Ik wil leren klimmen - Wat te doen ?

Inleiding:

Van kleins af zijn wij geneigd om overal op te klauteren, later worden dat de klimrekken in de speeltuin, nog wat later klimmen we in de bomen. De neiging om overal op te klimmen stopt bij volwassen worden, maar voor sommigen niet. 

Regelmatig komen er dan ook vragen  wat men moet doen om te leren klimmen op de rotsen. Deze item is een korte samenvatting van commentaren, raadgevingen en een paar links naar interessante sites.

Een allereerste punt wat je moet beseffen is dat klimmen onder welke vorm ook, een bepaald risico inhoud. Men overdrijft dikwijls het gevaar maar als personen klimmen op een niet verantwoorde wijze, dan komen daar ongelukken van. Zoals men vandaag een grondige opleiding moet krijgen vooraleer men met de auto mag rijden en hierbij ook ervaring moet opdoen zo ook moet men bij het klimmen een opleiding hebben en een veel ervaring opdoen. Men mag ook niet vergeten dat er een pak techniek bijkomt zowel op vlak van materiaal als beweging.

Jammer dat er ook personen zijn die de klimsport gebruiken om te bewijzen dat ze de dood verder durven tarten dan anderen, dikwijls loopt dit faliekant uit en wordt deze sport dan in een negatief daglicht gebracht.

Nog een speciale opmerking over het boulderen (klimmen op lage rotsen, zoals in Fontainebleau), ook hier dient men voorzichtig te zijn en een aantal dingen te weten. Het aantal letsels veroorzaakt door het niet of slecht spotten ( bij de val van een klimmer, hem zo leiden of helpen dat hij goed terecht komt) is hier vrij hoog.

Een allereerste punt is: men mag geen abnormale hoogtevrees hebben, gezond beseffen dat men op enkele meters boven de grond niet mag vallen kan geen kwaad en kan ons helpen geen overmoedige daden te verrichten. Er zullen steeds personen zijn die een bepaalde grens in hoogte hebben, zo ken ik zaalklimmers die zonder problemen een 7a klommen maar op 10m hoogte in de problemen kwamen. Als men een gezonde hoogtevrees heeft zal men ondervinden dat men zijn grenzen steeds gaat verhogen.

Er is ook een zeer groot verschil tussen  klimzaal- en buitenklimmen. In een klimzaal  klim je meestal gezekerd door een klimtouw aan een klimgordel vastgemaakt en dan  via een vast punt boven terug naar beneden gaat zodat je vanaf de grond (men noemt dat moulinettesysteem) beveiligd wordt. Indien je zekeraar je goed beveiligd kan er weinig gebeuren.
Buiten zal je toch moeten leren en kunnen voorklimmen, dit wil zeggen dat je gedeelten klimt waarbij  een val van enkele meters mogelijk is. Trouwens vandaag wordt de zogenaamde voorklimmersval aangeleerd en maakt een deel uit van het sportklimmen. Vandaag wordt er bij het behaken van de rotsen daar ook meer rekening mee gehouden, dit komt voort uit het feit dan men vandaag een hoger niveau klimt en men een voorklimmersval wel degelijk incalculeert. Hoever men hierbij gaat bepaalt men zelf, ik kom uit een tijd waar vallen uit de boze was en de meeste mensen die beginnen klimmen nemen het best de stelling van "niet vallen" in. 

Nog iets heel belangrijk:  het is niet omdat je enkele keren in een klimzaal hebt geklommen dat je klaar bent om buiten op de rotsen of in het hooggebergte te klimmen. Het voorklimmen moet echt aangeleerd worden want er komt meer bij dan setje inhaken en daarin het touw aanbrengen.

Er worden door de bergsportfederaties regelmatig opendeur of initiatiedagen gegeven, men kan zich op zo een dag inschrijven en zien of het klimmen je ligt of niet. Je bent zo dadelijk op het goede adres om eventueel lid te worden want dit is noodzakelijk om verschillende redenen.
Om te beginnen moet je ergens leren klimmen en die organisaties richten regelmatig cursussen in voor beginners en gevorderden. (zie verder voor de adressen)
Ook moet je verzekerd zijn, niet enkel voor persoonlijke ongevallen maar ook burgerlijk, neem aan dat er een klein steentje naar beneden valt gedurende je klim en het komt terecht op het hoofd van een toevallige wandelaar, wat dan? Je persoonlijke familiale verzekering zal hoogstwaarschijnlijk moeilijkheden maken. Het gebeurt ook vrij frequent dat klimmers iets van hun materiaal laten vallen, meer bij beginnende dan gevorderden, wat dan?
Een ander punt is dat de meeste rotsen in België onder het beheer van klimclubs vallen en dat de toegang voorbehouden is aan de leden. (deze rotsen worden aan hoge prijzen gehuurd en worden ook onderhouden en uitgerust).
Klimmen kan men moeilijk alleen, men moet een vriendenkring hebben, ook is het een regelmatig voorkomend probleem dat een klimpartner afhaakt, waar ga je een nieuwe klimpartner vinden?
Nog een reden is dat de klimtechniek vooruit gaat, het materiaal wordt beter, men kan leren van anderen. 
Er zijn nog redenen om aan te sluiten, maar hierboven heb je enkele van de bijzonderste, op de sites van de verschillende bergsportverenigingen zal je nog voordelen vinden.

Een alternatief om te zien of het je ligt is naar een klimzaal gaan, maar het klimmen in een klimzaal verschilt nogal sterk met het klimmen op rotsen. Het is wel zo dat veel klimmers in de winter naar klimzalen gaan maar iedereen die "buiten" klimt zal je bevestigen dat er geen echt vergelijk is. Als het klimmen je ligt dan moet je zo vlug mogelijk klimschoentjes aanschaffen want al vlug zal je merken dat gewone sportschoenen je vooruitgang zullen afremmen, er bestaan al klimschoentjes voor een 50€. In sommige zalen kan je die huren. Als het een goede klimzaal is zal men je enkele basistechnieken leren, de achtknoop, het zekeren van de partner en een paar andere punten. Na een 4tal bezoeken (liefst met een begeleiding) zal je moeten weten of het je ligt. 

 

Klimvaardigheidsbewijs:

 Vanaf 2007 wordt over het klimvaardigheidsbewijs gesproken, in Nederland is daar al langer sprake van, in ieder geval is het zo dat binnenkort de klimzalen door de wetgeving meer verantwoordelijkheid zullen dragen en deze zullen een klimvaardigheidsbewijs vragen, zoniet mag er enkel onder toezicht geklommen worden. Nu wordt er in samenwzerking met een reeks zalen en de bestaande klimclubs in Vlaanderren (BAC-VBSF) een klimpas voorzien, maar ook het buitenklimmen zal later erbij betrokken worden. Er is een speciale website waar men alles kan volgen.
Zie:  Website Klimvaardigheidsbewijs. 

 

Materiaal:

Wat men zich na enkele klimbeurten zal moeten aanschaffen zijn klimschoentjes, koop die zeker niet te klein, een halve maat kleiner dan je schoenmaat is voor beginners aangewezen, pas deze met blote voeten (velen klimmers zitten met blote voeten in hun klimschoentjes) - blijken ze later wat teveel uit te rekken, dan kan je er nog altijd kousjes in dragen. Als je 2x in de week klimt kan je rekenen op een periode van ongeveer 1 jaar vooraleer ze moeten vervangen worden. Beginnende klimmers slijten meestal hun schoentjes vlugger af - leer vanaf het begin je voeten goed te zetten en niet de wand aftasten naar de voetsteuntjes (je gaat je schoentjes dan afschuren, want de klimmuren zijn als schuurpapier). Als je goedkope schoentjes hebt aangeschaft dan moet je die niet laten herzolen. (zie link: aanschaf schoentjes) Door ontevredenheid over het resultaat zijn er  veel klimmers die hun schoentjes niet meer laten herstellen.

Aanschaf klimmateriaal: wachten tot je het echt ziet zitten. Het eerste dat je zal aanschaffen is een klimgordel, die moet goed zitten, voorzien zijn van materiaallussen en liefst verstelbaar ook op de beenlussen. Kijk niet naar 10€ en test hem zeker al hangend uit. De leeftijd mag je gerust op 5 jaar nemen. Vervolgens moet je voor zaalklimmen een "HMS-muskuton" aankopen, daar neem je ook beter een zelfsluitend systeem voor (kost wel een 2€ meer, maar je kan die tenminste niet vergeten afsluiten) en een afdaalacht (wordt nog altijd in zalen veel gebruikt als zekeringssyteem) - Tegenwoordig zijn er met een veiligheidssysteem zodat hij niet per ongeluk open kan gaan. Als beveiligingsmateriaal is de Reverso van Petzl een goede aankoop. 

 Voor al de rest moet je wachten tot je echt buiten gaat klimmen, hier kan ik nog een raad toevoegen: koopt materiaal dat niet te zwaar is m.a.w. kijkt naar het gewicht, als je buiten gaat klimmen en je moet een grote afstand  naar het klimgebied afleggen kan dit snel 2kg minder gewicht betekenen (touw, setjes, musketons, enz....)

 

Literatuur:

Er bestaan tal van boeken over hoe je moet klimmen, in de grotere stadsbibliotheken kan je zeker het een en ander vinden, maar twee waarschuwingen: de klimtechniek en het materiaal is de laatste jaren enorm geëvolueerd en een tweede punt is: klimmen is voor het allergrootste deel praktijk en hierbij is ervaring via een instructeur van zeer groot belang (wie leert bvb autorijden enkel met een boekje?). Knopen leren leggen met één hand, inpikken van het touw enz... kan je inderdaad thuis op de grond leren maar eenmaal moet je de hoogte in en fouten worden daar zwaar afgestraft. Er bestaat een boekje door de Bergpallieters (een afdeling of sectie van de BAC) uitgegeven dat voor beginners een must is, er is een voorziening dat dit via het internet zou beschikbaar gesteld worden. Voor zij die toch denken dat ze het allemaal via het boekje kunnen leren raad ik toch aan om met iemand die een aantal jaren ervaring heeft  verschillende keren te gaan klimmen, ook kan je  laten inschrijven voor een cursus voor gevorderden. Nogmaals: ervaring doe je slechts op met veel te klimmen en de mogelijke problemen te ondervinden.

Een allerlaatste raad: klim bij het buitenwerk in het eerste jaar een stuk onder je niveau, blijf op 3, 4 of 5jes totdat je alles goed onder de controle hebt.

 

Wat kan er misgaan bij het klimmen?

Een eenvoudig antwoord: alles... maar toch noem ik enkele dingen die gebeuren, een paar dingen die ikzelf al gehad heb en andere, maar al de punten die hier staan heb ik al ooit zien gebeuren!!!

Stuk rots afbreken (groot of klein, je verliest je steun of en dat stuk valt naar beneden op...)
Stukjes rots die door jezelf of iemand boven jou losgemaakt worden en vallen.
Wandelaars boven jou die oorzaak zijn van vallende objecten (cigarettepeuk, blikje, stenen).
Touw dat zich klemzet (in spleten bijvoorbeeld)
Touw verliezen (je hangt of staat dan op zoveel meter hoogte ...)
Je verliest je afdaalacht.
Een slecht of niet gelegde knoop!!! (loskomen of niet loskrijgen)
Musketon die openklikt en zo het touw doorlaat.
Een ander touw dat jouw klimtouw doorbrand door de wrijving. (gebeurt !)
In de verkeerde route terecht komen (geen zekeringspunten te vinden of boven jou niveau).
Klimtouw te kort.
Hulpmateriaal te weinig. (setjes, muskutons, slings, prusiektouw, enz...)
Setje ingebracht maar het touw niet kunnen inklikken.
Aanval van wespen omdat je in een wespennest zit.
Adders of vogels die je gestoord hebt en die jou aanvallen.
Het weer dat omslaat (opkomend onweer bvb).
Er gebeurt een ongeval in je buurt en jijzelf krijgt schrik.
Of er gebeurt een ongeval in je buurt en jij moet medehelpen.
...

Een boek dat je in dit verband moet lezen is: "Veiligheid en risico in de bergsport" van Pit Schubert (bestaat in een Nederlandse vertaling: ISBN 90389 1365 6)

 

 Goede klimlinks:

http://members.lycos.nl/hendrikdw/technieken.htm http://klimgids.climbing.nl/veiligheid/ http://klimgids.climbing.nl/basistechniek/   http://esac.climbing.nl/dienstensector/opleiding/ advies aankoop klimschoentjes (via Belclimb) Belgische Alpenclub (BAC) Vlaamse Bergsport Federatie (V.B.S.F.) Belclimb - De Belgische klimwebsite

 

Naar Home page van Klimmende Guido