Bouan (Ariège)

Vorige | Overzicht | Volgende

Bouan‘Spoulga’ is de Occitaanse naam voor een versterkte natuurlijke grot zoals je die voornamelijk in de Sabarthès in de bovenvallei van de Ariège aantreft. Deze grotten hadden in de middeleeuwen een defensieve functie, ze stonden in voor de bewaking van belangrijke doorgangsroutes. Meestal was er een verband tussen die grotten en nabijgelegen dorpen of woonkernen. Spoulga's werden vooral in de loop van de 13de eeuw gebouwd in opdracht van de plaatselijke heren.

De spoulga van Bouan is de best bewaarde in de bovenvallei van de Ariège en ligt tegen de bergflank aan de rechterkant van de N20 van Tarascon-sur-Ariège naar Ax-les-Thermes, enkele kilometers voorbij Ussat-les-Bains. Je neemt daar een kleine afslag die naar het dorp Bouan leidt. Een vijftigtal meter verder kan je de auto parkeren langs de kant van de weg, waar aan de rechterkant een bospad via de flank van de berg naar boven leidt. Je klimt tot je de resten van een middeleeuwse toegangspoort bereikt. Dat was de oude versterkte toegang tot de site. Vanaf daar volg je verder het pad over het plateau tot je de versterkte grot bereikt die vrij en op eigen risico kan bezocht worden.

Geschiedkundige situering

De spoulga van Bouan wordt voor de eerste keer vernoemd in een akte uit 1272, waarin gestipuleerd wordt dat de versterkte grot behoort tot het gebied van de heren van Lordat, vazallen van de graaf van Foix.

Bouan Bouan

De ruïne van de middeleeuwse toegangspoort tot de site is ongeveer 2,20 meter breed, de hoogte is onbekend omdat het bovenste deel is ingestort. In de poort zie je een klein schietgat van 40 x 10 cm. Voorbij de poort zie je aan de rand van het rotsplateau de resten van de oude omwalling die tot aan de noordelijke ingang van de spoulga loopt. Een dertigtal meter voorbij de eerste poort was er een tweede gebouwd, tussen de rotswand en de omwalling, die volgens de grondvesten ongeveer drie meter breed moet geweest zijn. Vanaf hier heb je een spectaculair uitzicht over de vallei en de hoge bergketens.

De buitenomwalling van de grot, die meer dan 100 meter ver doorloopt in de berg en in totaal zowat 2000m² beslaat, bezit nog haar oorspronkelijke kantelen, ongeveer zes meter boven het plateau, en beschermde de toegang tot het binnenste deel. In die buitenomwalling zie je verscheidene grote bressen, waarschijnlijk het gevolg van beschietingen. Achter de omwalling bevinden zich drie verdiepingen, waarvan de hoogste een soort van rondgang vormt, zoals bij de verdedigingswal van een middeleeuwse burcht, waarlangs boogschutters zich snel konden verplaatsen om de vijand te beschieten. In de grot bevindt zich een kleine waterciterne met een inhoud van ongeveer 8m³. Aan de buitenkant van de omwalling was er nog een tweede grotere citerne van ongeveer 27m³, die werd beschermd door een muur van ongeveer 80cm breed. Bij een belegering konden de militairen en de gevluchte bewoners uit de buurt zich met die waterciternes lange tijd bevoorraden.

Bouan Bouan

De spoulga van Bouan is een uniek middeleeuws militair bouwwerk, zoals er nog slechts enkele resten in de regio, onder meer in Ornolac en in Alliat.

Wees bij een bezoek uiterst voorzichtig en waag u zeker niet verder in de grotten, dat is alleen veilig voor geoefende speleologen. De wandeling heen en terug neemt minstens twee uur in beslag en loopt over vrij zwaar en steil terrein. Voorzie voldoende drank en stevige wandelschoenen. Bij regenweer is een bezoek ten stelligste af te raden.

Belangrijk!  Wegens instortingsgevaar is de site van Bouan momenteel
niet meer voor het publiek toegankelijk.

Tekst en foto’s: Michel Gybels
Bron: Florence Guillot, Monographies Villageoises en Sabarthès, Lacour-Rediviva, 1999.

Vorige | Overzicht | Volgende