De blauwe bes komt van oorsprong uit Noord-Amerika. De blauwe bes is geen veredelde bosbes, maar kan hem wel vervangen in gerechten. De zwart-blauwe bes ziet er mat uit en is wel 3 maal zo groot dan de bosbes. Het sap van de blauwe bes is kleurloos in tegenstelling tot bosbessensap. De vrucht is lekker zoet van smaak. De blauwe bes groeit in trossen aan vrij hoge struiken en wordt om deze reden ook wel trosveenbes genoemd. De bes smaakt rauw goed in fruitsalades en gebak, maar is ook te verwerken tot jam en compote. De blauwe bessen komen vooral in de periode van juni tot september op de markt. Ze worden aangevoerd uit Duitsland, Nederland, Verenigde Staten en uit eigen land.

Gebruikstips

Kalender

seizoen

juli augustus

buiten seizoen

januari februari maart april mei juni september oktober november december

Cranberry

De cranberry komt van oorsprong uit Noordoost-Amerika, langs de kuststrook van New-Foundland tot aan Noord-Carolina. Rond 1840 spoelde er een vat met cranberry's aan op Terschelling, vandaar dat de bes ook nu nog op de Waddeneilanden groeit. De bessen van de waddeneilanden worden in ons land veenbes genoemd. De cranberry dankt haar naam aan het gebogen steeltje van de bloem, dat lijkt op de nek van een kraanvogel. De naam craneberry, kraanvogel werd later cranberry.

Een cranberry is ovaal van vorm en dieprood van kleur. De harde bes is aan de onderkant rood-wit van kleur. De smaak is fris-zuur en wrang, vandaar dat ze voor het gebruik gekookt worden tot compote met iets water en suiker. De kooktijd is ca. 10 minuten. Laat tijdens het koken altijd de deksel op de pan zitten omdat de bessen openknappen. Tegenwoordig is er ook kant-en-klare cranberry-compote in potjes verkrijgbaar.

Cranberry's zijn hier te koop van september tot april, vanaf oktober worden ze geimporteerd uit Amerika. Eerst de varieteit Early Black en later de Late Howes. In het najaar komen er sporadisch veenbessen van de Waddeneilanden op de markt. Ze zijn iets kleiner dan de cranberry's en worden op dezelfde manier bereid. Een kleinere bes die qua smaak ook veel weg heeft van de cranberry, is de vossebes of preiselbeer.

Stekelbessen

Gebruikstips

Kalender

seizoen

juli

buiten seizoen

januari, februari, maart, april, mei, juni, augustus, september, oktober, november, december

Aalbessen

Van al de aalbessen zijn de rode bessen de meest bekende. De kleine rode bessen zitten aan trosjes en hebben een fris-zure smaak. De witte aalbes is geelachtig van kleur en is zoeter.

Gebruikstips

Kalender

seizoen

juli, augustus

buiten seizoen

januari, februari, maart, april, mei, juni, september, oktober, november, december

Frambozen

Gebruikstips

Kalender

seizoen

juli

voor en na seizoen

juni

buiten seizoen

januari, februari, maart, april, mei, augustus, september, oktober, november, december

Braambessen (Rubus fructicosus)

De braam komt voor zowel in Europa als in Noord Amerika en is familie van de framboos (de rozenfamilie). De vrucht is zowel wild als geteeld te vinden, al smaken ze niet helemaal hetzelfde. Karakteristiek voor de braam is dat de vruchten niet loslaten als ze rijp zijn (zoals de framboos). Bramen zijn zwart en moeten volledig rijp zijn voor ze hun smaak krijgen.

Bramen worden gebruikt in nagerechten, taarten, jam, marmelade, sap en vruchtengelei. Ze kunnen goed ingevroren worden. De Engelsen plukken nooit bramen na Sint Michaek (nazomer) en de leren nooit na Haloween (eind oktober), omdat duivelse geesten er dan op hebben gespuugd en ze gevaarlijk voor je zijn.

Wij hoeven bij wilde bramen slechts te letten op de wilde wurmen die onder de vruchtkroon kunnen zitten. Verwijder de kroon en controleer de ontstane holte. Bespeur je wurmpjes, leg de bramen dan kort in zout water en spoel ze af. Pluk de bramen altijd s óchtends, dan zijn ze op zijn lekkerst. Geteelde bramen zijn doorgaans iets groter dan de wilde. Was ze niet of zeer kort om de smaak te behouden. Eet ze direct of bewaar ze desnoods uitgespreid op een grote schaal, zodat ze elkaar niet kunnen raken.

Indianen uit Noord Amerika droogden ontpitte bramen tot een pasta in de zon of boven een vuurtje, als voorraad voor de winter. Braam als medicijn In medicinale toepassingen worden zowel de bladeren als de wortel gebruikt.

Braam helpt bij verkoudheid, keelpijn en bij diarree. De aanwezigheid van grote hoeveelheden tannines geven de braam een samentrekkend effect dat met name bij diarree goed werkt. Tannine kan misselijkheid en braken veroorzaken bij mensen met een gevoelige maag. Vooral mensen met een historie van chronische maagproblemen zijn daar gevoelig voor. Al sinds de oude Grieken wordt de braam al voorgeschreven voor jicht, de bladeren, wortels en zelfs de vruchten zijn gebruikt als geneesmiddel. Dagdosering: Bramenthee wordt gemaakt door 10-15ml bladeren of verpulverde wortel aan 250ml kokend water toe te voegen en dat 15 minuten te laten trekken, 3 of meer koppen per dag kunnen dan worden gedronken. Voor tincturen gebruikt men 3-4ml 3 maal daags.

Bramen groeien in natte gebieden in Europa en Amerika. Er zijn verschillende soorten, sommige oorspronkelijk uit de VS, andere uit Europa. Rubus fructicosus is de meest voorkomende Europese varieteit, Rubus canadensis komt in de VS voor.

Voedingswaarde per 100 gram:

Gebruikstips

Kalender

seizoen

augustus

voor en na seizoen

juni, juli, september

buiten seizoen

januari, februari, maart, april, mei, oktober, november, december

Bewaring

Koop alleen glanzende stevige vruchten. Ze mogen niet gekneusd zijn omdat de bewaring dan slechts heel kort is. Bewaar de vruchten in de koelkast maar spreid ze uit op een bord of schaal omdat bij een te dichte stapeling de vruchten sneller gekneusd zijn en kunncn beschimmelen en rotten. Langere bewaring is uit de boze.

Schoonmaken en bereiden

De vruchten wassen in koud water. Niet onder stromend water houden omdat dan de vruchten kunnen heschadigd worden. Laten lekken in een vergiet. Daarna snel verbruiken of verwerken. Aalbessen van de tros afrissen met een vork, en van de stekelbessen de steeltjes verwijderen. Bij frambozen en braamhessen de kroontjes slechts verwijderen na het wassen dit on sapverlies te vermijden.

Voedingswaarde

Bessen zijn zeer rijk aan vezelstoffen, bevatten veel vitamine C en hebben een zeer lage calorische waarde.

Bronnen: