|
Ik werk met individuen, koppels en gezinnen,
en mijn werkwijze is gebaseerd op de ideeën uit de
systeemtherapie.
Hieronder geef ik een beschrijving van de
belangrijkste ideeën uit de systeemtherapie, zodat u een beeld hebt
van wat u kan verwachten.
Inhoud:
Wat is
systeemtherapie?
De betekenis van
symptoomgedrag
Wanneer
systeemtherapie?
Hoe verloopt
systeemtherapie?
Hoe lang duurt de
therapie?
Wat is
Systeemtherapie?
Systeemtherapie is een specifieke vorm van
psychotherapie, en gaat zowel over individuele therapie,
relatietherapie als over gezinstherapie.
Binnen de psychologie en de hulpverlening duidt de term
systeem op het sociale systeem waar mensen deel van uitmaken.
Hiermee wordt bedoeld: de mensen die wij kennen en waar we een band
mee hebben. Iedereen maakt deel uit van verschillende sociale
systemen: thuis, op school of in ons werk hebben we contact met
andere mensen. Met sommige mensen hebben we oppervlakkig contact,
met anderen onderhouden we een intensieve of intieme relatie.
Voor de meeste mensen is het gezin van herkomst het
eerste belangrijke sociale systeem. Met onze ouders, broers en
zussen hebben we een belangrijke band. Soms ook met
grootouders
of andere
familie. Later, bij huwelijk of samenwonen, staat het eigen gezin
meer op de voorgrond: de eigen partner en eventuele kinderen spelen
dan een grote rol in ons leven. Het werk en de vriendenkring zijn
andere belangrijke plaatsen waar we mensen ontmoeten en relaties
onderhouden.
Binnen een sociaal systeem
beïnvloeden mensen elkaar. Gedachten, gedragingen, gevoelens en
verwachtingen ontstaan in wisselwerking met anderen uit onze
omgeving. Dit is een gecompliceerd proces waarbij problemen kunnen
optreden. Bijvoorbeeld: twee partners krijgen ruzie over de
taakverdeling in huis; een kind krijgt gedragsproblemen op school na
een ernstige ziekte van moeder. Een systeemtherapeut zal de
problemen altijd bezien tegen de achtergrond van de wisselwerking
met anderen. Ook wordt bekeken wie kan bijdragen aan het oplossen
van de problemen.
Terug naar inhoud
De betekenis van symptoomgedrag
Voorbeelden van symptoomgedrag zijn:
stress, depressie, angst, ADHD, agressie, problemen in de relatie of
in de opvoeding, verwerkingsproblemen na scheiding
enz.
In de systeemtherapie gaat men ervan uit dat
elk gedrag - en dus ook elk symptoom - communicatie inhoudt, een
boodschap. Symptoomgedrag is dus nooit louter iets dat we moeten
bestrijden. We trachten te luisteren naar wat het symptoom ons
meedeelt over het systeem. Het symptoom is namelijk dikwijls een
ultieme poging om te spreken over iets waar moeilijk expliciet kan
over gesproken worden. De persoon zit in de knoei met gevoelens bij
zichzelf en met wat gaande is in zijn omgeving, beseft dit vaak zelf
niet, en kan of durft er niet over spreken, zodat het zich omzet in
gedrag.
De systeemtheorie gaat er daarenboven van
uit dat de zoektocht naar de betekenis van het symptoom juist de weg
toont naar de oplossing van de problematiek en naar meer harmonie.
Om iemand te kunnen helpen, gaan we de weg terug: op zoek naar deze
boodschap achter het gedrag van deze persoon in zijn
context.
Soms zijn symptomen
ook een boodschap over de ideeën die mensen hebben over hoe het
leven zou moeten gaan (wanneer ben je een goede partner of ouder,
wat is een goede opvoeding, …). Deze ideeën zijn soms gegroeid
binnen de
familiegeschiedenis.
We kunnen op zoek
gaan naar deze geschiedenis waarin dit denken is gegroeid. Zo kunnen
we trachten te begrijpen hoe men tot die denkbeelden is gekomen
zonder dat men beseft wat de gevolgen ervan
zijn.
Terug naar inhoud
Wanneer systeemtherapie?
Spanningen en
problemen zijn tot op zekere hoogte normaal. Zij horen bij het
leven, bijvoorbeeld wanneer de kinderen uit huis gaan en het gezin
in een nieuwe fase komt. Als de problemen ernstig zijn of lang
duren, kunnen zij de draagkracht van één of meer gezinsleden te
boven gaan. Dan kunnen klachten ontstaan zoals angsten of een
depressie of problematisch
gedrag.
Soms liggen de problemen vooral in
de relationele sfeer, hetzij tussen partners hetzij tussen ouders en
kinderen, soms zijn de problemen meer individueel van
aard.
Juist als het leed voor één van de
gezinsleden te groot is geworden, en de steun van de omgeving
onvoldoende blijkt, kan het aangewezen zijn om therapie aan te
vragen.
Terug naar inhoud
Hoe verloopt systeemtherapie?
De therapie bestaat uit gesprekken
met een systeemtherapeut. In de eerste gesprekken bekijken we wie er
al dan niet bij de therapie betrokken
wordt.
Tijdens de gesprekken worden de
problemen besproken en we zoeken samen met de deelnemers naar de
betekenis van de individuele of relationele problemen. In de
therapie kunnen de deelnemers zich bewust worden van onderlinge
reacties op elkaar en begrijpen welke invloed zij op anderen
hebben.
Uiteraard is de belangrijkste
doelstelling het doen verminderen of verdwijnen van de klachten of
problemen. Dit wordt bereikt doordat mensen zich anders gaan
gedragen ten opzichte van elkaar, anders met
elkaar omgaan, anders op elkaar reageren en/of doordat men
een andere visie krijgt op de problemen, op zichzelf en op de
relaties met anderen. Soms kunnen in de therapie bepaalde
problemen direct worden opgelost. In andere situaties krijgen mensen
handreikingen waardoor zij beter in staat zijn om zelf oplossingen
te vinden.
Terug naar inhoud
Hoe lang duurt de
therapie?
De duur van de
psychotherapie varieert en hangt af van de aard van de problemen.
Een zitting duurt meestal één tot anderhalf uur. In het begin vinden
de zittingen vaak om de twee weken plaats. In de afbouwfase, wanneer
het beter gaat, is er meestal een langere
tussentijd.
Op die manier duurt een therapie al snel een
half jaar. Uiteraard wordt dit steeds in onderling overleg
afgesproken. Het belangrijkste criterium voor nieuwe afspraken is de
zinvolheid van de gesprekken voor u. Soms kunnen ook enkele
gesprekken u al verder op weg
helpen.
Terug
naar inhoud
|