Leefsleutels

Een prachtig initiatief dat ouders en leerkrachten op een constructieve wijze samenbrengt in het belang van de leerling.
Het succes van het leefsleutelprogramma is immers in hoge mate afhankelijk van de goede samenwerking tussen alle betrokkenen en van de interesse en medewerking op het thuisfront.

Waarom het KSO de uitdaging aangaat om leefsleutels aan te bieden, ligt in de lijn van het opvoedingsproject. We willen meerwerken aan de totale persoonlijkheidsvorming van jongeren. Zij hebben vaak te kampen met een gebrek aan zelfvertrouwen, tekort aan verantwoordelijkheidszin; ze hebben het soms moeilijk om weerstand te bieden aan negatieve invloeden, weten niet hoe ze met hun gevoelens moeten omgaan en vinden moeilijk de weg om uit een ruzie te geraken.

Het leefsleutelprogramma is in de eerste plaats een preventieprogramma dat zich richt tot jongeren tussen 12 en 14 jaar. Het heeft drie grote doelstellingen.

Het trainen in sociale vaardigheden oefent jongeren in communiceren, omgaan met gevoelens, zelfdiscipline, kritisch denken, het inschatten van risico’s, het probleemoplossend denken, het omgaan met conflicten, weerbaar zijn, keuzes maken.

Al deze vaardigheden zijn van wezenlijk belang indien de jongere goed wil functioneren in onze complexe maatschappij. We willen de leerling daarbij helpen, hem trainen. In die context is de school veel meer dan een kennisoverbrengende leeromgeving, het is een opvoedingsgemeenschap die waarden wil voorleven en overbrengen.

Het verbeteren van relaties is de tweede doelstelling. Deze vaardigheid kan in praktijk worden omgezet thuis, op school, in de sportclub, de jeugdbeweging, de brede samenleving. Contacten met ouders, broers en zussen, vrienden, leerkrachten zinvol maken en kwalitatief uitbouwen, is een belangrijke uitdaging op de lange weg naar een gelukkig leven.

De promotie van een gezonde levensstijl is de derde pijler. Waarschuwen tegen de gevaren van alcohol, tabak of drugs is vrijwel nooit voldoende. In leefsleutels leren de jongeren "neen" zeggen.

 

Thema's + lesonderwerpen Eindtermen

Thema 1 – Onze klas een uitdaging?
Les 1: Wie ben jij?
Les 2: Ik voel me goed
Les 3: Mijn schatkist
Les 4: Luister je wel?
Les 5-6: Vijf sleutels om goed te luisteren
Les 7: Sleutels om goed te spreken
Les 8: Knipoogje

Thema 2 – Vertrouwen in jezelf
Les 1
: Weten waar je goed in bent
Les 2: Goed gedaan!
Les 3: Verantwoordelijkheid nemen: verantwoordelijk op je eigen schip

Thema 3 – Kiezen is een risico
Les 1:
Wat doet een mens in zijn leven?
Les 2: Wat ik belangrijk vind
Les 3: Knopen doorhakken
Les 4: Nadenken over risicio’s

Thema 4 – Gevoelens hebben (ons)
Les 1
: Een regenboog van gevoelens
Les 2: Een druppel in de emmer
Les 3: Van citroenen limonade maken
Les 4: Stoom afblazen

Thema 5 – Anderen: dichtbij of veraf?
Les 1
: Vriendschap van A tot Z
Les 2: Gezocht: een vriend (m/v)
Les 3: Samen plezierige dingen doen
Les 4-5: Doen wat je zelf wil
Les 6: Ruzie,hoe geraak je eruit?

Thema 6 – Tot slot…
Les 1: Mijn eigen levensboom

De leerlingen kunnen:
Zich als persoon present stellen: uitkomen voor de eigen mening en deze beargumenteren, respect opeisen voor de eigen lichamelijke en seksuele ontwikkeling.

Respect en waardering voor anderen opbrengen: de eigenheid van medeleerlingen accepteren en waarderen.

Zich dienstvaardig tegenover anderen opstellen: het bijstaan van medeleerlingen bij schooltaken en schoolactiviteiten.

Om hulp vragen en dankbaarheid tonen in probleemsituaties.

In groepsverband meewerken en een toegewezen opdracht uitvoeren.

Bij een opgegeven groepstaak of een groepsdiscussie leiding geven.

Op gepaste wijze kritiek uiten tegenover en tijdens een groepswerk.

Opkomen voor de eigen rechten en voor de rechten van anderen uit de groep.

Zich discreet opstellen in een gezelschap en ten aanzien van vertrouwelijke informatie.

Ongelijk of onmacht toegeven in een discussie of in een spelsituatie.

Het verschil herkennen tussen verbaal en niet-verbaal gedrag bij zichzelf en bij anderen in concrete groepssituaties.

De leerlingen beheersen elementen van het communicatief handelen:
Actief luisteren en weergeven wat een andere inbrengt.

Toegankelijk zijn en feedback geven over eigen gevoel.

Verduidelijken waarom ze voor een bepaald gedrag gekozen hebben.

Assertief zijn en opkomen voor die rol die zij op zich nemen in een groepsopdracht.

Effectsbesef hebben en over hun eigen gedrag reflecteren.

Anderen de kans geven om te reageren.

 

Foto's + verklaring werkwijze

Energizers
Het werken aan sociale vaardigheden, het leren omgaan met conflicten, het aanleren van luister- en spreeksleutels, het kunnen delen, samenwerken en opschieten met anderen komt niet vanzelf. We leren deze essentiële gedragsregels aan met de nodige begeleiding en oefening. Energizers helpen deze vaardigheden te ontlpooien op de allerleukste manier.
De leefsleutellessen zijn dus zeker geen theorethische uiteenzettingen maar bestaan voornamelijk uit doe-activiteiten en dan nog wel op een leuke manier: bijna "spelenderwijs".  Vandaar dat de leerlingen wel eens zeggen: "we hebben spelletjes gespeeld". Dit ligt hen beter in de mond dan de term die wij leerkrachten daarvoor gebruiken: nl. energizers of appetizers.
De algemene bedoeling van deze energizers zijn de leerlingen dichter bij elkaar te brengen en zij zorgen ook gegarandeerd voor een geanimeerde stemming. Spelenderwijs leert de groep elkaar beter kennen, wordt een gesprek op gang gebracht, wordt het tempo aangegeven of wordt een groepsactiviteit afgerond. Iedereen kan eraan deelnemen, de spelregels zijn eenvoudig en de nadruk ligt vooral op de spontaniteit.
Naast deze algemene bedoeling hebben energizers ook nog een aantal specifieke doelstellingen. we zetten ze even op een rijtje:

leefsleutels_15_1modb.jpg (26486 bytes) leefsleutels_16_1modb.jpg (23197 bytes) leefsleutels_21_1modb.jpg (29950 bytes)
 Risico's nemen 

 

leefsleutels_17_1handel.jpg (30998 bytes) leefsleutels_18_handel.jpg (28979 bytes)
 Wat ik belangrijk vind : akkoord of niet akkoord- Stelling voorlezen 

 

leefsleutels_20_1modb.jpg (25118 bytes)

Knopen leren doorhakken

Leerlingen beoordelen zichzelf kritisch en geven zichzelf afhankelijk van medewerking enz.... zelf een % op hun Leefsleuteldiploma.
Op de keerzijde moeten zij dan ook een verantwoording neerschrijven.