La Tour de Loup de Foix (Ariège)

Vorige | Overzicht | Volgende

De resten van de ‘toren’ van Loup de Foix (13e eeuw) zijn gesitueerd in de nabijheid van La Bastide de Sérou, vlakbij de samenvloeiing van de rivieren Arize en Aujolle.

Vanuit Foix neem je de D117 richting Saint-Girons tot enkele kilometers na La Bastide de Sérou. Je bemerkt dan aan de rechterkant van de weg het hotel ‘La Tour du Loup’. Een honderdtal meter verder heb je rechts een parking en een kleine veldweg die je inslaat en die je verder naar links volgt. Je rijdt via een gammel bruggetje over de Aujolle en volgt dan onmiddellijk rechts de weg naar boven tot aan de voet van de site.

Tour du LoupDe site wordt gedomineerd door de heuvel van Couronne die in het westen eindigt op een rotsformatie. Op die rotsformatie is de Tour du Loup gebouwd, op een strategische plek die de beide waterlopen, Arize en Aujolle, domineert over een afstand van meer dan vijftig meter. Enkele terpen van aarde verdoezelen zuidwaarts het profiel van de rotsformatie en laten die overgaan in een reeks natuurlijke terrassen, die destijds mogelijk voorzien waren van palissades om zo een doeltreffende verdedigingsfunctie te creëren. Ten noorden volgt de site de contouren van de meest extreme rotskam die perfect overgaat in terrassen van hetzelfde type. Men gaat er thans van uit dat de centrale toegang tot de site op het noorden was gesitueerd.

Men komt dus binnen in de versterkte domus via een poort in gemetselde steen, die ter plaatse werd uitgehakt en waarvan de resten nog zichtbaar zijn. De omwalling, die voorzien was van schietgaten en waarvan vandaag nog enkel het oostelijke gedeelte rest, versperde de uitloper van de rotskam. De versperde rotskam is een van de oudste natuurlijke verdedigingssystemen. Een versterkte voorpost (barbacane) sloot op het zuidwesten de omwalde versterking af. De gemetselde stenen zijn hier aangebracht volgens de natuurlijke glooiing van het terrein.

In het oosten, in de nabijheid van de toren, bevond zich een poel, waarrond minder belangrijke bouwconstructies werden opgetrokken waarvan quasi geen resten meer zijn overgebleven.

Tour du Loup - plan

Het grondplan van de woontoren is rechthoekig en meet 22 meter lang op 11 meter breed, in twee verdeeld door een scheidingsmuur van 1,60 meter. Die muur verdeelt het geheel in twee afzonderlijke en ongelijke stukken: het oostelijke gedeelte is opmerkelijk kleiner dan het westelijke gedeelte. De breedte van de muren is gemiddeld 1,50 meter en ze bereiken een hoogte van 2,35 meter bij de oostelijke muur. Men gaat er van uit dat aan het oorspronkelijk grondplan in de loop der jaren niets werd gewijzigd zodat we hier een duidelijk voorbeeld krijgen van een typisch middeleeuwse versterkte domus in zijn oorspronkelijke configuratie.

Tour du Loup Tour du Loup

De Tour du Loup is een massief gebouw waarvan een deel van de oorspronkelijke opbouw, niettegenstaande de verschillende verbouwingen in de loop der tijden, nog goed zichtbaar is. Het gebouw is hoofdzakelijk opgetrokken uit massieve steenblokken die ter plekke werden uitgehouwen uit de rots.

Binnen merkt men nog de uitsparingen op in de muren, waarin destijds de eiken steunbalken voor de verdiepingen waren aangebracht. Daardoor kunnen we met zekerheid stellen dat er oorspronkelijk vier verdiepingen in de toren waren.

Tour du LoupHet eerste niveau (- 1) is een laaggelegen zaal waarvan de vloer gevormd wordt door de rots zelf. Daarboven was er een gelijkvloerse zaal (0) die als tussenruimte diende voor het derde niveau op de eerste verdieping. Op die eerste verdieping was er een open haard met een monumentale schouw en een aantal deur- en vensteropeningen.
Het laatste en hoogste niveau werd in de loop der jaren afgebroken en, bij manier van spreken, ‘onthoofd’. Er resten op dat niveau enkel nog steunen van de schouw, resten van oude steunbalken en de openingen in de muren waarin ze bevestigd waren. Het kleine gebouwtje (rechts op het grondplan) was met de toren verbonden tussen de niveaus 0 en 1.

Het team van architect Jean-Philippe Claverie, specialist in de restauratie van historische gebouwen, is volop bezig om de site te restaureren. In de loop der jaren veranderde het gebouw veelvuldig van eigenaar en werd het hoofdgedeelte zelfs gebruikt als koeienstal, waardoor heel wat waardevolle archeologische gegevens verloren gingen. Door de inrichting van de eerste verdieping als duiventil is zelfs de zandstenen omkadering van de monumentale schouw slecht bewaard gebleven. De meest gebruikte bouwsteen is tufsteen, wat te zien is aan de verweerde deur- en vensteromlijstingen.

Sedert de vermelding van de Tour du Loup in een aantal archiefstukken, heeft de site in de loop der jaren heel wat verbouwingen gekend, wat de exacte archeologische datering van het bouwwerk zeer moeilijk maakt. Vanaf het begin van de 17e eeuw wordt de toren vermeld als landbouwbedrijf, bewoond door een zekere Danés, pachter van de graaf van Rabat.

Tour du LoupIn het tweede deel van de 19e eeuw was de site helemaal als landbouwbedrijf ingericht maar in de loop van de 20e eeuw werd alles verlaten waardoor het verval intrad.

Thans gebeuren er doorgedreven archeologische prospecties waarbij getracht wordt om het geheel zo goed als mogelijk te herstellen en te consolideren als waardevol historisch patrimonium. Het is de bedoeling om de site in de toekomst voor het publiek te kunnen openstellen.

Wanneer architect Jean-Philippe Claverie op de site aanwezig is heb je de mogelijkheid om het gebouw ook van binnen te bekijken.



Tekst en foto's: Michel Gybels
Bron: Jean-Philippe Claverie, Résultats de recherches et prospections 2007-2009, La Tour du Loup de Foix.

 

Vorige | Overzicht | Volgende