Citrus Algemeen

De Verse Voedinggids van BogaersGebr

Home
Terug
Fruit
Groenten
Voeding
Recepten


De oorspronkelijk 11 of 12 soorten van de familie van de wijnruit (Rutaceae) zijn de basis geweest voor talloze kruisingen en variŽteiten. De citrusvrucht leent zich uitstekend voor de ontwikkeling van nieuwe typen. De grapefruit is bijvoorbeeld afkomstig van de pompelmoes, terwijl een kruising van deze twee onder de naam pomelo op de markt wordt gebracht. Citrusvruchten worden op grote schaal verbouwd in de zogenaamde citrusgordel, een gebied dat zich uitstrekt over tropische en subtropische gebieden van de wereld. Binnen die gordel, die zich uitstrekt van 40 NB tot 40 ZB, zijn smaak- en kleurverschillen te onderscheiden. Wat ze gemeenschappelijk hebben is de leerachtige schil, die een vluchtige, aromatische olie bevat. Ze bewaren best op een koele plaats. Dit zijn de belangrijkste.


Appelsien of sinaasappel

Er bestaan verschillende typen appelsienen. Zo is er de navelappelsien, de bloedappelsien en de gewone blonde appelsien. Bloedappelsienen hebben donkerrood vruchtvlees en soms een rode schil. Bekende appelsienrassen zijn de Navelina, Naval (met het naveltje), Navellate, Salustiana, Shamouti en Griollo (een groene appelsien).

Appelsien

Veel rassen komen onder een merknaam in de handel. Vaak wordt onderscheid gemaakt tussen hand- en persappelsienen. Veel appelsienen kunnen zowel als hand- en persappelsien gebruikt worden. Persappelsienen hebben een wat vezelig vruchtvlees. Dat maakt ze minder geschikt om zo te eten. Ze bevatten veel sap, zijn zoet maar hebben vaak geen overheersende smaak. 
De echte perssinaasappelen zijn meestal de tropische Cubanen en Brazilianen. Door een gebrek aan vorst tijdens de rijping blijven ze meestal overwegend
groen en  missen ze vaak die diep oranje kleur. Koude nachten breken het chlorophyl af in de schil. Hetzelfde effect treedt op in de herfst als de groene bladeren aan de boom verkleuren. Appelsienen worden nooit bijgekleurd zoals vaak wordt gedacht. De oranje kleur zegt dus ook niets over de rijpheid. Appelsienen zijn behandeld met een schimmelwerend middel, wat ze langer houdbaar maakt. Boen de vruchten voor het gebruik schoon onder lauw water als u een appelsienschilletje of -rasp wilt gebruiken.

Er zijn ook sinaasappelen die zowel voor de pers als voor de hand (pellen) geschikt zijn. Dit zijn met name de Valencia's en de Salustiana's. Deze zijn sappig, zoet en hebben een goede smaak. Ze zijn ook goed te pellen maar zijn iets stugger dan een echte handsinaasappel. De enige echte handsinaasappel is de Navel. Die zijn sappig, goed te pellen en smaken zeer goed.

Appelsienen zijn het hele jaar door verkrijgbaar. Het echte sinaas-seizoen begint half november en de producten komen dan vooral uit Spanje, Marokko en TunesiŽ. Na dit seizoen volgen de sinaasappels uit IsraŽl, Zuid-Africa, Chili en ArgentiniŽ.


Bittersinaasappel en tempel

De bittersinaasappel is een sinaasappel die bestemd is voor het maken van marmalade, geconfijte schil en likeur. De bittersinaasappel komt in de handel onder de naam Sevilla. Het is een kleine sinaasappel met een dikke, oranje-gele schil. De Sevilla wordt met schil en al verwerkt. De vrucht is dof van kleur en ziet er niet mooi uit. De smaak van de sinaasappel is bitter-zoet. De Sevilla wordt aangevoerd uit ItaliŽ en Spanje en is vanaf half januari tot half februari verkrijgbaar. Deze sinaasappel is niet behandeld met een schimmelwerend middel. De tempel is een kruising tussen een grapefruit en een bittersinaasappel. De vrucht heeft een kruidige smaak en kan puur worden gegeten.


Kumquat

Kumquat

De kumquat is een dwergsinaasappeltje dat van oorsprong uit China en Vietnam komt. Het kleine sinaasappeltje wordt met schil en al gegeten.

Het vruchtje heeft een kruidige, bittere sinaasappelsmaak. De kumquat wordt aangevoerd uit Middelandse- Zeelanden en tropische landen.

Kumquats worden vaak ingemaakt op siroop.


Roze pompelmoes

Gele, rode en roze pompelmoes of grapefruit

De laatste jaren zijn de grapefruits met roze en rood vruchtvlees enorm populair. Ze zijn zoet van smaak met een licht bitter aroma. De grapefruit met geel vruchtvlees is echt bitter van smaak. Handig om het vruchtvlees los te snijden is een speciaal grapefruitmesje.

Grapefruits zijn het hele jaar door verkrijgbaar, vooral in het najaar en het voorjaar. Grapefruits worden onder meer aangevoerd uit IsraŽl en Amerika.


Pomelo en sweetie

De pomelo is een kruising tussen de grapefruit en de pompelmoes. De pomelo is een grote citrusvrucht met een gladde, dikke, witgele schil. Het vruchtvlees bestaat uit grove vruchtcellen. Tijdens het schoonmaken van de vrucht gaat daarom weinig sap verloren.

Voor het gebruik de vrucht schillen, de witte vellen erafhalen en het vruchtvlees in stukken verdelen. Met een scherp mesje het vliesje van het vruchtvlees halen.

De smaak is lichtbitter, maar zoeter dan die van een gele grapefruit.

De sweetie is een kruising van een grapefruit met een pomelo. De vrucht heeft het formaat van een grapefruit met een helder-groene schil.

De smaak van het gele vruchtvlees is zoet.

Sweetie en pomelo worden beide aangevoerd uit IsraŽl, vooral in de eerste helft van het jaar.


Citroen

Citroen

De schil van de citroen is heldergeel van kleur. Het vruchtvlees is sappig en zuur. Citroensap wordt veel gebruikt om gerechten en sauzen op smaak te brengen en verkleuring van fruit tegen te gaan. De schil van de citroen wordt gebruikt om gerechten een speciaal aroma te geven. Boen de citroenschil voor gebruik wel goed schoon.

Citroenen zijn het hele jaar door verkrijgbaar en worden onder meer geÔmporteerd uit Spanje en ItalÔe.


Cedraat of sukadecitroen

De cedraat of sukadecitroen is verwant aan de citroen. Het is een grote, citroenachtige vrucht van 10 tot 20 cm lang. De vrucht heeft een zeer dikke schil en weinig vruchtvlees. De cedraat wordt verwerkt tot sukade.


Limoen

Limoen of lime, limquat en djeroek limo

Herkomst limoen of lime: Het is een soort die misschien uit bastaardering van citroenen ontstaan is; hij verschilt van de citroen door de smalgevleugelde, duidelijk articulerende bladstelen. Limoenen komen oorspronkelijk uit het Midden-Oosten. Ze werden meegebracht naar Spanje en Noord-Afrika in de Middeleeuwen.

Beschrijving: De limoen is iets kleiner en ronder dan de citroen. De vrucht heeft geel-groen vruchtvlees en bevat meer sap dan een citroen. De vruchten zijn eivormig, 7Ė14 cm groot en hebben een vrij ruwe schil. 

Aanvoer: Limoenen worden gewonnen in een tropisch en subtropisch klimaat. Vooral Italie, Spanje, Portugal en Calefornie zijn gekend voor hun limoenen-winning. In ItaliŽ worden ze geteeld om de citroenolie. Het sap wordt verwerkt in vruchtendranken, suikergoed en smaakstoffen. Limoenen zijn het hele jaar door verkrijgbaar.

Gebruik: Het sap van limoenen wordt gebruikt als drank, ingredient van dranken, bij salade en vis dressings en als smaakversterker. Limoenen worden in de geneeskunde gebruikt vanwege hun hoge vitamine C gehalte.

Nog kleiner dan de lime is de limquat, een dwergcitroentje.

Lime-, en limquatsap zijn zuurder en aromatischer dan citroensap. Het sap is een goede smaakmaker voor diverse gerechten en voorkomt bruinverkleuring van fruit als appel en banaan.

De djeroek limo of ook djeroek sambal is een limoenachtige uit AziŽ. De doffe schil heeft knobbels. Het groene vruchtvlees is erg zuur en aromatisch.


Mandarijn

Mandarijn

De meeste mandarijnen zijn vrij klein. De schil ligt los om het vruchtvlees heen, zoadat deze makkelijk te verwijderen is. De kleur varieert van geel-groen tot diep oranje.

Mandarijnen zijn vooral in de periode oktober-februari verkrijgbaar. In de winter komen ze vooral uit Spanje en Marokko. Er bestaan vele soorten, waarvan de Clementines en de Satsuma het meest bekend zijn.


Tangarine, mineola, topaz en ugli

De tangarine behoort tot de mandarijnen. De vrucht heeft een oranje-rode, losse schil en het vruchtvlees heeft een uitgesproken citrussmaak.

De minneola is een kruising tussen een tangarine en een grapefruit. Het is een oranje vrucht met een herkenbaar neusje ,een uitstulping van de schil op de plaats waar de steel heeft gezeten.

Een kruising tussen een tangarine en een sinaasappel is de topaz. De vrucht is sappig en zoet van smaak.

De ugli is een kruising tussen de grapefruit, de sinaasappel en de tangarine. Het is een grote vrucht die er lelijk uitziet, vandaar ook de Engelse naam ugli. De schil is bobbelig en geel-groen, soms met bruine vlekken. De ugli wordt gekweekt op JamaÔca.

De tangarine, minneola, topaz en ugli zijn gemakkelijk te pellen met de handen.

Aankooptip

Bij aankoop moeten citrusvruchten een gave schil hebben en stevig aanvoelen. Een uitzondering hierop zijn de ugli en de bittersinaasappel, die een vlekkerige en bobbelige schil hebben. 

Bewaring

De beste bewaartemperatuur voor citrusfruit is ca. 12įC. De schil bevat een aromatische olie. Ze kunnen om die reden een sterke geur verspreiden. Bewaar ze daarom niet in de koelkast met andere producten. De vruchten zijn optimaal van smaak als ze op kamertemperatuur zijn.

Aanvoer van citrusvruchten vindt het gehele jaar plaats uit subtropische en tropische gebieden van de wereld. Sinaasappelen, citroenen en grapefruits zijn 1 - 3 weken houdbaar, mandarijnen ongeveer 1 week.

Schoonmaken en bereiden

Schil de citrusvruchten voor gebruik. Dit gaat makkelijk wanneer u de schil rondom van boven naar beneden insnijdt met een scherp mesje. Haal de schil er in vier gedeelten van af. Verwijder hierna de witte vliezen en verdeel de vrucht in kleine delen. Voor delen zonder vliezen, bijvoorbeeld voor in fruitsalades, desserts of taarten moet de vrucht anders schoon worden gemaakt. Ga als volgt te werk: schil de vrucht dik (als een appel) tot op het vruchtvlees. Snij een schijfje van de boven- en onderkant van de vrucht en snij nu met een scherp mesje de deeltjes tussen de vliezen uit. Voor het persen van citrusvruchten is het belangrijk dat ze op kamertemperatuur zijn; u krijgt dan meer sap. Goed afgedekt en in de koelkast bewaard loopt het vitamine C- gehalte nauwelijks terug.

Voedingswaarde per 100 gram sinaasappel

Sinaasappels zijn rijk aan vitamine C en calcium.

Kcal: 46
Eiwit: 0,8 gr
Vet: 0,1 gr
Koolhydraten: 10,3 gr
Vezels: 1,9 gr
Vitamine C: 53 mg
Calcium: 46 mg
IJzer: 0,2 mg

Voedingswaarde per 100 gram grapefruit

Kcal: 30
Eiwit: 0,7 gr
Vet: 0,1 gr
Koolhydraten: 6,5 gr
Vezels: 1,9 gr
Vitamine C: 39 mg
Calcium: 12 mg
IJzer: 0,1 mg

Bronnen:

Smetsers
 

De Groenteboer

 

Terug naar boven

 

horizontal rule

BogaersGebr - Groenten, Fruit en Dranken - Steenweg 128 - 3570 Alken - BelgiŽ

BogaersGebr@wol.be   -   Vragen, opmerkingen en suggesties over deze pagina:   Paginabeheerder@wol.be

Fax: 00 32 11 593246

 © Copyright BogaersGebr. Alle rechten voorbehouden. Niets van deze pagina mag zonder toelating van de auteur gekopieerd of gebruikt worden.

Webdesign QNN