Het Generatiepact is de vrouwen vergeten

'Het arbeidsmarktbeleid is niet langer terug te brengen tot een aanpak van 'one size fits all''

Vrouw & Maatschappij, de vrouwenbeweging van CD&V, klaagt aan dat er in het Generatiepact haast geen aandacht gaat naar de specifieke positie van vrouwen op de arbeidsmarkt.

Het Generatiepact toont aan dat de paarse regering andermaal de kans niet grijpt om, zoals in Scandinavië het geval is, een globale visie te ontwikkelen op een levensloopbaan tot 65 jaar met uitgebreide formules van tijdkrediet, ouderschapsverlof en loopbaanvermindering. In Scandinavië leidt die aanpak alvast tot meer werkende vrouwen. In het huidige Generatiepact gaat er echter geen of onvoldoende aandacht naar specifieke maatregelen die de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt kunnen bevorderen. Daarom pleit Vrouw & Maatschappij voor initiatieven op het vlak van de combinatie arbeid-gezin en op het vlak van het herintreden op de arbeidsmarkt, en voor aandacht voor de specificiteit van vrouwelijke loopbanen.

Pact is Blind voor combinatie Arbeid-Gezin

Dat vrouwen nog altijd meer opdraaien voor gezinstaken wordt gestaafd door allerhande onderzoeksresultaten. Zo passen vrouwen hun loopbaan meer aan voor hun vijftigste, mannen doen dat meer daarna. Van werknemers die tijdkrediet opnemen, is 72 procent vrouw. Zesenzeventig procent van de werknemers die hun loopbaan onderbreken voor de opvang van een zieke, is vrouw. Het moederschap plaatst vrouwen in een specifieke positie, maar dat zou hen geen parten mogen spelen.

Het Generatiepact is echter blind voor de combinatie arbeid-gezin die vele vrouwen moeten maken. Vijftigplussers krijgen makkelijker toegang tot tijdkrediet. Ze moeten voortaan maar twee jaar anciënniteit hebben in plaats van vijf jaar om aanspraak te kunnen maken op dat stelsel. Zo worden ze zachtjes begeleid naar de uitgang van de arbeidsmarkt. Maar voor de spitsuurgeneratie, vrouwen én mannen tussen 25 en 50 die alles tegelijkertijd moeten zien te klaren, blijven de voorwaarden wat ze waren.

Nochtans wekt de VLD de illusie zich sterk te maken voor die doelgroep. Waarschijnlijk hebben zij de kleine lettertjes van het Generatiepact niet goed gelezen. Wie de opvoeding van kinderen wil inroepen als reden om tijdkrediet aan te vragen, moet er wel voor zorgen dat die kinderen jonger zijn dan acht jaar. Alsof kinderen daarna geen begeleiding meer nodig zouden hebben. Wij willen dat de leeftijdsgrens opgetrokken wordt tot achttien jaar. Laat ouders zelf beslissen wanneer ze extra tijd willen opnemen voor hun kinderen.

Herintreedsters amper welkom

Op eigen initiatief of onder druk van omgevingsfactoren schuiven veel vrouwen hun job aan de kant om tijd te maken voor kinderen of om zorgtaken op te nemen. Tijdelijk, hopen ze dan. Maar een klimaat dat hen weer welkom heet op de arbeidsmarkt is vandaag ver te zoeken. Zo zou er meer waardering moeten zijn voor hun maatschappelijke rol: de vaardigheden die zij opdoen door informele zorgarbeid en in het verenigingsleven (de zogenaamde 'elders verworven competenties') moeten zwaarder doorwegen bij sollicitaties en doorstromingskansen gedurende hun loopbaan. Financiële impulsen om zowel herintredende vrouwen als hun potentiële werkgevers te activeren, moeten doelgericht worden overwogen, reglementaire bepalingen die herintreden minder aantrekkelijk maken, kunnen worden herzien. Maar de herintreedsters zijn voor het Generatiepact geen specifieke doelgroep.

Vrouwelijke loopbaan is anders

Het Generatiepact laat toe om periodes van inactiviteit als gevolg van 'onvrijwillige deeltijdse arbeid' mee te tellen voor de pensioenberekening als zogenaamde 'gelijkgestelde perioden'. Ook hier weet het Pact de klepel niet hangen. Drieënveertig procent van de werkende vrouwen werkt deeltijds. De combinatie van gezin en arbeid is hierbij de belangrijkste reden, voor 57,7 procent. De 'onvrijwillige' deeltijdse arbeid, omdat men geen voltijdse job vindt, maakt slechts 12 procent van de redenen uit. Het vrijwillig tijd uittrekken voor gezin of voor zorgtaken zou dan ook in aanmerking genomen moeten worden voor deze 'gelijkgestelde perioden'. Ook voor oudere vrouwen toont het veelbesproken Pact weinig begrip. Vrouwen halen immers niet de voorgeschreven loopbaan van 38 jaar omdat vooral zij hun carrière onderbreken voor de geboorte van hun kinderen en de opvoeding ervan. Daarom krijgen ze op hun pensioenleeftijd niet eens het wettelijk minimumpensioen omdat ze minder verdienden dan mannen en vaker deeltijds werkten.

Het arbeidsmarktbeleid is niet langer terug te brengen tot een aanpak van 'one size fits all' . Nochtans laat het Generatiepact net hier steken vallen: de bijzondere positie van vrouwen wordt onvoldoende in rekening gebracht. Dat is des te jammer in een jaar dat het honderdjarig bestaan van de vrouwenbeweging in België met luide trom werd gevierd. Zonder voldoende kennis van en fijngevoeligheid voor de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt is ieder beleid gericht op het verhogen van de werkzaamheidsgraad bij voorbaat gedoemd om te mislukken.

Dit opiniestuk is van de hand van Els Van Hoof (foto, voorzitster), Myriam Van Varenbergh (ondervoorzitster), Sabine de Bethune (senatrice), Nahima Lanjri (volksvertegenwoordigster), Hilde Crevits (Vlaams volksvertegenwoordigster) en Brigitte De Pauw (lid Brusselse Hoofdstedelijke Raad), allen lid van de CD&V-werkgroep Vrouw & Maatschappij.

Dit was een artikel in De Morgen van 06-12-2005

>Terug naar pers