Wat is gehechtheid?  

Gehechtheid is de onbedwingbare neiging bij iedere dier(pup) om de nabijheid te zoeken van een beschermende volwassene in tijden van angst, spanning en onzekerheid.

   

Gehechtheid is van fundamentele aard.  

De etholoog Harry Harlow liet jonge resusaapjes met de fles voeden door kunstmoeders van ijzerdraad of met een aaibare vacht. Deze beruchte experimenten waren aanleiding te veronderstellen dat gehechtheid een primair 'instinctief' gedragspatroon moest zijn.

Jonge dieren kunnen niet overleven zonder hulp van volwassen soortgenoten, en ouders hebben er alle belang bij om voor hun hulpeloze kroost te zorgen.

De gehechtheidtheorie is een van de eerste voorbeelden van gedragswetenschap geïnspireerd door het baanbrekende werk van ethologen als Niko Tinbergen, Robert Hinde en Harry Harlow.

 

Bij onderzoek van gehechtheidgedrag dat wordt opgeroepen in stressvolle situaties, kwam men tot conclusie dat er verschillende types gehechtheid zijn, van veilige tot en met angstige gehechtheid.

De kern van angstige gehechtheid is angst zonder een oplossing voor die angst. De pup weet zich letterlijk geen raad als de gehechtheidpersoon van wie de geborgenheid moet komen zelf beangstigend is. Angst zonder oplossing dus.

 

Opvoeden/africhten is nooit eenrichtingsverkeer, maar vindt plaats in de interactie van een geleider/africhter met een hond/pup en zijn eigenaardigheden.

 

Doorsnee geleiders/africhters zijn niet bewust beangstigend. Dat is wel het geval bij “harde” mishandelende africhters aan wie de pups/jonge honden zich doorgaans op angstige wijze hechten. Bij de doorsnee geleiders gaat het om ongewild beangstigend gedrag, bijvoorbeeld onzeker gedrag van een geleider kan beangstigend zijn voor een pup/jonge hond omdat die niet begrijpt waar de onzekerheid bij hun beschermer vandaan komt.

 

Mishandeling is misschien wel het meest navrante voorbeeld van beangstigend geleidergedrag. Mishandelde honden worden/zijn onevenwichtig omdat deze honden bij uitstek worden geconfronteerd met een onoplosbare paradox. Namelijk de geleider vervult twee onverenigbare rollen, enerzijds is de geleider de gehechtheidfiguur en daarmee de mogelijke bron van veiligheid in een onbekende bedreigende wereld, anderzijds fungeert de geleider als een bron van stress en angst die de pup onverwacht kan overvallen met fysiek of emotioneel geweld.

 

Een onzekere of erger een bewust beangstigende geleider die de hond tot angst gehechtheid brengt, kan tot gevolg hebben dat de pup/hond een mindere stressregulatie heeft, vaak de basis tot het ontstaan van agressie of andere probleemgedragingen.

 

 

Jan Galant.