden.

Lagarde Lagarde

Lagarde  Lagarde 
De VRT op bezoek in Lagarde  

Op 16 juli 2008 kon heel Vlaanderen uitgebreid kennismaken met deze indrukwekkende site. Die dagr werd "Tour 2008, vive le vélo", een dagelijkse talkshow over de Ronde van Frankrijk met Karl Vannieuwkerke, vanuit Lagarde uitgezonden.

Lagarde Lagarde
Lagarde Lagarde

Tekst & foto's: Chris Cordemans, Michel Gybels, Marc Bogaerts.

Lagarde  Lagarde 

Vorige | Overzicht | Volgende