Baychon (Ariège)

Vorige | Overzicht | Volgende

Op enkele kilometers van de burchtruïne van Miglos ligt het gehucht Baychon aan de D156. Boven Baychon ligt de gelijknamige spoulga (versterkte grot) net onder de bergwand van Coume Quillex, waarvan de top wordt ingenomen door het Castel Merle van Niaux.
De spoulga van Baychon is één van de vele versterkte grotten in de regio, waaronder die van Bouan de best bewaarde is.

Baychon Baychon

Historische situering

De spoulga van Baychon ligt op 820 meter hoogte, domineert het kleine dal van Baychon en een klein deel van de vallei van de Vicdessos tussen Capoulet en Laramade.

De spoulga, die zonder twijfel dateert van het einde van de 12de en het begin van de 13de eeuw, werd hoogstwaarschijnlijk gebouwd in opdracht van de graven van Foix voor de bewaking van belangrijke verbindingswegen.

BaychonDe toegang tot de versterkte grot is zeer moeilijk en vereist alpinistenuitrusting en de nodige technische kennis en ervaring. De ingang ligt op ongeveer 20 meter boven het grondniveau en kon destijds alleen bereikt worden met houten ladders. Bovendien moet er nu ook nog eerst een steile rotsformatie van ruim 8 meter hoogte worden beklommen. Een tweede mogelijkheid is zich te laten zakken aan touwen vanop de top van de berg tot aan de ingang.

De binnenkant van de spoulga bestaat uit een kleine zaal van 9 meter lang op 5 meter breed, gevolgd door een smalle schacht van ongeveer 30 meter lang die op het einde doodloopt op de rots. Het grondniveau van de zaal is zeer onregelmatig en rotsachtig en niet bewerkt of afgevlakt.

De toegang tot de grot wordt afgesloten door een muur van 60 cm dik, waarin nog de zwaar beschadigde resten van een poort met een rondboog te zien zijn. De poort situeert zich op een tweetal meter boven het grondniveau. Aan de rechterkant bevindt zich een klein schietgat van een tiental centimeter doormeter, dat ongetwijfeld diende voor de bewaking van de poort. De hele muur is nog ongeveer 5 meter hoog maar de afwerking met kantelen is helemaal verdwenen. Binnenin zitten nog een twintigtal uitsparingen voor balken tot op 9 meter hoogte in de grot. Hieruit kan worden afgeleid dat er oorspronkelijk vier verdiepingen waren, met houten vloeren, waardoor de ruimte optimaal werd benut. De totale bruikbare oppervlakte van de binnenkant wordt nu geschat op ongeveer 40 m².

Baychon

De historicus Casimir Barrière-Flavy heeft in 1894 in zijn boek La Baronnie de Miglos voor het eerst de buitenkant van de spoulga van Baychon beschreven. Het duurde evenwel tot 1942 vooraleer Dr. M. Cannac van de Spéléo-Club van de Aude en de Ariège de site volledig in kaart bracht. Hij is het ook die de tekening/gravure in de vorm van een kruisboog, beneden aan de rots die toegang geeft tot de grot, heeft gesignaleerd. De tekening, die goed te onderscheiden is, meet 19 op 9 cm en is naar het noord-oosten gericht.

BaychonIn een akte van 27 januari 1213, waarbij de graaf van Foix een aantal van zijn bezittingen overdraagt aan de koning van Aragon als garantie voor zijn onderwerping aan Rome, is er sprake van 17 burchten, waaronder die van Miglos, en ook van 6 versterkte spoulga’s, namelijk die van Soulombrie, Subitan, Ornolac, Verdun, Arnave en Alliat. De grotten van Bouan en Baychon worden niet vermeld, waaruit kan afgeleid worden dat die in bezit van het huis van Foix zijn gebleven.

De historicus Joseph Mandement signaleert ten slotte nog dat de spoulga van Baychon ook als schuilplaats gediend heeft voor de hugenoten tijdens de Godsdienstoorlogen tussen katholieken en protestanten. Zoals dat ook elders het geval was, trad daarna het verval in.

Zoals gezegd is de versterkte grot van Baychon zeer moeilijk bereikbaar zonder speciale technische uitrusting en gespecialiseerde kennis en ervaring. Best is om zeker geen risico’s te nemen en gevaarlijke situaties te vermijden.

Tekst: Michel Gybels
Foto's: Simon Gardes, Gérard Lafuente
Bronnen:
Florence Guillot, Monographies Villageoises en Sabarthès, Lacour/Rediviva, 1999.
Gérard Lafuente, ‘La Grotte fortifiée de Baychon’ in Bulletin de l’Association des Amis du Château de Miglos, 2007.

Vorige | Overzicht | Volgende