Vanmorgen vroeg bereikten de staats- en regeringsleiders van de lidstaten van de Europese Unie een akkoord om tot een verdrag te komen. De tekst kwam er na lange discussies en werd uiteindelijk een compromis tussen de landen die voor meer Europa zijn (waaronder België), en die waarvoor de nationale belangen toch nog iets meer wegen. De reacties van de deelnemers zijn over het algemeen nog overwegend positief omdat het akkoord - dat nu in technische vergaderingen tot meer concrete teksten moet worden omgezet en nadien liefst voor eind 2008 door de 27 lidstaten worden geratificeerd - mogelijk maakt om de werking van de instellingen aan te passen aan de verruimde Unie. Een van de grote doelstellingen van het grondwettelijk verdrag - dat wel werd geratificeerd door 18 lidstaten, maar werd afgekeurd door referenda in Nederland en Frankrijk -, namelijk een meer leesbaar verdrag maken, werd echter niet bereikt. Andere punten uit die tekst voor een grondwettelijk verdrag werden terug opgevist, zij het soms onder een andere naam. De volledige tekst van de conclusies van de top.

In de Verklaring van Berlijn - opgemaakt voor de viering van 50 jaar Verdrag van Rome - wordt de intentie bekrachtigd om tot een vergelijk te komen voor de verkiezingen voor het Europese Parlement in 2009. Voorlopig blijven de verschillen wel nog bestaan, met onder meer vragen of er echt een volledig nieuwe tekst moet komen of enkel aanpassingen, en over hoe die eventueel gewijzigde tekst opnieuw moet worden voorgelegd aan de bevolking.

Het EP keurt met ruime meerderheid een resolutie goed waarin men stelt dat voor er nog een uitbreiding komt, eerst de interne keuken moet worden herbekeken en de werking van de instellingen eerst meer open, democratisch en efficiënt te maken. Die herziening zou er voor de verkiezingen van 2009 moeten komen.

De Duitse kanselier Merkel, voorzitter gedurende de eerste zes maanden, belooft alvast alles te doen om tot een oplossing te komen. De meningsverschillen gaan over het al dan niet behouden van het volledige huidige voorstel, tot het al dan niet herzien van de hele of delen van de tekst, naast onder meer of de eventuele nieuwe tekst ook in landen die het huidige voorstel (niet) goedkeurden terug moet worden voorgelegd.

Het Finse parlement keurt met een grote meerderheid als 16de lidstaat (+ Bulgarije en Roemenië = 18) )de grondwettelijke verdragstekst goed. Finland wil hiermee, op het einde van hun zes maand voorzitterschap een signaal geven aan de andere landen die zich nog niet uitspraken.

De Ierse premier Ahern vreest dat indien het voorstel volledig wordt herbesproken dit zal leiden tot een compromis dat minder waard is dan wat in het huidige voorstel is bereikt. (EuObserver 9-11-06)

Romano Prodi, de Italiaanse premier, waarschuwt dat men niet moet verwachten dat een heronderhandelen van de tekst tot iets heel anders zal leiden dan wat een aantal landen nu al ratificeerde.(AFP//Il Sole 24Ore - 5/11/06)

Op 1 november had het grondwettelijk verdrag in voege moeten treden, twee jaar nadat de staats- en regeringsleiders van de lidstaten het voorstel hebben ondertekend. Na de uitkomst van de referenda in Frankrijk en Nederland, werd de kans op ratificatie klein en werd een 'bezinningsperiode' ingelast.

Het liberale EP-parlementslid Andrew Duff (ALDE) stelt een plan B (zie Franse samenvatting bij Notre Europe) voor. Hij wijst op de noodzaak en de goede punten van het voorstel en hoopt dat 1 november een keerpunt wordt. Enkele tekstaanpassingen en vooral nog meer consultatie van de bevolking acht hij noodzakelijk om alsnog tot een overeenkomst te komen. Duff waarschuwt dat we er niet mogen van uitgaan dat het huidige verdrag volstaat voor een efficiënte werking, zowel intern als naar de buitenwereld.

Commissaris Verheugen vraagt meer discussie en informatieverstrekking over Europa. "We kunnen het vertrouwen in een meer geïntegreerd Europa enkel herwinnen als we de burgers uitleggen dat 'Europa' het enige en beste middel is om de wereldwijde concurrentie aan te gaan." (Reuters - 31/10/06)

De Duitse kanselier Merkel verwacht niet dat er een oplossing komt onder het Duitse voorzitterschap, de eerste zes maanden van 2007. Zij stelt voor om achter de schermen de mogelijkheden verder te bespreken. (EuObserver - 30-10-06)

De Nederlander Balkenende meent dat uit het negatieve referendum moet worden geleerd dat de burger niet voor een superstaat is, en dat Europa vooral transparant moet worden en goed zijn in energie, veiligheid, milieu en migratie.

De Franse ex-president en voorzitter van de werkgroep die het voorstel voorbereidde, Valéry Giscard d'Estaing, stelt voor om enkel de delen te herbespreken die nog niet zijn geratificeerd, en zien hoe ze eventueel kunnen worden aangepast. "Laat ons dan zien of een aanvulling door ons nodig is, of het gaat om een verklaring of een interpretatie." (Toute l'Europe - 26/10/2006 )

EP-voorzitter Borrell stelt dat het volledig laten vallen van het grondwettelijk verdrag de optie is die pas als laatste mag worden overwogen. Hij is voorstander van het toevoegen van enkele punten om zo de twee landen die al tegenstemden te kunnen overtuigen. Andere mogelijkheden zijn nog een mini-verdrag uit te werken of het verdrag helemaal te herzien.

Commissie-voorzitter Barroso benadrukt dat hoe dan ook hervormingen van de instellingen nodig zijn om het vertrouwen van de burger te herwinnen, en om de noodzakelijke uitbreiding van de Unie te kunnen verder zetten. (volledige speech - in het EN) Commissaris Wallström vreest dat het willen heronderhandelen van delen van het verdragsvoorstel de deur opent om ook andere delen die pas na lang onderhandelen waren overeengekomen, terug in vraag te stellen. (volledige speech - in het EN)

De Franse president Chirac en de Duitse premier Merkel zijn alvast overeengekomen om de verdere stappen samen te overleggen. (EuObserver 13-10-06)

De Britse minister van buitenlandse zaken, Beckett, is dan weer overtuigd dat de verdragstekst 'dood' is. Zij is wel akkoord dat er een wijziging in de instellingen nodig is, want een EU van 6 is anders dan een van 27. (The Guardian - 19-10-06)

Wellicht de voornaamste beslissing  van de top van Europese staats- en regeringsleiders was - naast het toelaten van Slovenië tot de euro-zone - die om de bezinningsperiode te verlengen. Onder Duits voorzitterschap (eerste helft volgend jaar) zal een aanzet worden gegeven tot een vergelijk dat men uiterlijk tegen de volgende Europese verkiezingen van 2009 gerealiseerd wil zien. Opvallend was de verschillende wijze waarop de staats- en regeringsleiders die achteraf uitlegden.

De ministers van Buitenlandse Zaken hebben zich uitgesproken om ten laatste in 2009 een oplossing te vinden voor de grondwet. Duitsland beloofde om tijdens hun voorzitterschap (jan-juni 2007) een voorstel te doen. Toch blijken er verschillende meningen te bestaan over hoe die oplossing er zou kunnen uitzien: de titel wijzigen, slechts een beperkt deel overnemen, over de noodzaak om het huidige ratificatieproces verder te zetten, over het al dan niet herdoen van het referendum in Nederland en Frankrijk, over ...

De Luxemburgse premier Juncker stelt voor de bezinningsperiode, die in juni afloopt, te verlengen en intussen meer inspanningen te leveren om de verwezenlijkingen van de Unie uit te leggen. (AFP)

De Slovaakse buitenlandminister Kukan vindt dat het nuttig blijft dat elke lidstaat zich over de verdragstekst uitspreekt, om dan uit te maken wat moet gebeuren. (Sita)

Estland ratificeert als 15de land de tekst.

Commissievoorzitter Barosso vindt dat eerst consensus moet zijn over het antwoord op vragen over waar Europa naar toe wil, voor men verder gaat met het grondwettelijk verdrag. Duitsland is volgens buitenlandminister Steinmeier van plan een strategisch plan voor te stellen om tijdens het Duits voorzitterschap (1ste helft van 2007) tot een akkoord te komen - eventueel onder de naam 'Basisverdrag voor Europa' -, met uiteindelijke ratificatie in 2009. (Eu Observer) De Italiaans wellicht toekomstige premier Prodi stelt dan weer voor om het verdrag te beperken tot wat nu deel 1 is, met de fundamentele rechten en de institutionele inrichting, maar dan wel na de Franse verkiezingen van 2007. (AFP)

De Hongaarse president roept Estland op zo snel mogelijk te ratificeren als reactie tegen diegenen die een Europa met verschillende snelheden willen. De Italiaanse president Ciampi wil dan weer vermijden dat het Europese project stilvalt omdat er geen eensgezindheid is bij de lidstaten en denkt daarom dat sommige landen het voortouw moeten nemen, zoals bij Schengen (open grenzen) en de euro. Hij hoopt verder dat er onder het Duitse voorzitterschap van de Raad (jan-jun 2007) vooruitgang komt in de goedkeuring van het grondwettelijk verdrag.

De Poolse president Kascynski heeft op zich geen bezwaar tegen een grondwettelijk verdrag, maar vindt dat Europa te snel wil gaan. "Er is nog geen Europese publieke opinie en voor een Europese staat is het nog veel te vroeg." (AFP)

Zowel de Finse als de Portugese premier, Vanhanen en Socrates, vinden dat de huidige tekst van het grondwettelijk verdragvoorstel zo veel mogelijk moet worden behouden, omdat die het resultaat was van een compromis. De Finse premier voegt er aan toe dat het wellicht tot na de verkiezingen in 2007, zowel in Frankrijk als in Nederland, zal duren voor er opnieuw serieuze onderhandelingen over mogelijk worden. (AFP)

De Oostenrijkse president Fischer zou het een vergissing vinden de idee voor een grondwet voor Europa te begraven. Een grondwet zou het democratisch gehalte van de EU vergroten, vindt hij. Hij stelt voor om een Europees referendum te houden waarbij een dubbele meerderheid moet worden gehaald. (Reuters) De vorige Commissievoorzitter, Prodi, verwacht dan weer dat er niets zal gebeuren tot na de Franse presidentsverkiezingen in 2007. (Libération)

Vandaag stemde het Vlaams Parlement, als laatste van de parlementen in dit land, het grondwettelijk verdrag goed. Hiermee is het ratificatieproces door België voltooid. België is het 14 de land dat de tekst aanvaard. Het is nu afwachten of andere landen nog dat voorbeeld volgen. Na het 'neen' in Frankrijk en Nederland is het proces in verschillende landen stilgelegd. Vooral vanuit het EP wordt aangedrongen om voort te doen.

Oud-Commissievoorzitter Prodi verklaarde dat als het verdrag niet wordt goedgekeurd omdat sommige lidstaten het tegenhouden, er een nieuwe versie moet komen met enkel de hoofdstukken 1 en 2.

De  president Halonen van Finland, dat de tweede helft van dit jaar de Raad voorzit, zegt dat Finland wil trachten dan tot een vergelijk te komen omdat 'het voor de EU en Finland in het bijzonder belangrijk is dat het verdrag in voege treedt". 

De Poolse voorzitter van regeringspartij PIS verdedigt de soevereiniteit van Polen. "Ik aanvaard de redenering niet dat de EU bijvoorbeeld Duitsland niets mag opleggen omdat het zo groot is, en Polen wel omdat het zwakker is. (AFP)

Een Franse senaatscommissie heeft de opdracht gekregen om met parlementsleden uit andere lidstaten te praten over het verdere ratificatieproces.

De Oostenrijkse president Fischer stelt dat Europa en de Europeanen beter af zouden zijn 'met zo een verdragstekst dan zonder' (APA). De Oostenrijkse eerste minister Schüssel ziet Europa in een reflectieperiode die impulsen moet geven aan een grondig debat over de toekomst van Europa. (Canadese pers)

Tijdens het 'A sound for Europe'-seminarie heeft de Franse premier de Villepin het over een crisis in Europa, terwijl de Nederlandse premier Balkenende dan weer argumenteert dat het steeds hebben over 'een crisis' afleidt van wat ons te doen staat: Europa verder vooruit brengen.

De Duitste minister voor Europese Zaken, Günter Gloser: "Ik kan enkel maar vaststellen dat - in tegenstelling tot de mening van wat in sommige landen wordt gezegd (dat het verdrag 'dood' is) - er wordt nagedacht om bepaalde delen uit de tekst te halen. Tussen verschillende landen is hierover een intensieve discussie bezig, wat een interessante zaak is." (AFP)

 Commissievoorzitter Barroso: "Op een dag zal de burger de noodzaak van een modernisering van de instellingen - zoals voorzien in het grondwettelijk verdrag - inzien. Eerst moet het vertrouwen worden hersteld. In juni zal dat nog niet zo zijn. (AFP)

De Oostenrijkse eerste minister Schüssel stelt voor om een kalender op te maken waarbij ten laatste in 2007 de voornaamste vragen zijn beantwoord. Het debat gaat volgens hem over wat ons samenbrengt en welke doelen we gemeenschappelijjk hebben. (AFP-23/1/06)

In het EP wordt een voorstel gestemd om toch met verder te zetten met de procedure over het grondwettelijk verdrag. Bij de lidstaten zijn er verschillende houdingen. Het ene land stelt dat het verdrag dood is, andere willen naar een afgeslankte versie.

Oostenrijk is tegen enkele cosmetische wijzigingen aan de huidige tekst van het Grondwettelijk Verdrag. De kanselier vraagt een grondige analyse van de redenen waarom Frankrijk en Nederland tegen stemde, maar benadrukte tegelijk dat wie sceptisch tegenover dat verdrag staat, daarom geen vijand van Europa is. 31/12/05 - Süddeutsche Zeitung

Nadat de nieuwe Duitse kanselier, Angela Merkel, al op de Europese Top van 25-16 december al had aangegeven de aanvaarding van het grondwettelijk verdrag nieuwe kansen te bieden, verklaarde de volgende Raadvoorzitter Oostenrijk daar eveneens werk van te willen maken. Ook in andere lidstaten lijkt daar belangstelling voor te zijn.

In het EP krijgt Commissie-voorzitter Barroso er van de grote fracties van langs voor zijn uitspraken over de mogelijke toekomst van het voorstel voor een grondwettelijk verdrag.

Commissie-voorzitter Barroso zegt in Polen dat "het beter is voort te doen met wat men heeft dan verder te gaan met nooit eindigende discussies over instellingen". (EuPolitix/Rzeczpospolita)

De Luxemburgse premier Juncker vindt dat het opnieuw voorleggen van de tekst de enige weg is voor Frankrijk en Nederland, "tenminste, als het aantal landen dat 'neen' stemt niet dramatisch stijgt". (FAZ, Agence Europe)

De Oostenrijkse kanselier Schussel stelt voor om het referendum in Frankrijk en Nederland binnen twee jaar te hernemen

Het Luxemburgse 'ja' (met 56,6%) zorgt er voor dat al meer dan de helft van de lidstaten het grondwettelijk verdrag hebben geratificeerd. Er was vrees dat het afwijzen in Frankrijk en Nederland ook in deze kleine lidstaat zou worden gevolgd. Het engagement van premier Juncker - die had gezegd af te treden bij een 'neen' -, en zijn optreden tijdens de jongste top hield vele Luxemburgers bij het oorspronkelijke standpunt.

Zoals kon worden verwacht heeft de Europese Top beslist om de ratificatie alvast een jaar meer tijd te geven. Dat leidde er al toe dat in Polen het referendum wordt uitgesteld. In Luxemburg gaat het wel door, zoals gepland op 10 juli.

Zowel in het EP als bij verschillende regeringen groeide deze week de overtuiging dat minstens een periode van overleg nodig is voor men verder gaat met het ratificatieproces. Anderen blijven verdedigen dat alle landen even veel recht hebben om hun mening te geven. Wellicht wordt tijdens de EU-top van staats- en regeringsleiders op 16-17 juni in Brussel een beslissing genomen.

Engeland beslist het referendum op te schorten.

Het interview met minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht, zaterdag gepubliceerd in Het Laatste Nieuws, zorgt voor reacties in Nederland. De Gucht verweet daar de gebrekkige voorbereiding op het Nederlandse referendum en de regeringsinspanningen om de bevolking voldoende in te lichten en tot ja-stemmen aan te zetten. Bovenop omschreef hij eerste minister Balkenende als een mix van Harry Potter met stijfburgerlijkheid.  Dat laatste zorgde nog voor het meeste protest, waardoor het eerste wat uit de aandacht verdween. De Belgische ambassadeur werd ontboden en er was heel wat telefoon-onderhoud met premier Verhofstadt. De Gucht bood zijn verontschuldigingen aan en de premiers besloten het conflict te sluiten "om zich volop op het zoeken naar een oplossing voor Europa te kunnen concentreren". Balkenende had - los van dit interview - vrijdag geweigerd naar een vergadering met de zes landen die de aanzet tot de Europese gemeenschap hadden gegeven.

Het parlement van Letland keurt het verdrag met een ruime meerderheid goed.

Commissaris Wallström zegt in de Commissie Constitutionele Zaken van het EP dat er een Plan D(emocratie) moet komen. De politici moeten de burger, die mondiger en meer gestudeerd heeft, bewijzen dat er naar wordt geluisterd, meer duidelijke informatie geven, en uitvoeren wat is beloofd.

Nederland stemt tegen met bijna 64%. De regering Balkenende betreurt de uitslag, maar ziet er geen reden in om de samenstelling te wijzigen.

Het referendum in Frankrijk: neen 54,68%; ja 45,32%, opkomst:  69,34%. Het resultaat zorgde intussen al voor een nieuwe Franse regering en tal van reacties binnen en buiten de EU. De informatiedienst van het EP bracht er verschillende van samen. We geven het bestand, zonder vertaling. Zie ook onderaan dat bestand een overzicht van vorige EU-crisissen.

Slowakije ratificeerde op 10 mei de grondwettelijke verdragstekst, via het parlement. In Griekenland, waar een meerderheid van het parlement zich al vorige maand ten gunste uitsprak, werd vandaag een poging van de oppositie verworpen om alsnog een referendum te houden, waardoor de ratificatie geldig blijft. Het Duitse en het Oostenrijkse lagerhuis spraken zich ook op 12 mei voor de aanvaarding van de tekst uit,. Het Oostenrijkse hogerhuis spreekt zich op 26 mei uit, het Duitse hogerhuis op 27 mei uitspreken, twee dagen voor het Franse referendum.

De Belgische senaat keurt verdragstekst goed. Voor België zich achter de tekst schaart, moeten ook nog alle andere parlementen dat doen.

Het Griekse parlement volgt het Italiaanse voorbeeld.

Italië is het eerste van de grotere landen dat de tekst goedkeurt.

De Conferentie van katholieke bisschoppen van de Europese Unie (zie in rechter kolom op 21-3) verklaren zich akkoord met de grondwettelijke verdragstekst, zelfs als in de inleiding geen verwijzing naar god staat.

De Commissie zal €8 miljard besteden aan informatiecampagnes over de grondwettelijke verdragtekst. De inhoud zal geen propaganda bevatten, maar de inhoud trachten duidelijk te maken.

Het Sloveense parlement ratificeert met grote meerderheid. Het is het derde land dat dit doet.

Het Europese Parlement keurde de tekst van het grondwettelijk verdrag goed: 500 voor, 137 tegen en 40 onthoudingen.

Het Europese Parlement bespreekt woensdag de grondwettelijke verdragstekst en stemt daarna over het advies dat men er aan geeft. Het debat in plenaire zitting kan worden gevolgd via Europe by Satellite (klik op EbS Live als vergadering bezig is, of om te herbekijken, op het startuur van het programma dat men wil bekijken).

Hongarije is, na Litouwen, het tweede land dat de grondwettelijke verdragstekst ratificeert. Het voorstel kreeg vandaag in het parlement 322 ja- en 12 neen-stemmen.

De eerste grote test voor de ratificatie van de grondwettelijke verdragstekst wordt woensdag het interne referendum bij de Franse socialisten. In verschillende media wordt gesteld dat een socialistisch 'neen' zal leiden tot een afkeuring bij het nationale referendum. De voorbije week waren er op de Franse televisie verschillende debatten tussen socialisten. De 'ja'-stemmers, met onder meer Jacques Delors en Bernard Kouchner, stellen dat de tekst niet ideaal is, maar dat Europa slechts met kleine stapjes kan worden opgebouwd en dat voor meer onmogelijk een unaniem akkoord mogelijk was. Een 'neen' daarentegen zou de toestand voor vele jaren kunnen ophouden zoals toen Frankrijk in het begin van de jaren vijftig weigerde om een Europese defensiemacht te beginnen. De 'neen'-aanhangers, met Roland Fabius als boegbeeld, blijven erbij dat de tekst niet naar een sociaal Europa leidt, dat het te moeilijk wordt om later nog veranderingen aan te brengen, en dat de defensie te veel afhankelijk blijft van de Navo, en dus van de Verenigde Staten. Zie uitslag onder Frankrijk.

China steunt een sterker en politiek vereend Europa dat 'meer kansen zal bieden aan de Europees-Chinese relaties' Sunday Telegraph

11 november: het parlement van Litouwen keurt het grondwettelijk verdrag goed. Daardoor is dit land het allereerste dat dit verdrag ratificeert. Het is hiermee zelfs sneller dan het Europese Parlement.

10 november: de leden van de socialistische fractie in het EP hebben zich alle akkoord verklaard met de tekst en roepen de lidstaten op om het verdrag te ratificeren. Fractieleider Schultz noemt het verdrag een belangrijke stap vooruit omdat het de bevolking meer rechten geeft en de werking verbetert.

29-11/3-11-04: Bij de ondertekening van de definitieve tekst die als grondwettelijke verdragstekst aan de lidstaten wordt voorgelegd, gaven de staats- en regeringsleiders te kennen dat ze het ontwerp willen steunen. De ondertekening werd ook verwelkomd door onder meer de paus - die wel bedenkingen had bij het weglaten van een verwijzing naar de christelijke waarden -, VN-secretaris-generaal Annan, de Russische president Poetin en door de voorzitters van het Comité van de Regio's en van de Europese werkgeversbond. De huidige Commissievoorzitter, Romano Prodi, riep op om de bevolking meer te betrekken bij de verdere uitbouw van de Unie.

De Groenen willen intern een referendum houden over die 'grondwet'. Op 11 november komen groene partijen uit de verschillende lidstaten samen om de tekst te bespreken en te overleggen hoe zij de ratificatie door de lidstaten het liefste zouden zien. (4-11 - Le Figaro)

De voorzitter van het EP, de Spanjaard Borrell, betwijfelt dat men, als er referenda worden georganiseerd, tegen de grondwettelijke verdragstekst zou stemmen omdat Turkije eventueel lid zou worden. (Echo)

De leden van de Independent-fractie hebben al aangekondigd tijdens de plechtige ondertekening van de tekst door de staats- en regeringsleiders, een protestactie te houden. (Agence Europe). En conservatieve parlementsleden willen een amendement indienen, gesteund door een petitie met een miljoen handtekeningen, om in de inleiding van de tekst een referentie naar de christelijke grondslag van Europa te laten opnemen. (Gazeta Wyborcza)

Zowel commissievoorzitter Prodi (Tageblatt) als commissaris Monti (Repubblica) zijn van oordeel dat landen die de tekst niet ratificeren beter de Unie verlaten dan de anderen te verhinderen verder te werken.

26-1-05: Referendum neen - referendum ja. Er is nog steeds onduidelijkheid of er al dan niet een referendum komt. Gisteren, na het intrekken van de steun door Spirit, bleek de kans onbestaande, vandaag werden nieuwe initiatieven genomen om het toch door te voeren. Het referendum zou enkel raadgevend zijn.

29-11-04: De Raad van State stelt dat een grondwetsherziening nodig is om een referendum te kunnen houden, wat uiteraard een lange procedure vraagt. Het parlement is wel niet verplicht met dit advies rekening te houden. Voor de Franstalige christen-democraten van CdH is het alvast een argument om geen referendum te organiseren. (Belga) VLD, MR en ook Ecolo zijn wel gewonnen voor een referendum.

9-11-04: premier Verhofstadt stelt de ratificatie voor in mei 2005. In België moeten eerst alle 'deel'parlementen zich uitspreken. De eerste stappen werden hiervoor gezet tijdens een bijeenkomst met vertegenwoordigers ervan. Het is nog niet echt duidelijk of er eventueel een, zij het adviserend, referendum komt.

Hier voorziet de grondwet niet dat referenda worden gehouden, en lijkt men niet van plan dat te veranderen. Het parlement beslist", zegt president Papadopoulos.

28-2-05: Het referendum wordt op 27 september gehouden. (DR Nyheder Online)

17-11-04: De Deense groenen lijken dan weer verdeeld. Partijvoorzitter Nielsen is voor omdat het voorstelverdrag meer democratisch is en meer de nationale parlementen betrekt, parlementslid Homann vindt dan weer dat de staatsleiders er meer macht door krijgen. TV 2 Nyhederne

16-11-04: Dan Jorgensen, een Deens socialistisch EP-lid, noemt de herverkiezing van Bush een reden te meer om voor een sterk Europa te kiezen, en dus voor een 'ja-stem' bij het referendum. Politiken

3-11-04: een akkoord tussen de kleine en eurosceptische Socialistisch Linkspartij met de regering en de sociaal democratische oppositiepartij geeft meer kans op een 'ja' bij het referendum. De partijen kwamen overeen dat de sociale politiek, justitie, de euro en het burgerschap (domeinen waarin Denemarken uitzonderingen geniet)  niet tegelijk aan het referendum wordt onderworpen. Socialistische Links, dat eerder al de doorslag gaf bij referenda, moet het akkoord wel nog aan de eigen achterban voorleggen. (EUobserver)

8-3-05: De ratificatie zou er al op 12 mei komen.

16-2-05: De Bundestag zou zich in juni uitspreken, kort voor het Franse referendum.

26-1-05: Kanselier Schröder roept het parlement op om snel te ratificeren. Het zou een voorbeeld geven aan andere lidstaten.

14-1-05: Er komt geen referendum. De twee kamers, de Bundestag en de Bundesrat, bespreken de tekst van het verdrag in mei en juni, aldus SPD-voorzitter Franz Müntefering. (Reuters)

11-1-05: Twintig Bundestagleden van de Beierse CSU zijn tegen het verdrag omdat het te veel bevoegdheden van de Bundestag naar het EP zou overbrengen. (Die Welt)

10/11/04: Duitsland zou dan toch geen referendum houden. De regeringspartijen SPD en de Groenen zien af van een wetsvoorstel om een referendum mogelijk te maken. (FAZ, HB, W , FR, SGN) De christen-democraten hadden al eerder gezegd geen referendum na te streven.

19-10-04: de socialisten en de groenen willen een wetsvoorstel indienen om een referendum mogelijk te maken. (Die Welt). Buitenlandminster Joshka Fischer (groenen) is echter tegen. (DR Radioavisen )

5-12-06: Het parlement keurt de tekst met een ruime meerderheid goed. Finland is hiermee het 16de land dat de tekst ratificeert.

12-5-06: Het parlement keurt het voorstel goed, maar de ratificatie is pas voorzien in december, op het einde van het Finse voorzitterschap.

7-4-06: Het Groot Comité, samen 25 vertegenwoordigers uit alle partijen, roept  het parlement bijna unaniem op om het grondwettelijk verdrag te ratificeren. De regering moet volgens dit comité zo snel mogelijk een voorstel indienen bij het parlement. Verschillende politici, onder meer eerste minister Vanhanen stellen dat Finland moet ratificeren voor het in juli het Raad-voorzitterschap overnmeent. (AP)

29-11-04: De christen-democratische KOK-partij wil een referendum, tegelijk met de presidentsverkiezingen in 2006.

18-11-04: Premier Vanhanen stelt de ratificatie eind 2005 voor. Helsingin Sanomat

12-5-05: De poging van de oppositie om alsnog een referendum te houden is afgewezen, waardoor de ratificatie door het parlement definitief wordt.

15-1-05: Het parlement zou in maart stemmen. Er is wel al een informatiecampagne over de grondwettelijke verdragstekst gestart. (To Vima //Kathimerini //Express)

13-12-04: Oppositieleider Papandreou dringt aan op een referendum.

15-11-04: De regering zou de ratificatie zo snel mogelijk willen, zelfs al in januari. Eleftheros Typos

Zowel de partij Synaspismos (EPP-ED) als de GSEE, de grootste vakbond, dringen aan op een referendum. De eersten vinden wel dat het nieuwe verdrag niet nodig is, de vakbond wil dat er een debat komt waardoor de werkelijke inzet duidelijk wordt en dat de bevolking zich kan uitspreken.

20-12-04: Het parlement kon dan toch nog voor nieuwjaar het verdrag ratificeren, met 322 ja- en 12 neen-stemmen.

14-12-04: Het Parlement kan het verdrag niet in een snelle procedure ratificeren omdat de christen-democratische Fideszpartij er tegen is om die procedure te gebruiken.

-12-04: Het Hongaarse parlement is begonnen aan het ratificatiedebat. De vier partijen die er zetelen hebben al aangegeven 'voor' te zijn. Magyar Hírlap

29-10-04: de socialistische regeringspartij roept alle parlementsleden op om te helpen het verdrag aan de bevolking uit te leggen. (MTI)

29-11-04: GP (groenen) beslissen in maart over hun houding tijdens het referendum. Times //  Independent

Ahern steunt het nieuwe verdrag volledig: "Een 'neen' zou een enorme tegenslag zijn voor het land want alle Ierse belangen worden door dit verdrag beschermd."

19-10-04: In Ierlard komt er een referendum, maar de regering lijkt niet gehaast om een datum vast te leggen. Taoiseach (=premier) Bertie Ahern verklaarde dat hij daarvoor tijd heeft tot november 2006. Independent

8-4-05: het parlement keurt de grondwettelijke verdragstekst goed, waardoor Italië het eerste van de grotere landen is die dat doet.

25-1-05: Een ruime kamermeerderheid stemt voor. Buttiglione, de afgewezen kandidaat voor de Commissie, noemt de tekst niet perfect, maar wel nodig. (Libero)

20-1-05: De kamer stemt over de tekst op 25 januari. Daarna gaat het naar de senaat voor de definitieve uitspraak.

10/11/04: De Italiaanse president Ciampi en zijn Portugese collega Sampaio hopen dat de sterk Europees-voelende landen met een snelle ratificatie een voorbeeld geven aan de andere lidstaten. (Diario de Noticias)

2-11-04: Enkele uren na de ondertekening door de staats- en regeringsleiders ondertekenden bijna al de Italiaanse ministers de tekst. Enkel die van Liga Nord weigerden te tekenen. (Agence Europe)

19-10-04: Ook Italië wil het eerste land zijn dat het verdrag ratificeert. Niet alle partijen zijn het eens met deze wens van minister van buitenlandse zaken, Frattini. Sommige partijen eisen een referendum. Il Messaggero

14-12-04: Het parlement is begonnen met het debat over de ratificatie. Er zijn twee lezingen nodig. De beslissing wordt begin volgend jaar verwacht. Een informatiecampagne loopt door tot eind 2006.

29-10-04: President Vike-Freiberga vindt een referendum, zo kort na het toetredingsreferendum, niet nodig en gaat ervan uit dat het parlement de tekst zal ratificeren. (BNS)

11-11-04: De Seimas (parlement) keurde het verdrag goed met 84 ja, vier neen en drie onthoudingen. Het is het eerste land dat het verdrag ratificeert.

5-11-04: Het parlement startte het ratificeringsproces, dat al op 11 november zou kunnen worden beëindigd. (BNS)

24-10-04: President Valdas Adamkus vindt dat er geen referendum nodig is. (Elta)

25-10-05: de kamer stemt met 57 stemmen voor en 1 tegen.

10-7-05: Een 'ja' met 56,6% van de stemmen.

Juncker herhaalt dat hij ontslag neemt bij een Luxemburgs 'neen'.

16-2-05: Premier Juncker kondigt aan dat hij bij een Luxemburgs 'neen' zich niet meer in 'Europa' zal laten zien. (Tageblatt)

11-11-04: de datum voor het referendum is op 10 juli 2005 vastgelegd.

25-10-04: Premier Juncker vreest dat een Frans 'Non' de unie in een enorme crisis zal brengen en noemt het zelfs het mogelijke einde van de Europese droom. (EuObserver). Het referendum in Luxemburg zou rond 10 juli 2005 worden gepland.

6-7-05: Het parlement keurt de tekst goed.

27-5-05: Het bestuur van de Malta Labour Party volgt het voorstel van de parlementsfractie om voor het verdrag te stemmen.

5-11-04: Voormalig premier Monici herinnert de parlementsleden aan de beslissing van het partijcongres om tegen de toetreding te stemmen, tegelijk een advies om tegen het grondwettelijk verdrag te zijn. (L-Orizzont)

23-2-05: Nederland legt het referendum vast op 1 juni. Onze noorderburen moeten antwoorden op de vraag: 'Bent u voor of tegen instemming door Nederland met het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa?'. Het wordt het eerste referendum sinds Nederland in 1848 een parlementaire democratie werd. De referendumcommissie heeft 1 miljoen euro beschikbaar om initiatieven te subsidiëren die een bijdrage leveren aan het publieke debat over de Europese grondwet. Van dit bedrag wordt 400.000 euro gereserveerd voor de voorstanders, 400.000 euro voor de tegenstanders en 200.000 euro voor neutrale voorlichting over het verdrag. 

Tegenstrijdige berichten: VVD-minister Nicolaï zegt dat de regering zelfs bij een 'neen' voor het referendum de tekst verder zal verdedigen. (Nederlands Dagblad) De CDA-fractie daarentegen zegt dat het de uitspraak van de bevolking zal respecteren. (Volkskrant)

De beide kamers stemden in met de inrichting van een referendum, wellicht nog dit jaar.

2-3-05: De Nationalrat bepaalde dat het referendum in mei wordt gehouden. (AFP)

20-1-05: De Oostenrijkse groenen roepen alle Europese groenen op om samen 1 miljoen handtekeningen te verzamelen om zo een Europees referendum te eisen.

4+5-11-04: President Schüssel is tegen een nationaal referendum, maar roept wel op een gelijktijdig referendum over alle lidstaten te houden. (Nachrichten - Die Presse)

10-12-04: Portugal stelt het referendum uit tot na de vervroegde verkiezingen.

2-12-04: Volgens grondwetspecialist Moreira zorgt de regeringsontbinding er voor dat het referendum ten vroegste in 2006 mogelijk wordt. Publico

10/11/04: De Italiaanse president Ciampo en zijn Portugese collega Sampaio hopen dat van de sterk Europees-voelende landen met een snelle ratificatie een voorbeeld geven aan de andere lidstaten. (Diario de Noticias)

27-10-04: Zowel premier Lopes als de socialistische partijleider Socrates oordelen dat geen grondwetswijziging nodig is om het referendum te houden. (Diario de Noticias)

21-10-04: Premier Lopes stelt voor het referendum in april 2005 te houden. (Fenêtre sur l'Europe)

3-3-05: KDH [EPP-DE] en ĽS-HZDS [NA] komen terug op hun vraag naar een referendum. Zij verkiezen nu een publiek debat over de gevolgen van het grondwettelijk verdrag voor de Slovaakse burgers. Národná obroda)

10-1-05: De president herhaalt zijn bezwaren tegen een referendum. Ondanks de beperkingen van het verdrag, wil hij het toch steunen: "Als we de EU niet in vraag willen stellen, stemmen we het beste voor".

8-11-04: President Gasparovic heeft opmerkingen over de tekst maar verwacht wel dat het parlement het voorstel zal ratificeren. Huidig commissaris Figel geeft toe dat de tekst niet perfect is, maar een politiek en wettelijk haalbaar compromis. De christen-democratische KDH-minister Lipsic heeft al gezegd waarschijnlijk 'neen' te stemmen als er geen referendum komt. (TASR)

2-11-04: De regering diende de aanvraag tot ratificatie in bij het parlement dat zich nu moet uitspreken. (Sita) Eerder stelde de regering voor dat een goedkeuring wordt bereikt met 90 van de 150 parlementsleden.

20-10-04: Zowel eerste minister Dziurinda (SDKÚ [EPP-ED]) als M. Meciar(LS-HZDS [NA]), de voornaamste oppositieleider steunen het verdrag  (Sita)

1-2-05: Het Sloveense parlement ratificeert met grote meerderheid. Het is het derde land dat dit doet.

20-1-05: De parlementaire stemming heeft plaats op 1 februari.

7-1-05: Het voorstel voor ratificatie is naar het parlement gestuurd.

27-10-04: Een meerderheid in het parlement oordeelt dat geen referendum nodig is, zo kort na het toetredingsreferendum. (STA)

13-12-04: De Tribunal Constitucional (Raad van State) stelt dat er geen grondwetswijziging is om een referendum te houden, omdat er geen tegenstelling is tussen de Spaanse grondwet en het grondwettelijk verdrag.

3-12-04: Meer dan 300 artiesten ondertekenen, op initiatief van de "Sociedad General de Autores", een oproep om 'ja' te stemmen. La Vanguardia, El Mundo

2-12-04: Een ruime meerderheid (46 voor, 20 nee, 1 onthouding) van de liberale PNV-nationale raad beslist om een 'ja'-advies te geven voor het referendum. (3/12/04 - El Mundo//El País)

9-11-04: De socialistische premier Zapatero roept alle progressieven op om zich voor de goedkeuring van de verdragstekst te scharen. (AFP) Ook de liberale PNV steunt het voorstel, dat ze als een belangrijke stap voorwaarts zien, "zelfs al is het voorstel niet zo ambitieus als ze hadden verwacht". (El País, La Razon)

3+5-11-04: De regering raadpleegt het Grondwettelijk Hof nog voor het referendum dat voor 20 februrari 2005 is gepland. (ABC, Expansion, LA Gaceta de los Negocios, El Mundo, El Pais, El Periódico, La Razón, La Vanguardia) De liberale PNV beschrijft de verdragstekst als een dak met gaten, maar toch beter dan helemaal geen dak en zal de ratificatie daarom steunen. (La Vanguardia)

19-10-04: Een Gallupenquête wijst uit dat meer dan een derde van de Spanjaarden nog niet over de Europese grondwet heeft gehoord. Van wie er wel van hoorde is 59,6% voor, 7,9% tegen en 22,7% onverschillig. (Cinco Dias )

18-10-04: Spanje start een campagne onder het motto: het eerste land dat via referendum de grondwet aanvaardt. (El Paìs, El Mundo, Gaceta de Negocios)

1-3-05: President Klaus vindt dat niet alleen de parlementsleden mogen beslissen. (HN/5, CT1) Eerste minister Gross zou, volgens insiders, dan weer een snelle goedkeuring door het parlement nastreven, als gevolg van de crisis rond de financiering van zijn flat en de onduidelijke zakenaffaires van zijn echtgenote.(CTK)

Er is nog twijfel over het referendum. Premier Gross wil het laten samenvallen met de nationale verkiezingen in juni 2006. Minister wijst op een eigen rondvraag in het parlement, waaruit een eerder negatief advies zou blijken over de wet die zo een referendum moet mogelijk maken, vooral in de senaat.

10-1-05: Het ODS heeft een voorstel naar de senaat gestuurd met de wijzigingen voor de grondwet om een referendum mogelijk te maken. hn/ ln/ mfd/ BBC/ CRo / CT

Voormalig president Vaclav Havel is tegen een referendum. "Waar moet de bevolking zich over uitspreken ? Of ze een bepaalde paragraaf goedkeuren, of een hoofdstuk, of de preambule ?" (8-11 - AP) De senatoren van de Europa-commissie vinden dat het onmogelijk is om zo een complexe materie in een door iedereen begrijpbare referendumvraag om te zetten waarop met kennis van zaken kan worden geantwoord. (11-11 - CTK)

29-10-04: ODS (EPP-ED) stelt in een nota dat de tekst de onafhankelijkheid ondermijnt en de status van Tsjechië verslecht, in vergelijking met de huidige toestand. Buitenlandminister Svoboda zei op de televisie dan weer dat de besluitvorming er gemakkelijker en meer flexibel door wordt, maar voegt er aan toe dat de integratie er niet wordt door bevorderd.

23-10-04: Premier Gross en de Duitse kanselier Schröder stellen dat de EU een grondwet in het voordeel is van alle EU-burgers. De grondwet is nodig om de vrede en de veiligheid te waarborgen, om voorspoed te creëren en de solidariteit te versterken.  ( MfD)

17-11-04 Minister Macshane vindt dat de ministers actiever, en buiten Londen, moeten deelnemen aan de informatiecampagne over Europa en over de grond van het referendum. Hij zegt verder dat een 'neen' het VK zal isoleren van de rest van Europa. Financial Times

15-11-04: De regering overweegt om de ongeveer 1,3 miljoen vreemdelingen te laten meestemmen. Men verwacht dat die een grotere integratie voorstaan dus vooral 'ja' zullen stemmen. News of the world

29-10-04: Michael Howard, voorzitter van de Conservatieven, vindt dat de tekst te veel macht geeft aan de Europese rechters - 'die we niet ter verantwoording kunnen roepen' - om de Britse arbeidswetten te herschrijven. (Daily Mail)

16-10-04: David Beckham, de supermodellen Kate Moss en Sophie Dahl, Coldplay frontman Chris Martin, zangeres Charlotte Church en acteur Ewan McGregor Eckham zijn aangezocht om mee te helpen om bij het referendum (voorzien in 2006 na de parlementsverkiezingen)  "yes" te stemmen.  Mirror

De beslissing over hoe het voorstel moet worden voorgelegd, is uitgesteld.

26/5/05: Eerste minister Persson zegt dat er zeker een Zweedse stemming komt, zelfs na een Frans 'non': "Het zou heel vreemd zijn de Fransen voor ons te laten beslissen".

29-11-04: De socialisten vinden dat een debat nuttig is, maar dat het parlement uiteindelijk moet beslissen. Sydsv

EU-website over het grondwettelijk verdrag met de volledige tekst, uitleg, nieuws, verwijzingen naar andere sites ... De intropagina's zijn voorlopig enkel in het Duits, Engels of Frans beschikbaar, maar vele teksten kunnen ook al in het Nederlands worden bekeken. Lees de samenvatting van de tekst (NL - pdf).

Een samenvatting van de grondwettelijke verdragstekst op de website van de Belgische regering