Nicolaes Cleynaerts

(1493- 1542)

De merkwaardige avonturen van

een 16de-eeuwse humanist, arabist en islamdeskundige

In maart 2002 bracht het Maerlantcentrum van de KULeuven een cd-rom uit over het leven en de verdiensten van de 16de-eeuwse Diestse theoloog Nicolaes Cleynaerts. De avonturen van deze uitzonderlijke Vlaming zijn zo merkwaardig, zijn verdiensten zo miskend, zijn brieven zo humoristisch dat een cd-rom over zijn leven een ruim publiek van historisch geïnteresseerden moet boeien: universitaire studenten, toeristen, reizigers, leerlingen van het secundair onderwijs.

Verdiensten van Cleynaerts

Nicolaes Cleynaerts gaf aan de studie van de klassieke talen belangrijke vernieuwende impulsen. Hij redigeerde een Griekse spraakkunst waarvan er, verspreid over heel Europa, meer dan 500.000 exemplaren werden gedrukt. Voor de studie van het Latijn ontwikkelde hij een converseermethode die tot vandaag de dag in Assimil en andere moderne taalmethodes navolging vindt. Verder legde Cleynaerts als eerste het verband tussen het Hebreeuws en het Arabisch. Die laatste taal sprak hij zo vlot dat de mohammedanen zelf over zijn kunde verbaasd stonden. Door zijn overtocht naar Fez en zijn vreedzame contacten met joden en moslims kwam hij frontaal in botsing met de wereldlijke en geestelijke autoriteiten, die in de 16de eeuw onverdraagzaamheid hoog in het vaandel voerden. Van zijn avonturen in het zuiden liet hij een schat aan Latijnse brieven na die voor de kennis van het Spaans-Portugese en het Marokkaanse milieu in de 16de eeuw van onschatbare waarde zijn. In die brieven komt Cleynaerts naar voren als een erg moedig en geestig man met een groot gevoel voor zelfrelativering.

Cleynaerts digitaal

De cd-rom over Cleynaerts is een productie van het Maerlantcentrum (KULeuven) in samenwerking met de Audiovisuele Dienst van de KUL. Hij bevat een film over Cleynaerts' leven, een uitgebreide toelichting bij zijn biografie, een groot aantal uittreksels uit Cleynaerts' Latijnse brieven (met vertaling), een bibliografie en vier grondig uitgewerkte topics: één over het Leuvense Drietalencollege, een andere over Cleynaerts' reisavonturen, een derde over zijn verdiensten als leraar, een laatste over zijn merkwaardige ‘vreedzame kruistocht tegen de islam'.

Bekijk de reisweg van Nicolaes Cleynaerts.

De cd-rom richt zich tot een breed publiek. Professionele historici kunnen rekenen op de wetenschappelijke juistheid van de gegevens, maar ook toeristen en museumbezoekers zullen er hun gading in vinden: Cleynaerts' inzichten over opvoeding, onderricht, vrede en verdraagzaamheid zijn actueler dan ooit. Ten slotte stelt het Maerlantcentrum voor leerkrachten (en leerlingen) van het secundair onderwijs lespakketten ter beschikking die toelaten de historische gegevens van deze cd-rom op een aangename en leerrijke manier te verwerken. 

Omwille van de internationale uitstraling wordt op dezelfde cd-rom ook de Engelse versie aangeboden.

Bekijk een fragment van de film. (8,27 MB)

Medewerkers