2. Zijn er nog broedvogels in onze afdeling? Wanneer we een willekeurig persoon vragen hoeveel streekeigen broedvogels hij kan opsommen, dan stellen we meestal vast dat hij niet verder komt dan 10-15 soorten. Voor je hier verder leest kan je misschien jezelf even testen. Hopelijk heb je bovenstaand getal verbeterd.De laatste drie jaar(2000-2002) heeft men over gans Vlaanderen een grondig onderzoek verricht naar de soorten broedvogels. Het Instituut voor Natuurbehoud heeft deze taak op zich genomen met de hulp van honderden vrijwillige veldmedewerkers. Hiertoe werd Vlaanderen verdeeld in hokken van 5 op 5 km. Ik heb gedurende 3 jaar tijdens het broedseizoen de hokken ES34C en ES33A doorkruist. In mensentaal betekent dit een gebied dat ongeveer overeenkomt met de gemeenten Olsene-Zulte-Waregem en de Wortegemse bossen: een oppervlakte die dus redelijk goed overeenstemt met ons afdelingsgebied Natuurpunt Waregem-Zulte. Er werd gewerkt met codecijfers van 1.1 tot 3.6 waardoor 3 categorieën te voorschijn kwamen : 1 mogelijk broedend, 2 waarschijnlijk broedend en 3 zeker broedend. Wanneer we de verscheidenheid aan biotopen bekijken in onze streek (bossen, kasteelparken, oude Leie-armen, akkers, weiden en de vele tuinbiotopen) en wetend dat iedere soort zijn typisch biotoop verkiest, zal het ons toch nog verwonderen dat 75 "zeker broedende" soorten werden waargenomen. Dit betekent echter niet dat het bijzonder goed gaat met het vogelwereldje, want er zijn soorten die we niet meer hebben ontdekt en die bij een gelijkaardig onderzoek in 1975 wel aanwezig waren: boompieper, gekraagde roodstaart, appelvink, fluiter, graspieper, wielewaal, geelgors, grauwe gors, matkop, rietgors, nachtegaal. We merken dat de akkervogels het moeilijk hebben en hoewel we nog enkele broedgevallen van de veldleeuwerik ontdekt hebben, is deze soort voor onze streek een zeldzaamheid geworden. De moderne landbouwtechnieken zullen hier wel voor iets tussen zitten. Anderzijds merken we dat soorten die watergebonden zijn, het goed doen: dodaars, fuut, ijsvogel, blauwe reiger, aalscholver, bergeend. Zij hebben geprofiteerd van de vele waterpartijen (vis) die er gekomen zijn door het rechttrekken van de Leie en de aanleg van de E17. De opvallende nieuwkomers sedert 1975 voor ons gebied zijn: aalscholver, blauwe reiger, zwarte specht, nijlgans, bergeend, buizerd, Canadese gans, kramsvogel. Opvallend is ook de vooruitgang van de roofvogels, vooral de torenvalk en de sperwer, maar ook de buizerd laat zich steeds meer optekenen als broedvogel. Ook de groene specht maakt een duidelijke comeback. Het gaat natuurlijk uitstekend met vogels die onze tuinen als broedplaats kiezen: merel, zanglijster, koolmees, pimpelmees, winterkoning, heggenmus, zwartkop, Turkse tortel, tjiftjaf. Eens te meer een vaststelling dat waar men een biotoop creëert, de vogels die er zich thuis voelen en voedsel vinden, er zich komen vestigen en waar men een biotoop vernietigt, de bewoners eveneens verdwijnen. Al de gegevens voor heel Vlaanderen worden voor het ogenblik verwerkt op het Instituut voor Natuurbehoud en in 2004 verschijnt dan de nieuwe broedvogelatlas voor Vlaanderen. We kijken er naar uit ! Nu we voor een nieuw broedseizoen staan zal u misschien geprikkeld zijn door dit verslag om ook enkele van onze broedvogels uit de onderstaande lijst van 75 te ontdekken.
|
||||||||
5. Plechtige onthulling van de infoborden op de oude spoorwegberm
|
Hier volgt een verslag van het geslaagde Natuurpuntweekend, dit om de afwezigen te laten beseffen: “Tedju, we hebben weer eens wat gemist”. Door de jaren heen, is dit weekend uitgegroeid tot een gezinsweekend met landschapswandelingen met aandacht voor fauna en flora. Inderdaad, de weekendkern van Natuurpunt Waregem-Zulte zijn enkele jonge gezinnen met kinderen. Vandaar ook dat alle wandeling aangekondigd worden als “buggyvriendelijk”.
We verzamelen om 11.00 uur aan onze verblijfplaats: de Gîte de Framezelle. Deze is gelegen op 300 meter van de vuurtoren van Cap Gris Nez. De start van de eerste tocht is voorzien rond 13.30 uur. Tijd dus voor de toekenning van de kamers, een aperitiefje, een picknick en een koffie. Ondertussen wachten we ook nog op een gestrande reiziger. Een vastgelopen motor, een immens veel olie verbruikende diesel en een 29 jaar oud Volkswagenbusje zijn dan ook de auto-onderwerpen van het weekend.
Excursie één is een wandeling door de Dunes de la Slack van Ambleteuse. Het gebied kan omschreven worden als een duinenreservaat waar zangvogeltjes het beste van zichzelf laten horen. Zo zien we zwartkop, grasmus, kneus, tjiftjaf, fitis en horen we cettiszanger en nachtegaal. De wandeling begint met buggy’s zo’n drie kilometer door het losse zand te sleuren om dan langs de rivier “Slack” terug naar zee te keren. Daar hebben we aandacht voor enkele schitterende zeesterren. Aan de overkant zien we de krijtrotsen van Engeland. Terwijl sommige kinderen in het water spelen, bewonderen anderen zeeanemonen. Ondertussen worden ook wat alikruikjes (= carricollekes) verzameld als aperitiefhapje.
Terug thuis zorgt Peter – reeds enkele jaren onze kok – voor spaghetti (twee soorten saus) en dessert. Het dessert is heerlijk… maar het is hier niet de moment om met stenen te smijten, dat doen we later in het weekend wel. Om de grote hoeveelheid deegwaren te laten zakken, lopen we door het dorpje Framezelle tot aan de zee en keren langs de vuurtoren terug. Ondertussen zingen de kneutjes en leeuweriken ons van alle kanten toe. Enkele biertjes later is het tijd om te gaan slapen.
Dag 2 begint voor enkele moedige mannen met een uurtje joggen waarbij Audinghen, Tardingen en Le Châtelet verkend worden. In de voormiddag staat de langste etappe gepland: een bergrit naar de 163 meter hoge Mont de Couple. We vertrekken aan het kleine kerkhof van Hervelinghen. We trekken door een bocage landschap steeds hoger en hoger. Ondertussen passeren we enkele schitterende hoeves. Om de buggy’s niet te beschadigen – we zijn immers buggyvriendelijk - doen we de laatste 300 m te voet. Boven op de top staan enkele goed onderhouden bunkers. Van daaruit hebben we rondom ons een prachtig uitzicht over de Franse kuststreek.
Na het middagmaal plannen we een klein tochtje en om de kinderen te plezieren trekken we langs het Grote Routepad richting zee. Het zicht op Cap Blanc-Nez, met zijn witte krijtrotsen, is prachtig. Het is iets te mistig om net als gisteren Engeland te zien. Ondertussen moeten we de buggy’s meermaals dragen. Een mannetje geelgors verrast ons met z’n schoonheid. Eenmaal aan zee, zoeken we ons een plaatsje uit de wind. De kinderen vliegeren, bouwen hun eigen minireservaat met zandkasteel, zoeken krabben. De vaders spelen petanque met wat keien en “aangespoelde” voorwerpen. De moeders keuvelen ondertussen over het gezin en de dagelijkse beslommeringen. Was de natuurwaarde niet zo hoog, des te hoger was de genietwaarde? Na een voor de kinderen veel te korte namiddag trekken we opnieuw richting gîte.
De keuken brengt ons vandaag worst met appelmoes. Je moet niet vragen of de kinderen tevreden gingen slapen. Is de living van ons verblijf te klein voor iedereen, rond de keukentafel werd toch hartelijk gelachen om een rondje Rad van Fortuin, AC Meloen, Blootlichaampjes, bruutruuster en “puuuuut”….
Vandaag bezoeken we het natuurreservaat te Wissant. Dit is net als de “Dunes de la Slack” een (zangvogel)natuurreservaat. Dit komt vooral door het ondoordringbare struikgewas, goed vergelijkbaar met de omgeving van Harchies. Er liggen enkele waterpartijen met kijkhut en een grote vijver. Er is ook een oeverzwaluwwand. Een mannetje rietgors laat zich enkele minuten van dichtbij bewonderen We zien ook Europese kanarie, groenling, putter in éénzelfde boom. Misschien heeft een bewoner van Wissant net zijn volière opengezet? Grasmussen en nachtegalen zingen om ter mooist. Om de vijf voeten komen we een poortje tegen waar we de buggy’s overheen moeten hijsen. Dit zijn dan ook de enige momenten waar we als volwassene moeten tussenkomen: voor de rest zorgen de grote kinderen voor de buggy’s van de kleine mannen. Op zo’n poortje ontdekken we een schitterende hermelijnvlinder.
Na het middagmaal (rijst, gestoofde worteltjes en stoofvlees) ruimen we onze verblijfplaats op. Met West-Vlaamse ijver wordt alles opnieuw kraaknet gemaakt. Op het programma staat nog een bezoek aan Cap Blanc Nez en de terugtocht naar Waregem. Bedoeling is om daar nog wat te verpozen bij het water en de kinderen opnieuw te laten genieten van de zee. Een te strakke wind oordeelt er echter anders over. We beperken ons tot het nemen van een groepsfoto voor de witte rotsen. Als kers op de taart trakteert Peter ons nog op een ijsje.
Sommigen blijven nog wat zonnen in de beschutting van de rotsen. Klara moet eieren genoeg gekregen hebben want we hadden geen druppel regen tijdens het weekend. Alleen hier op Cap Blanc Nez en op de Mont de Couple werden we geplaagd door een felle wind. Het was echt wel een korte-broek-en-korte-mouwen-weekend.
Als afsluiter mogen we zeker niet vergeten Peter te bedanken. Hij zorgde niet alleen voor de maaltijden, hij deed ook alle inkopen en gidste de wandelingen. Iedereen zal het met me eens zijn: er was niets op aan te merken. Peter, dank u.
Geert. |
|
|
|
|
7. Er was eens een oude spoorwegwagon...
|
Er was eens een oude spoorwegberm. Vroeger daverden de treinen dagdagelijks over het traject Waregem-Ingelmunster. Nu, zovele jaren later, ligt hij er stil en verlaten bij. Moeder Natuur heeft zich nu ontfermd over dit stukje spoorlijn en door de jaren heen, is dit stukje uitgegroeid tot een mooi, waardevol natuurgebied. De rails en dwarsbalken zijn altijd blijven liggen. “Wat is een spoorlijn zonder trein?” hoor ik jullie al zeggen. Die rails en dwarsbalken dienen om onze mascotte, de levendbarende hagedis, zoveel mogelijk levenskansen te bieden. Natuurpunt voert sinds lang regelmatig beheerswerken uit ten behoeve van het behoud en het verbeteren van het natuurlijke patrimonium. Vorig jaar hebben we, in samenwerking met de gemeente Zulte, een 4-tal educatieve informatieborden in het gebied geplaatst om de wandelaar en/of fietser nog beter in te lichten over dit mooie, waardevolle stukje rust in de nabije omgeving van het centrum van Waregem en Zulte. Plots kwam bij één van onze bestuursleden de idee op de proppen om een nog groter cachet aan de spoorwegberm te geven. “Wat denken jullie ervan om een treinwagon op de rails te zetten?” Dit idee viel bij iedereen in de smaak. Een treinwagon uitbreiden tot een educatieve ruimte. Daar zit muziek in. Maar hoe beginnen we er aan? De koppen werden bij elkaar gestoken, ideeën op papier gezet, problemen werden in de mate van de mogelijkheid opgelost. Een droom werd werkelijkheid! Het eerste probleem was: “Waar vind je nu een treinwagon?” We probeerden via het radioprogramma ‘De wensenkermis’ op dinsdagmorgen op radio 2. Jammer genoeg kwamen er geen reacties. Dan maar op een andere manier een trein te pakken krijgen! Bij de NMBS en de LAR bleek dat onze vraag nog niet zo simpel én goedkoop was. Plots wist iemand ons te vertellen dat er in het spoorwegmuseum van Maldegem een heleboel oude, afgedankte treinstellen stonden. Dit moesten ze ons geen tweemaal zeggen. Met een delegatie van een drietal man reisden we af richting Maldegem. En ja… daar stond zij… een oud Pools treinwagonnetje. Geschilderd in het roze, roestig en een beetje verwaarloosd. Toch waren we alledrie direct een beetje verliefd op het wagonnetje. Dat er nog veel opknapwerk zou moeten gebeuren, was een feit; maar dat was voor later. De verkoopprijs werd overeengekomen, het contract getekend! Natuurpunt Waregem-Zulte is de fiere eigenaar. Het tweede probleem was: “Hoe krijg je dat ding van 12 ton zwaar tot op onze berm?” Via het spoor, was de eerste reactie. Maar, het wagonnetje had geen licentie meer om te sporen. Dus werd het wegtransport. Na een 8-tal transportfirma’s gecontacteerd te hebben, hadden we eindelijk prijs. Ja, prijzig is zo een transport wel! Gelukkig kunnen we rekenen op een subsidie van de gemeente Zulte én de stad Waregem. Ook kregen we subsidiesteun van de Bond Beter Leefmilieu via “Tandem”. Op maandag 25 april werd de verplaatsing gedaan. Een klus die niet in één, twee, drie gedaan was. Lage bruggen, hoge bolle spoorwegovergangen werden gemeden. Met een dergelijk gevaarte op je dieptelegger rijd je niet zomaar waar je wil. Zo kwam de vrachtwagen niet verder dan de Koestraat. Vanaf daar werd de wagon op een vorkheftruck gehesen en een 200 meter langs de spoorwegberm gebracht. Na secuur paswerk, kon zij eindelijk op de sporen gezet worden. Het transport heeft totaal een 8-tal uur geduurd. Eenmaal ter plaatse kon wij de handen uit de mouwen steken. Iedereen van het bestuur deed zijn zeg en deelde een aantal suggesties mee. Het eerste dat gedaan moest worden was schuren, schuren en nog eens schuren. We konden rekenen op de steun van een drietal generatoren om elektriciteit op te wekken of had je gedacht dat we alles met de hand zouden afschuren? Met acht enthousiaste werklui, gewapend met schuurmachines en slijpschijven, staalborstels en schuurpapier, werd zij op één dag volledig, zowel binnen als buiten, aangepakt. Na het schuren, komt het schilderen. Alle verf en materiaal om te schuren en te schilderen werd gesponserd door Boss-Paints. Zij werd aan de buiten- en binnenzijde tot driemaal toe behandeld met een anti-roestverf. De buitenzijde werd afgewerkt met nog een donkergroene laklaag. Alle ramen werden bekleed met dik plexiglas. Het herstellen van het trapje, het sluiten van de deur en het namaken van een hekje is het werk van Marcel Lauwers. Ook aan deze een grote merci! Na de buitenzijde, werd de binnenzijde aangepakt. Patrick heeft op zijn eentje de volledige wagon geïsoleerd met isolatie geschonken door de kinderboerderij “De Krekel”, waarvoor dank! Op 13 juni begonnen we aan de afwerking binnenin. Multiplexplaten werden aan de wanden bevestigd. Een werkje dat niet zo simpel is, zo bleek; want al die ramen moeten daaruit verzaagd worden. Dit werk is een kolfje naar de hand van Mirando Vandenbulcke van de Houthoeve, die gratis zijn diensten aanbood. Hij heeft dit, samen met twee van zijn werknemers, haarfijn opgeknapt. Intussen is het plafond afgewerkt met lichtvuren planchetten. Na dit werk, werd er nog een nieuwe vloer aangebracht in de wagon. Een 6-tal betonplex-platen wordt ons gratis aangeboden door de firma Cras. Terwijl al dit gebeurde op de berm, heeft André Depodt, thuis de 4 oorspronkelijke oude verwaarloosde treinbankstellen (twee grote en twee kleinere), volledig afgeschuurd en gevernist. Deze werden begin november in de wagon geplaatst. Ik zou in ieder geval, nogmaals iedereen, die ook maar een steentje (groot of klein) heeft bijgedragen aan het welslagen van dit project tot op heden, van harte willen bedanken, want zonder hen waren we er zeker niet gekomen. |
|
|
|
Nu de “grove” werken achter de rug zijn, wordt het tijd voor de “verfijning”; namelijk de inrichting van de wagon. Tijdens deze wintermaanden zal de treinwagon binnenin nog verder afgewerkt worden met verschillende educatieve en sensibiliserende informatiepanelen, foto- en andere tastbare materialen (zaden, braakballen, skeletten, …). Daar het gebied zeer dicht aanleunt bij het centrum van Waregem en Zulte, krijgt het natuurreservaat, dat ook vrij toegankelijk is, veel bezoek van scholen. De gidsen van onze afdeling leiden gemiddeld een 28-tal schoolgroepen rond. Er passeert ook een provinciale fietsroute (De Gaverbeekroute) langs de berm. Het is de bedoeling dat de wagon op bepaalde dagen open gesteld wordt voor iedereen. Een schoolbord, een aantal tafeltjes en treinbanken zouden ons toelaten om samen met de leerlingen of bezoekers concreet aan natuurstudie te kunnen doen zoals het uitpluizen van braakballen, het juist leren opzoeken via determinatietabellen van bepaalde planten, insecten of paddestoelen, … Zij zal natuurlijk ook kunnen gebruikt worden tijdens beheerswerkdagen of klassenbezoeken als schuilplaats voor het slechte weer. Wanneer het project “Op de sporen met Moeder Natuur” officieel aan u wordt voorgesteld, blijft nog een tijdje geheim, … maar we houden u zeker op de hoogte!! Peter Depodt |
8. Grensoverschrijdende padden.
![]()
|
De natuur bleef dit jaar (2006) lang in winterslaap en dat deden de padden dus ook. Einde maart kwamen ze dan toch in actie. Op de grensscheiding tussen Kruishoutem en Waregem was dat duidelijk te zien aan de vele verpletterde koppeltjes op het wegdek. Op maandagmorgen 27.03 werden ongeveer 150 verkeersslachtoffers geteld. Hier moest iets aan gedaan worden! Doordat de boordstenen aan de brug over de E17 in de Meirestraat aan de zijde van de broedvijver verder doorlopen dan aan de andere kant van de weg, zitten de padden in de val en blijven ze rondspringen op het wegdek met catastrofale gevolgen. Aangezien de plaats tot Kruishoutem behoort, werd contact opgenomen met de gemeentelijke milieudienst. Al vlug werd duidelijk dat gebruik kon gemaakt worden van de afrastering die vroeger in Lozer (vooraleer er tunnels waren) goede dienst heeft bewezen. Dezelfde dag werd 120 meter draad geplaatst en 15 emmers ingegraven. De volgende morgen reed ik met grote nieuwsgierigheid richting Meirestraat en de moeite werd beloond : 172 padden werden uit de emmers geplukt en veilig naar de naastliggende vijver gebracht. Na 9 dagen werden 432 padden overgezet. We kwamen hier jammer genoeg 3 dagen te laat voor de 150 verpletterde padden maar volgend jaar zullen we tijdig op post zijn. Packet Daniël |
9. Vogels kijken... een waar plezier!.
|
|
Het nieuwe jaar 2008 is fantastisch goed gestart voor Natuurpunt Waregem-Zulte. Opticien Jan Vererfven schonk de natuurvereniging een Swarovski-telescoop met toebehoren. Deze telescoop is het neusje van de zalm en imponeert door zijn buitengewone prestaties bij detailobservaties. De activiteiten waarop vogels kijken centraal staan, zullen vanaf nu met dit unieke cadeau een meerwaarde krijgen. Natuurpunt Waregem-Zulte dankt nogmaals Jan Vererfven, onze hoofdsponsor, voor dit geschenk!
|
10. Nieuwjaarswandeling 31 januari 2010.
|
14 uur, ergens op een heuveltop ligt een besneeuwd kerkje er schijnbaar verlaten bij… tot je dichterbij komt. Een groepje mensen staat er, goed ingepakt tegen de koude, gezellig te kletsen. Hallo! Nog volk! Inderdaad, naar jaarlijkse gewoonte wordt er een nieuwjaarswandeling gehouden door Natuurpunt Waregem, ditmaal in Kwaremont. Na een kort maar krachtig voorwoord van onze voorzitter Peter, volgen we als brave schoolkinderen onze “gids” Geert. De wandeling leidt ons al gauw langs prachtige besneeuwde vergezichten. Het weer zat dan ook goed mee: na dagenlang grijs konden we nog eens genieten van een prachtige winterzon! Na een kleine kilometer wandelen verstoort de GSM van Geert de stilte (hoewel, met al dat gebabbel links en rechts…): het zijn Ward en Carine die nog nakomen. En ja hoor, even later telt de groep 5 leden meer wat het totaal op een niet onaardig getal van 30 brengt! De kinderen vermaken zich met sneeuwballen gooien naar elkaar en ook de groten ontsnappen er niet aan: nu en dan een sneeuwbal in de nek, koud, nietwaar Greet? Sommigen (rara wie bedoelen we hier?) herbeleven de sneeuwgevechten uit hun prille jongensjaren en doen lustig mee met gooien tot groot jolijt van de kleine natuurpunters! Na een ietwat moeizamere afdaling langs een klein aardeweggetje (glibberig en vooral glad!) bereikt uiteindelijk iedereen terug de begaanbare weg. Veel waarnemingen werden er, gezien het koude winterweer niet gedaan (of te druk met sneeuwballen gooien?): een fazant, hazen, koolmezen, kramsvogels, torenvalk, gaai… Terug in de dorpskern van Kwaremont komt er een vroege wieltertoerist de heuvel opgefietst… hé, hij stopt??? Ha, ’t is Thibaut! ‘k Had hem niet herkend in zijn wieleruitrusting. ’t Is ook al zo een grote jongen hé. Na al dat stappen in de koude lucht hebben we … dorst!! Gelukkig is de kas van Natuurpunt Waregem genoeg gevuld om 31 dorstigen te laven… Dit gebeurde in ‘t Palet, een gezellig café-restaurant vlakbij de kerk. Na gezellig bijbabbelen en al wat speculeren over de zomervakanties, trekt iedereen tevreden terug huiswaarts. Bedankt Peter en Geert! |
|