Heemkundige kring 
Karel van de Poele
Heemkundig kring Informatie Activiteiten Publicaties Lichtervelds blond Karel van de Poele
Karel van de Poele (1846-1892)

Onze kring werd genoemd naar Karel van de Poele. Er bestaat in Lichtervelde een Vandepoelelaan, er is een gedenkplaat en ook de scoutsjongens zijn naar hem genoemd. Wie was deze Karel van de Poele eigenlijk die soms de Vlaamse Edison genoemd wordt? Waarom heet het lokaal van de kring ‘Den Trolley’?

Karel van de Poele werd geboren in Lichtervelde op 27 april 1846 in een huis in de Statiestraat. Hij was de zoon van Pieter en Theresia Algoet. Aan dit geboortehuis werd in 1946 een gedenkplaat ingehuldigd. Amper drie maanden na zijn geboorte verhuist het gezin al naar Brugge. In 1854 vinden we de familie Van de Poele terug in Poperinge waar Karel school loopt in het Sint-Stanislascollege. In 1864 trekt de familie naar Rijsel omdat vader er een betrekking als meubelmaker had gevonden. Karel was op dat moment al bezig met te experimenteren met het ontwikkelen van licht en elektriciteit. Toch trad hij aanvankelijk in de voetsporen van zijn vader en werd hij meubelmaker. In 1869 emigreert hij, tegen de zin van zijn ouders, naar Detroit in de Verenigde Staten. Hij bleef een band met Lichtervelde behouden omdat zijn tante Sophie Van de Poele, met wie hij per brief contact hield, in Lichtervelde bleef wonen.

In Amerika vindt Van de Poele werk als meubelmaker en specialiseert hij zich in de vervaardiging van kerkmeubelen zoals biechtstoelen en religieuze beelden. Toch experimenteert hij verder met elektriciteit en licht. In 1870 huwt hij met de Nederlandse Ada Hoogstraeten met wie hij negen kinderen kreeg waarvan er vier voortijdig overleden. In 1877 houdt hij het meubelmaken voor bekeken en stort hij zich ook professioneel op de ontwikkeling van elektriciteit. Hij sticht de Van Depoele Electric Light Company. Hij was ondermeer een concurrent van Thomas Edison in de zoektocht naar elektrisch licht. Van de Poele koos voor het procédé van de booglamp terwijl Edison de gloeilamp ontwikkelde. Edison won het pleit.

In 1880 verlegt hij zijn actieterrein en verhuist hij naar Chicago. In zijn leven vroeg Van de Poele 444 patenten aan voor uitvindingen op het gebied van elektriciteit en verkreeg hij er 249. Het was echter vooral de uitvinding van het trolleysysteem die hem beroemd zou maken. Hij zorgde ervoor dat het tramnet geëlektrificeerd kon worden. In 1889 verkocht hij zijn bedrijf aan de Thomson-Houston Electric Company” uit Lynn bij Boston en verhuisde naar daar. Voortaan kon hij zich dus volledig toeleggen op ontwikkeling en onderzoek. In 1891 was hij volop bezig aan de voorbereiding van de wereldtentoonstelling van Chicago die in 1892 plaats vond, toen hij een zware verkoudheid kreeg. Er traden complicaties op en van de Poele overleed op 18 maart 1892, amper 46 jaar oud. Hij was totaal overwerkt. Zijn weduwe schonk een borstbeeld aan de stad Lynn en dat nog steeds in de inkomhal van de plaatselijke bibliotheek staat.

Dat Van de Poele niet vergeten werd in zijn geboortedorp is vooral te danken aan onderpastoor Achiel Six die in 1912 een aantal artikels in het plaatselijk weekblad ‘De Veldbloem’ publiceerde en aan Cleophas Sintobin die in 1946 een grote herdenking organiseerde. Deze herdenking kende een grote weerklank in gans ons land waar de pers grote aandacht aan besteedde. De gedenkplaat werd onthuld in aanwezigheid van zijn kleindochter, Prudence Wogan.

Voor wie meer info wil over Karel van de Poele verwijzen we graag naar het boek van Ronny Lippens dat in 1992, 100 jaar na zijn dood, gepubliceerd werd: Karel van de Poele (1846-1892), schets van een nijver uitvinder.