OPVOEDING - EN TRAININGSPROBLEMEN

Exxon vom Banholz

 

Belangrijke peilers 

Iedereen die goed naar zijn eigen honden kijkt kan veel interessants waarnemen. Gewoontes, gekke dingen, ontroerende reacties, verrassend gedrag. De meeste hondenmensen vinden het heerlijk om verhalen over hun hond te vertellen en het is leuk met andere hondenliefhebbers vergelijkbare ervaringen uit te wisselen. De uitwisseling van die verhalen heeft in de loop van de tijd tot inzichten geleid over hondengedrag in het algemeen, waar trainers en instructeurs hun voordeel mee kunnen doen. Veel kennis blijkt echter na verloop van tijd op drijfzand te rusten. Veel inzichten van vijftig of zelfs van vijftien jaar geleden zijn nu gedateerd, toch blijven er naar mijn mening enkele belangrijke peilers overeind staan om tot goede africhtingresultaten te komen: zelfcontrole, verbinding en het zien en begrijpen vanuit het oogpunt de hond.

De basis om te kunnen trainen ligt bij het aanleren en oefenen van zelfcontrole bij de hond, het werken vanuit de relatie met de hond, en het verplaatsen in de hond en de opties die hij werkelijk heeft in de gegeven situatie.  

Communicatie 

Vertrouwen staat centraal zowel in training als opvoeding. Vertrouwen krijg je pas wanneer de communicatie duidelijk is en wanneer je elkaar respecteert. Zolang de communicatie niet goed is krijg je ook geen respect met als gevolg dat je elkaar niet vertrouwt.

Spreken is voor de mens het normale communicatiemiddel. Wij doen het allemaal graag, de ene wat vlotter dan de andere, de ene met meer woorden dan de andere. We maken er ook een gewoonte van om veel te praten tegen onze hond of pup. Veel gebruikte woorden of zinnen zijn: 'foei', 'kom hier', 'dat is braaf', 'dat mag niet', 'niet springen', 'wat heb je daar gedaan? ' Hoeveel woorden begrijpt onze hond hier werkelijk van? Ik zou niet onmiddellijk een antwoord kunnen geven, maar ik zie in de praktijk wel vaak dat een hond niet weet wat zijn baasje nu eigenlijk wilt. Vaak is het zelfs zo dat de hond het tegengestelde doet van wat de baas verlangt. Doet de hond dit om ons te pesten, is hij koppig, heeft hij 'karakter' of is hij te dom om ons te begrijpen?

Een van de oorzaken van ongewenst gedrag is dat wij de hond dit gedrag hebben aangeleerd zonder het te beseffen. Wanneer de hond een bepaald gedrag vertoont, plakken wij daar meteen een woord op. Wanneer de hond bijvoorbeeld opspringt, krijgt hij te horen 'foei'. Iedere keer als hij dat gedrag vertoont, zeggen wij heel consequent 'foei'. Na enige tijd weet de hond niet anders dan dat 'foei' opspringen betekent.  

Doet een hond nooit iets verkeerd? Het antwoord luidt: nee. Een hond doet hoogstens iets dat wij als ongewenst ervaren. En wij gaan vaak symptomen bestrijden in plaats van naar de oorzaak te zoeken van het in onze ogen ongewenste gedrag.

Spelen is voor honden heel belangrijk. Behalve plezier is het een vorm van communicatie die een belangrijke rol speelt bij het vaststellen en onderhouden van de rangorde. En dat geldt niet alleen voor spel tussen honden onderling. Spel tussen hond en eigenaar bepaalt ook de relatie die de hond heeft met de eigenaar. Belangrijk is dat mens en hond samen spelen op een manier die de hond begrijpt.  

Respect 

Er zijn verschillende manieren van trainen en omgang met honden, er zijn meesters en coaches. Wat de beste stijl van africhten is afhankelijk van het soort hond en van de levensfase van de hond. Ook in de verschillende aspecten van het leven kan een andere stijl gewenst zijn. Hoewel de meeste mensen een voorkeur hebben voor een bepaalde stijl, moeten zij andere stijlen kunnen toepassen, willen zij voor de hond een goede geleider zijn. Er is niet één manier van trainen. Wat voor de ene hond niet werkt, kan perfect zijn voor een ander. Maar altijd gaat het om wederzijds respect. De verwachtingen van de hond ten aanzien van de geleider kunnen aanzienlijk veranderen als hij opgroeit en volwassen wordt. Dat betekent dat de baas ook zijn benadering moet kunnen aanpassen. Gehoorzaamheid op het trainingsveld betekent niet dat de hond de baas als leider erkent. Trainingsoefeningen kunnen wel een hulpmiddel zijn, omdat daarmee de hond ervaart dat je hem de baas kunt zijn en zijn gedrag kan sturen. Respect van de hond en het recht om het gedrag van de hond te controleren, ook buiten het trainingsveld, moet de eigenaar echter verdienen in de dagelijkse omgang.

Wat honden africhten zo moeilijk maakt is de grote afstand die er vaak is tussen de perceptie van de hond en die van de baas van de relatie baas–hond. Wij willen vaak teveel, leggen een te grote druk op de hond, vermenselijken graag het gedrag, begrijpen zijn behoeftes niet. Op het moment dat een hond op een subtiele manier aangeeft er genoeg van te hebben herkennen en respecteren we dat niet.

Dat wij van onze honden houden, maakt het vaak moeilijk om een goede geleider te zijn. Immers naarmate je meer van iemand houdt, heb je de neiging om minder van hem of haar te eisen. Mensen stralen naar de hond uit:" Ik houd van jou en ik ben bereid alles voor je te doen." Dat is niet de manier waarop respect wordt afgedwongen. Daar komt bij dat wereld van de huishond ingewikkeld is. "Van de studie van het wolvenleven kunnen we veel leren, maar het leven van onze huishonden is veel complexer en in sociaal opzicht veeleisender. Onze honden staan voor uitdagingen waar een wolf nooit mee te maken krijgt".

Straffen 

Er zijn nog veel geleiders die hun hond alles aanleren door het gebruik van straffen met lichaamsgeweld of met het toedienen van pijn. Deze africhters beroepen zich op de taal die honden met elkaar spreken. Zij zien honden onder elkaar vechten of corrigeren, dus zij willen hetzelfde doen. Ze trachten een goede 'roedelleider' te zijn. Maar de vraag is of die benadering juist is. Kunnen wij het gedrag van honden wel nabootsen?
Ik vrees dat wij mensen maar heel moeilijk de taal van honden kunnen spreken, want: wie kan 'bijten' met zijn handen? Wie heeft dezelfde reflexen als de moederhond die haar pups corrigeert? Wie kan er 'als hond' straffen, zonder enige emoties? Wie kan er grommen of fixeren? Wie is er steeds consequent? En als laatste, wie kan zich perfect inleven in de hond?

Tot slot

Doe alleen die dingen met je hond die hij aankan. Geef de hond alle ruimte om zichzelf te zijn, met zijn kwaliteiten en beperkingen. Respecteer hem zoals hij is. Alleen dan ben je een goede leider.

Jan.