Brabant Cronikel is het tweemaandelijks tijdschrift van de VVF-afdelingen in
Vlaams Brabant.
Verantwoordelijke uitgever: Luc
Grégoire , Leuvensestraat 110a, 3051
Sint-Joris-Weert.
Redactieraad : Gilbert Buyst, voorzitter VVF-Vlaams-Brabant, Paul De Clerck,
hoofdredacteur, Willy Goossens, Luc Grégoire, André Janssens,
Daniël Notredame, Eugeen Roets en Walter Van Hoorick. Redactieadres: Paul De
Clerck.
Elke auteur is verantwoordelijk voor de inhoud van zijn bijdrage. Niets uit
deze uitgave mag worden verveelvuldigd zonder schriftelijke toestemming van de
redactieraad.
Een jaarabonnement op Brabant Cronikel hebt U al voor 5,00 EURO (extra
steun wordt in dank aanvaard). Storten kan op rek. nr.734-3010108-13
(IBAN BE08 7343 0101 0813 - KREDBEBB) van VVF-Vlaams-Brabant. Inlichtingen
abonnement : Jan
Debeurme, E. Vlieberghlaan 9, 3010 Kessel-Lo.
VVF-Vlaams Brabant is een provinciale afdeling
binnen de VLAAMSE VERENIGING VOOR FAMILIEKUNDE VZW.
Lidmaatschap bedraag 32,00 EURO (rek. nr. 414-1171221-79, VVF te Merksem, IBAN
BE58 4141 1712 2179 BIC: KREDBEBB). Hierdoor ontvangt u het tijdschrift
"Vlaamse Stam" en krijgt U toegang tot de aktiviteiten van elke
regionale afdeling en ook toegang tot de verschillende documentatiecentra
overal ten lande.
Meer informatie bekomt U op het Nationaal
Centrum voor Familiegeschiedenis van de VVF,
Van Heybeeckstraat 3, 2170 Merksem, tel. 03/646 99 88.
De Vlaamse Vereniging voor Familiekunde, VVF VZW maakt deel uit van
Familiekunde Vlaanderen,
vzw.
Familiekunde Vlaanderen, vzw
(met kantoor en correspondentieadres Elflijnenlaan 3, 8610 Handzame) maakt deel
uit van de sector volkscultuur en overkoepelt enerzijds de "Vlaamse
Vereniging voor Familiekunde" vzw, afgekort VVF, met zetel te Merksem
(Antwerpen) en anderzijds het "Vlaams Centrum voor Genealogie en
Heraldiek" vzw, afgekort VCGH, met zetel te Handzame (Kortemark).
Prinses Mathilde, onze hertogin van Brabant, beviel op 25 oktober 2001, van
een dochter: Elisabeth Thérèse Marie Hélène,
prinses van België luidt haar naam. Men zal haar geboorteakte vinden
in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente Anderlecht (waar het
Erasmusziekenhuis is). Waarschijnlijk zal ze volgens de traditie van het
Koninklijk Huis de titel Gravin van Henegouwen voeren. Gezien de
grondwetswijziging van 1991 is zij, na haar vader Kroonprins Philip, de tweede
in troonopvolging. Onze toekomstige eerste koningin heeft in haar kwartierstaat
- naast een indrukwekkende reeks internationale vorsten - zeer veel Brabantse
voorouders uit alle rangen en standen.
Bent U ook familie? (U komt evenwel niet onmiddellijk in aanmerking voor
troonopvolging).
Wie kent de bronbewerkingen van Jeanne Servranckx niet ? Sinds jaar en dag
verzorgt zij de gepubliceerde gezinsreconstructies op basis van de
parochieregisters van Midden-Brabant. Zopas verschenen twee nieuwe
naslagwerken: Genealogische bronnen voor Steenokkerzeel (1570-1796) en
Humelgem (1636-1796). Deze bevatten: de gezinsreconstructies aangevuld met
gegevens uit de protocollen van notaris Guilielmus de Cuyper (actief tussen
1718-1773), alfabetische lijsten en toegangen, de ledenlijst van het
Broederschap van Sint-Bernardus, grafschriften, een volkstelling 'status
animarum' (1684) en meer.
Deze naslagwerken kunnen ook afzonderlijk verkregen worden:
op rek.nr. 001-0394576-56, van Jeanne Servranckx, Driehoekstraat 114, 2180 Ekeren. 03 542.05.79. Wie verzendingskosten wil vermijden, kan de boeken ook afhalen bij de auteur in Ekeren, of bij G.Servranckx, Kerkstraat 31, 3020 Veltem-Beisem, 016 48.83.82.
Meer goed nieuws: ook de parochieregisters van Bertem en Kampenhout zijn in bewerking, zie volgende website van Mevr. Servranckx.
Ook Henri Vannoppen uit Kortenberg, geschiedenisleraar en folkore-kenner
brengt een handleiding op de markt:
Ontdek uw familieverleden.
Wie zich concentreert op een familieverleden van de 19de en 20ste eeuw komt met
dit boek bijzonder goed aan z'n trekken. Deze handleiding is vooral bestemd
voor de beginner, maar ook voor de gevorderde die zijn voorouders in de 19de en
20ste eeuw "verwaarloosde". Het zijn vooral de facetten & bronnen
van die periode die in het boek besproken worden, oudere perioden komen
nauwelijks aan bod. Vannoppen is dan ook de specialist van de recentste
folklore en dorpsgebruiken. Hij toont ons op 101 manieren hoe het 19de-eeuwse
familieleven weer gestalte krijgt. Overvloedige voorbeelden en illustraties uit
de geschiedenis van het Kortenbergse en de familie van de auteur.
H. VANNOPPEN, Ontdek uw familieverleden. De stamboom en geschiedenis van uw familie. Complete en praktische gids voor het reconstrueren van uw familieverleden. Uitgegeven bij Deltas (D-MMI-0001-237), prijs: 940 BEF.
Meegedeeld door Edmond Willems
Geen enkele genealoog ziet graag een vondeling in zijn genealogie verschijnen. Dit betekent immers veelal het einde van ons onderzoek. Toch kunnen in bepaalde omstandigheden de combinatie van documenten leiden tot een identificatie van de vondeling. Zo is het mogelijk om via de combinatie van de vondelingenregisters (1819-1860) en inschrijvingsregisters van de van de materniteit (1819-1860) en op basis van vooropgestelde criteria, vondelingen van Leuven te identificeren en zelfs hun moeder terug te vinden ! Bovenstaande bronnen werden ontleed, de gegevens werden samengebracht in een studie van Edmond Willems:
Wie was mijn moeder ? 19de-eeuwse vondelingen en verlaten kinderen geboren in de "baarzaal" van Leuven.
Met alfabetische lijsten op naam van het kind en op naam van de moeder.
Deze uitgave van VVF-Leuven is te bekomen bij:
Luc
Grégoire , Leuvensestraat 110A, 3051
Sint-Joris-Weert. 016.472431,
Prijs: 900 BEF (eventueel + 150 BEF verzending), te storten op rek.
001-3113046-04, of af te halen op de archief- en documentatienamiddag van de
Leuvense VVF-afdeling.
In september van dit jaar verscheen bij uitgeverij Davidsfonds in Leuven "Vlaamse begijnhoven, werelderfgoed". Meer dan 200 kleurillustraties begeleiden de geschiedenis van 25 Vlaamse begijnhoven. Samenstelling: Suzanne Van Aerschot en Michiel Heirman, kunsthistorici.
Niet toevallig verscheen dit boek eind september. In die maand organiseerde het Davidsfonds het Begijnhovenweekend. In Brabant kon U bv. de Begijnhofkerk van Tienen bezoeken, in Aarschot het pleinbegijnhof, in Leuven het Groot (nabij de Schapenstraat) én het Klein Begijnhof (nabij de Sint-Geertruikerk).
Misschien hebt U toen als bezoeker ook de vraag gesteld: heb ik een
begijntje in m'n stamboom ?
Hoe kunnen we dit achterhalen en waar vinden we meer inlichtingen over zo'n
begijntje ? Blijkbaar is er van geen enkel Brabants begijnhof een kant en klare
lijst van de begijntjes bewaard, zoals dat bij kloosters wel eens voorkomt. Via
de overlijdensregisters kan men een lijst opstellen, een uitgave hiervan is
reeds voorhanden voor steden als Brussel en Leuven.
We stellen vast dat de archieven van begijnhoven slechts in beperkte mate
bewaard bleven. Wat ons nog rest, kan geraadpleegd worden in de rijksarchieven,
zie het fonds: 'Kerkarchief van Brabant' (Algemeen Rijksarchief, Inventaris
door Alfred d'Hoop, deel IV).
Hieronder volgt een summerie lijst van de Brabantse begijnhoven waarvan
archieven nog voorhanden zijn.
De nummers en inventarissen verwijzen naar het fonds 'Kerkarchief van Brabant', inventaris tussen 1905-1930 gepubliceerd door Alfred d'Hoop, later volgden op deze inventaris talloze supplementen die U best kan localiseren aan de hand van de archiefgids van Philippe Muret (Archives ecclésiastiques du Brabant, meerdere delen), uitgegeven door het AR. Dit archieffonds zou ook na de reorganisatie van de depots van Brussel en Vlaams-Brabant in het Algemeen Rijksarchief blijven.
Uit het begrafenisregister van het Gasthuis van Leuven namen we enkele voorbeelden van vroeg-18de-eeuws geschrift.
Voorvader vermist ?
Stel dat je de hele levensloop van je voorvader en zijn gezin kan
reconstrueren, maar .. alleen zijn overlijden of dat van zijn echtgenote blijft
onvindbaar. Dan vraag je je af of het om een vergetelheid van de pastoor gaat
die de begrafenis niet noteerde. Mogelijk, maar dat doet toch wat denken aan
het verschijnsel "stamboompje-maken-in-de-fauteuil". Iets gewaagder
en interessanter wordt het dan wanneer je 'ns gaat neuzen in de
overlijdensregisters van het ziekenhuis van een stad ! We hebben geen idee
hoeveel patiënten (procentueel) het ziekenhuis in de 18de eeuw weer fit
konden verlaten, maar dankzij het overlijdensregister van het 'gasthuys' zien
we wel waar ze vandaan kwamen ! Inderdaad, zeer velen kwamen van buiten de
stadsmuren. Daarom zouden we willen pleiten voor een index op de plaatsnamen
bij deze gasthuisregisters.
In deze overlijdensregisters vinden we - veel méér dan in de begrafenis-registers van de parochies - aanduidingen over de manier waarop de gezochte persoon overleden is (bv. iemand die op z'n eentje een kanon probeerde te verslepen), of een betere identificatie (plaatsen van herkomst en leeftijden). Het gebeurt wel dat de identificatie ook wat gebrekkig is, bv. op 15 jan. 1701 noteert men dat de weduwe van Mr Schepers is overleden. Blijkbaar was die man voldoende gekend in zijn tijd, verdere preciseringen waren dus voor tijdgenoten overbodig.
In dit overlijdensregister wordt ook de politieke en militaire geschiedenis weerspiegeld. Op cruciale momenten (neem je geschiedenisboekjes alvast erbij) vinden we aanzienlijk méér militairen dan anders. Hun regiment en geboorteplaats wordt vrijwel steeds aangeduid !
Ook in de Brusselse ziekenhuizen bliezen vele voorouders uit het omliggende platteland hun laatste adem uit. De registers van de Sint-Jans- en Sint-Pietersgasthuizen werden reeds gepubliceerd (helaas zonder index op de plaatsnamen !). Vanaf de volgende jaargang zullen we in dit tijdschrift starten met de publicatie van de Leuvense gasthuisregisters.

Klik op de beelden om te vergroten.
HULDENBERG: zaterdag 3 november van 13 tot 18 uur: raadpleging van de bibliotheek. Leuvense Baan 323, 3040 Sint-Agatha-Rode.
LEUVEN met G&C: zaterdag 3 november van 14 tot 17 uur: archief en documentatienamiddag in de pastorij van Korbeek-Lo, Pastorijstraat 40.
AARSCHOT: maandag 5 november van 20 tot 22 uur: Cursus paleografie (zie aankondiging elders in dit nummer). Damiaaninstituut, ingang aan de Pastoor Dergentlaan, 3200 Aarschot.
DILBEEK: donderdag 8 november van 20 tot 22 uur: het documentatiecentrum van deze afdeling is geopend. Muziekacademie, Gemeenteplein te Groot-Bijgaarden.
DILBEEK: woensdag 14 november te 20 uur "De familiebijeenkomst, de vrucht van onze genealogische opzoekingen?". Ons VVF-lid de heer Johny Lanckriet zal ons vertellen over de voorbereidingen, uitwerking en de uiteindelijke bijeenkomst van zijn familie Lanckriet. Ontmoetingscentrum Westrand, Kamerijklaan, Dilbeek.
HULDENBERG: vrijdag 16 november van 20 tot 01.00 uur: raadpleging van de bibliotheek. Leuvense Baan 323, 3040 Sint-Agatha-Rode.
TIENEN: zaterdag 17 november van 14 tot 18 uur: archiefnamiddag. Leeszaal van het Hagelands Historisch Documentatiecentrum, Grote Markt 6, 3300 Tienen
LEUVEN : zaterdag 24 november (13 tot 18 uur) en zondag 25 november (10 tot 18 uur): Genealogische dagen van de heemkundige kring Ravensteyn. VVF-Leuven is aanwezig als vertegenwoordiger van VVF-Nationaal, VVF-Vlaams Brabant en VVF-Leuven. Met een tentoonstelling over de families Wouters en Vloeberghs. Deze dagen gaan door in de oude pastorij, Ravesteinstraat 22 te 3191 Hever.
LEUVEN : zondag 25 november van 13 to 20 uur: deelname met een stand aan "De Dag van de Stambomen" in het CC De Borre in Bierbeek. Een initiatief van de familievereniging "Vandenbempt".
HULDENBERG : zondag 25 november van 13 to 20 uur: deelname met een stand aan "De Dag van de Stambomen" in het CC De Borre in Bierbeek. Een initiatief van de familievereniging "Vandenbempt".
LEUVEN : dinsdag 27 november van 19.30 tot 21.30 uur: "Scannen van genealogische documenten voor de illustratie van een familiegeschiedenis - vervolg", voordracht door de heer Paul De Clerck, bestuurslid VVF-Leuven. In de vergaderzaal op de 2de verdieping van "Tweebronnen", ingang via de Rijschoolstraat 4 of de Diestsestraat 49, 3000 Leuven.
HULDENBERG: zaterdag 1 december van 13 tot 18 uur: raadpleging van de bibliotheek. Leuvense Baan 323, 3040 Sint-Agatha-Rode.
LEUVEN met G&C: zaterdag 1 december van 14 tot 17 uur: archief en documentatienamiddag in de pastorij van Korbeek-Lo, Pastorijstraat 40.
AARSCHOT: maandag 3 december van 20 tot 22 uur: genealogische vormingsavond met openstelling van de eigen archieven. Damiaaninstituut, ingang aan de Pastoor Dergentlaan, 3200 Aarschot.
TIENEN: dinsdag 4 december van 20 tot 22 uur: les in oud schrift. Leeszaal van het Hagelands Historisch Documentatiecentrum, Grote Markt 6, 3300 Tienen
DILBEEK: woensdag 12 december van 20 tot 22 uur is al wie interesse heeft voor Familiekunde - dus ook niet-leden - van harte uitgenodigd op onze traditionele "Genealogische Gespreksavond". Zowel beginners als gevorderden kunnen met al hun vragen en problemen ivm stambomen hier terecht. En hopelijk kan een medegenealoog je verder helpen. Ontmoetingscentrum Westrand, Kamerijklaan, Dilbeek.
DILBEEK: donderdag 13 december van 20 tot 22 uur: het documentatiecentrum van deze afdeling is geopend. Muziekacademie, Gemeenteplein te Groot-Bijgaarden.
LEUVEN : dinsdag 18 december van 19.30u tot 21.30 uur: "Processen, met les oud-schrift", voordracht door de heer Eugeen Roets, voorzitter VVF-Leuven. In de vergaderzaal op de 2de verdieping van "Tweebronnen", ingang via de Rijschoolstraat 4 of de Diestsestraat 49, 3000 Leuven.
HULDENBERG: vrijdag 21 december van 20 tot 01.00 uur: genealogische vormingsavond. Leuvense Baan 323, 3040 Sint-Agatha-Rode.
HULDENBERG: zaterdag 5 januari van 13 tot 18 uur: genealogische vormingsnamiddag. Leuvense Baan 323, 3040 Sint-Agatha-Rode.
AARSCHOT: maandag 7 januari van 20 tot 22 uur: Genealogische vormingsavond met openstelling van de eigen archieven. Damiaaninstituut, ingang aan de Pastoor Dergentlaan, 3200 Aarschot
DILBEEK: woensdag 9 januari van 20 tot 22 uur: de heer Jan Delcour komt ons spreken over "Wind- en Watermolens en hun bewoners". Na een beschrijving omtrent bouw en werking van de molen wordt getracht een beeld te scheppen van wie er werkte of er eigenaar van was. Ontmoetingscentrum Westrand, Kamerijklaan, Dilbeek.
DILBEEK: donderdag 10 januari van 20 tot 22 uur: het documentatiecentrum van deze afdeling is geopend. Muziekacademie, Gemeenteplein te Groot-Bijgaarden.
TIENEN: dinsdag 15 januari van 14 tot 16.30 uur: archiefnamiddag. Leeszaal van het Hagelands Historisch Documentatiecentrum, Grote Markt 6, 3300 Tienen.
HULDENBERG: vrijdag 18 januari van 20 tot 01.00 uur: genealogische vormingsavond. Leuvense Baan 323, 3040 Sint-Agatha-Rode.
LEUVEN : dinsdag 22 januari van 19.30u tot 21.30 uur: "Hoe ontwerp ik een heraldisch verantwoord familiewapen", voordracht door de heer Edmond Willems, lid van VVF-Leuven. In de vergaderzaal op de 2de verdieping van "Tweebronnen", ingang via de Rijschoolstraat 4 of de Diestsestraat 49, 3000 Leuven.
Vanaf april 2001 werden de datums van de maandelijkse vergaderingen
verschoven van de vierde donderdag naar de vierde dinsdag van de maand.
De vergaderingen hebben plaats in de vergaderzaal op de 2de verdieping van het
"Tweebronnen" complex (ex. RITO-gebouw - nu het Stedelijk Archief en
de Openbare Bibliotheek), ingang via de Rijschoolstraat 4 of de Diestsestraat
49 te 3000 Leuven.
Voorlopig stelt de VVF-Leuven haar archief nog open op de
"Archiefnamiddagen" in de Pastorij van Korbeek-Lo in de
Pastorijstraat 40, 3360 Korbeek-Lo (Bierbeek), enkel op de zaterdagen vermeld
in de kalender en dit van 14 tot 17 uur.
Om aan de toenemende vraag te voldoen, is het documentatiecentrum, bij wijze van proef, nu ook open op afspraak. Dit kan telkens op dinsdagnamiddag (13-16 uur) en enkel mits voorafgaande afspraak met Chris Morias op het nummer 016 89 92 10.
Van 22 september tot 9 december loopt er in het Stedelijk Museum te Leuven
een tentoonstelling over de sociale en economische geschiedenis van
Vlaams Brabant tijdens de 19de en 20ste eeuw, onder de titel 'Geuren en
Kleuren'.
Indien er voldoende interesse is kunnen we de tentoonstelling onder begeleiding
van een gids in de loop van de maand november bezoeken (vrijdagavond tot 21.30
uur of zaterdag en zondag tussen 13.30 en 18.30 uur). De groep moet uit een
minimum van 15 personen bestaan. Geïnteresseerden kunnen hun naam opgeven
bij de bestuursleden (ten laatste tijdens de bijeenkomst van 1 oktober).
Ons lokaal: het archief van de vereniging is de laatste jaren flink aangedikt. De interesse voor het raadplegen evenzeer. Omdat het maandelijks inpakken en uitpakken van de registers stilaan een te zwaar belastende taak is geworden - zowel fysisch als psychisch - zijn we dus op zoek gegaan naar een min of meer vaste stek. Na het zorgvuldig afwegen van vele aanlokkelijke alternatieven hebben we uiteindelijk besloten om gewoon in het Damiaaninstituut te blijven. We kunnen in de buurt van ons gewoon lokaal een boekenkast installeren, waar we dan ons archief kunnen in opbergen. Op deze manier zijn we niet alleen in de mogelijkheid om de zelfstandigheid van onze vereniging maximaal te behouden, maar is ook een maximaal comfort bij het opzoeken gegarandeerd.