HET ANGELUS   3

Jaargang 1, juni 2010

1. Mensen achter het monument
2. Tentoonstelling Leuvense vrouwenportretten : 9081 bezoekers
3. Bouwmeesters in Congo: beeldarchief broeder-architect Dequeker naar KADOC
4. Gezocht
5. Retro 1950 : Prestigieus muziektheater in première
6. Erfgoededucatie : nieuwe bundel en publicatie in de maak
7. Vooruitblik: Open Monumentendag 2010
8. Zomertip: expositie ‘Diest in 1669’

1. Mensen achter het monument

Een jaar na de tentoonstelling ‘Uit de lucht gevallen’ in het HHH is het stof rond de crash van een Amerikaanse bommenwerper in 1944 nog niet gaan liggen. Verenigingen in Leefdaal vatten het plan op om de tentoonstelling te hernemen en een monument in te huldigen. De overlevende Amerikaanse oud-strijders kwamen speciaal voor de gelegenheid met hun families naar België. Het bezoek van de VIP’s bracht heel Leefdaal op de been. Het dorp heeft nu een monument om te koesteren. Otto Carbone, Royce Colby en Henry Latimore waren sedert de gebeurtenissen elk contact kwijtgeraakt, maar werden door de erfgoedinitiatieven in België opnieuw samengebracht. Ze brachten tijdens hun verblijf in België ook hulde aan het graf van hun gesneuvelde vriend Lee Taylor . De Amerikaanse ambassadeur in België Howard Gutman benadrukte de intermenselijke kracht die dit initiatief teweegbracht hier en over de oceaan. Meer info op www.leuvencentraal.com.

In België liggen 25360 geallieerde soldaten van de Commonwealth begraven uit de Tweede Wereldoorlog. Hoe jongeren het verhaal en de mensen achter het stenen monument leren kennen? Het project ‘Gesneuvelde soldaten op facebook’ wil aan dit doel tegemoetkomen. De organisatie ‘Live and Remember’ wil van al deze soldaten een fanpagina krijgen op facebook. In samenwerking met het CWGC (Commenwealth War Grave Commission) kan je hieraan met je leerlingen meewerken. De leerlingen kiezen een soldaat en kunnen samen met het archief van het CWGC op zoek gaan naar bruikbaar materiaal. Er zijn mooie prijzen te winnen, waaronder een dagtrip naar Londen. De wedstrijd loopt van 1 september 2010 tot en met 15 maart 2011 en wordt jaarlijks herhaald tot 2014. Voor meer informatie kan je terecht op volgende website: www.liveandremember.be

2. Tentoonstelling: Leuvense vrouwenportretten: 9081 bezoekers!

Ter gelegenheid van Erfgoeddag maakte je in het Leuvense stadhuis kennis met echte en vermeende Leuvense zeventallen : Ria Christens van Cultureel erfgoed annuntiaten coördineerde de tentoonstelling ‘7 Leuvense vrouwenportretten’. Ze werkte hiervoor samen met Els Flour, archivaris van het Archiefcentrum voor Vrouwengeschiedenis, Evelien Prové van de Stedelijke Kunstacademie, Jo Vranckx, redactrice van de Historische weekkalender De Roets, Marc Carnier van het Algemeen Rijksarchief, Oky Van der Velden en Veerle Van Welden van KVLV.

De straatnaamborden waren op één na ‘fake’, maar de vrouwen in kwestie waren ‘pur sang’. De vraag was wat van hun verdiensten was blijven hangen. Werden ze opgetild tot een icoon, al bij leven een personage of zo goed als vergeten? De tentoonstelling handelde over het spanningsveld tussen de realiteit en de weergave ervan. De missie-exploten van de vrijmoedige Ignace Van den Bossche leren dat het historische beeld over dè missiepater en dè missiezuster aan nuance mist. De missiezusters waren sterke persoonlijkheden en deden op het terrein niet onder voor hun mannelijke collega’s. Het stichtende levensverhaal van Catharina Daneels moet in de context van zijn tijd worden gelezen. Deze gehuwde vrouw die intrad in het Leuvense slotklooster van de annuntiaten werd tot voorbeeld gesteld.

Voor deze tentoonstelling werden naast stukken uit de eigen collectie, objecten getoond uit het Leuvense Stadsarchief, Museum M, de Centrale Bibliotheek van de KULeuven, het KADOC, het kunstbezit van de provincie Vlaams-Brabant, het OCMW Brussel, het monasterium van Westmalle, de Franstalige Vrouwenraad en privébezit.

De bezoekersteller stond op 30 mei op 9081 bezoekers. De clustering en keuze voor een aanbod op een centrale locatie hebben dus geloond. Zonder de technische ondersteuning van de stadsdiensten en de vlotte samenwerking met de erfgoedcel Leuven was dit initiatief niet mogelijk geweest.

3. Bouwmeesters in Congo : beeldarchief broeder-architect Paul Dequeker naar KADOC

Wie vandaag in Congo reist, heeft veel kans op een bouwwerk van broeder-architect Paul Dequeker te stoten. De nu tachtigjarige scheutist vertrok in 1958 naar Congo na studies architectuur aan het Gentse Hoger Instituut Sint-Lucas, de Londense ‘School of Architecture’ en Koloniale Wetenschappen aan de Leuvense universiteit. In 1993 keerde hij terug naar België. Hij had inmiddels meer dan 1200 projecten op zijn actief. Wie zijn werk wil bestuderen, kan in de toekomst terecht op KADOC. Broeder Dequeker schonk zijn volledige beeldarchief.

De veelzijdige architectuur van Dequeker valt op door haar eenvoud en respect voor tropische omgeving. Dequeker maakt gebruik van de mogelijkheden die het klimaat hem biedt om zich tegen de extremen ervan te beschermen. Traditionele materialen en technieken zijn bij hem vanzelfsprekend. Zijn ontwerpen, vooral die van zijn kerken, verwijzen naar het werk van Belgische en internationale architecten zoals René Bastin, Marc Dessauvage, Rudolf Schwarz, Le Corbusier en Alvar Alto.

Foto uit het boek ‘Terra Incognita: 75 jaar annuntiaten in Afrika’ (auteur Ria Christens - 424 p – 170 illustraties) . Naar aanleiding van 50 jaar onafhankelijkheid van Congo wordt het boek nog tot eind juni aangeboden aan de tijdelijke voordeelprijs van € 20. Meer inlichtingen : archief.annuntiaten@scarlet.be

4. Gezocht – gezocht – gezocht- gezocht – gezocht- gezocht – gezocht

Eind 1944, begin 1945 poseert de staf van het 101 British General Hospital vermoedelijk ergens in Leuven. Dokters en nurses bemannen het hospitaal van meer dan 1000 bedden dat tijdens het bevrijdingsoffensief is ondergebracht in het Heilig - Hartinstituut in Heverlee en in een filiaal aan de Brusselsestraat in Leuven. Wie en wanneer is dus min of meer duidelijk. Maar de vraag is waar deze foto werd genomen? Indien je de plaats herkent, laat het ons weten.

GEVONDEN

In de vorige nieuwsbrief werd de locatie van de onderstaande foto gezocht en gevonden. Ze werd herkend als het atrium aan de straatzijde van de Sint-Theodarduskerk van Beringen-Mijn, één van de bewuste ‘mijnkathedralen. Met dank aan Rob Belemans.

NOG GEZOCHT

Uw secretariaat heeft de tijd van de fiches intussen afgezworen. De afgedankte fichekast of fichebakken (fiches 10 x 15 cm) met schuifladen staan - met of zonder inhoud - in de kelder, op zolder of in een hoek van uw kantoor. Misschien kan je het meubel en al die administratieve ijver, nog een tweede leven gunnen… archief.annuntiaten@scarlet.be

5. Retro 1950: prestigieuze muziektheaterproductie in première

‘Gij die van Maria houdt, gij die van kunst houdt en ook het Heverlee van uw studiejaren gaarne terugziet, gij moet die datum van nu af aan vrij houden’.

Op 14 mei 1950 gaat in de feestzaal van het Heilig-Hartinstituut een nieuwe productie in première. Professionals zijn aangetrokken om een muzikaal en dramatisch spektakel in mekaar te steken dat de viering van het Mariajaar en de heiligverklaring van de patrones van de congregatie boven het gemiddelde kostschoolniveau kan doen uitstijgen. Arthur Meulemans, een van de meest productieve Belgische componisten van dat ogenblik tekent voor de orkestratie van Maria’s Zonnelied. Voor dit ‘Mariaspel in drie delen’ voor toneel, dubbel zangkoor en orkest zijn er 400 uitvoerders. Muzikaal zijn al eerder hoogstandjes afgeleverd maar nu wordt ook op dramatisch en choreografisch vlak een betere kwaliteit beoogd. De regie van Ast Fonteyne, de choreografie van Lea Daan en de teksten van Frans Eykans zorgen voor een artistieke meerwaarde. De mix van amateurisme, vroomheid en folklorisme die processies en mariaspelen tot dan kenmerkte, wordt overstegen. Het Zonnelied van Franciscus heeft er met deze compositie een vrouwelijke variant bij gekregen. Het volledige archief van deze opvoering werd bewaard: orkestpartituren, regieaanwijzingen, decorontwerpen en zangpartijen. Cegah

6. Erfgoededucatie : afstudeerproject en publicatie ism lerarenopleiding KHL

Afstudeerproject: lokaal erfgoed in de klas

Mathieu Berghs en David Nijs werkten in het kader van hun afstudeerproject bachelors SO een educatieve bundel uit voor een historisch project met lokaal erfgoed in de klas. Een theoretisch gedeelte behandelt de diverse vormen van erfgoed, de werking van erfgoedcellen en heemkundige kringen. Het praktische gedeelte licht verschillende creatieve werkvormen toe. Het project bevat een volledig uitgewerkt voorbeeld van een historisch project over het Heilig-Hartinstituut Heverlee tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De afstudeerprojecten van de studenten worden gepresenteerd op de didactische beurs van DLO op 18 juni 2010. Erfgoededucatie wordt dit jaar extra in de kijker geplaatst.

Publicatie over de erfgoedsite en kapel HHH

Erfgoed annuntiaten Heverlee bereidt een publicatie voor over de site van het Heilig-Hartinstituut. Dit gebeurt naar aanleiding van de voltooiing van de restauratie van de Boodschapkapel, een kunsthistorisch project in het hart van de campus. Het boek voert je van de ene opmerkelijke plek naar de andere en geeft commentaar bij het architecturaal, agrarisch en funerair erfgoed dat je pad kruist. Gebouwen en beelden, zelfs de velden en bomen dragen hier geschiedenis. Evenveel opmerkelijke bewoners en bezoekers krijgen aandacht. De studenten van het tweede jaar bachelor SO optie geschiedenis doken voor de gelegenheid in de archieven en zetten zich mee aan het schrijven. Wouter Verplancke kijkt met onbevangen blik door de camera en confronteert vroeger en nu. Met dank aan docent Koen Vandevenne en de medeauteurs.

7. Vooruitblik: 22ste editie Open Monumentendag de vier elementen

De Boodschapkapel van het Heilig-Hartinstituut en de omliggende site zijn opgenomen in het lokale programma als ‘monument in de actualiteit’. Een unieke gelegenheid tot een rondleiding in de eindfase van de restauratie. Een fietstocht zou naast het klooster van de annuntiaten andere abdijsites aandoen zoals de Abdij van Park. Maar dit hebben we maar van horen zeggen… De nationale coördinatie van OMD legt zijn lokale comités nog geruime tijd spreekverbod op omtrent het concrete programma op 12 september 2010.

Aansluitend bij het jaarthema ‘de vier elementen’ maak je in de Boodschapruimte kennis met een ongekend facet uit het oeuvre van de glazenier van de Boodschapkapel Eugeen Yoors. In zijn latere periode belicht de ‘schilder’ Yoors de moeizame tocht van de mens langs aardse beproevingen op weg naar het licht. Het verzwelgende water, het vernietigende vuur en de aanzuigende aarde symboliseren de aardse beproevingen. Maar de lucht, het water, de aarde en het zonnevuur staan ook voor de levenskracht, het innerlijke vuur van de zoekende mens of pelgrim. Een introductie op het monumentale oeuvre van 450m² glasramen in de Boodschapkapel en de techniek van de brandglaskunst.

Geïnteresseerden kunnen de lokale programmabrochure vanaf eind augustus bekomen in het archief of aan het onthaal van het HHH www.openmonumentendag.be

8. Zomertip: expositie ‘Diest in 1669’

De tentoonstelling ‘Diest in 1669’ loopt van 5 juni tot 12 september in het gloednieuwe stadsmuseum De Hofstadt aan de Grote Markt in Diest. Het is een realisatie van de dienst Toerisme Diest, het Algemeen Rijksarchief en het Rijksarchief in de Provinciën. Uitgangspunt was de vondst in 2008 in het Rijksarchief van een prachtig ingekleurde en gedetailleerde stadskaart uit 1669, tot dusver het oudst bekende plan van Diest. Ze liet toe het 17de eeuwse stadsweefsel te reconstrueren. De ‘Annunciatie’ een schilderij van Hendrick ter Brugghen, één van de grootste schilders van de Utrechtse school, is het pronkstuk uit de vaste collectie van het nieuwe museum en één van de Vlaamse topstukken.
Meer info stadsmuseum@diest.be
Alle dagen open van 10.00u tot 12.00u en van 13.00u tot 17.00u

***