De misère van de 6 ampère

Voldoende energie is een basisrecht voor iedereen

"Huishouden vraagt energie", de campagneslogan van Welzijnszorg. 2.000 totale afsluitingen in Vlaanderen en maar 200 in Brussel, en zomaar even 22.000 gezinnen waar men slechts 6 ampère krijgt, in plaats van de normale 16! Onaanvaardbaar en mensonwaardig, zegt Welzijnszorg.

Gelukkig mag er in de winter (1 december tot 1 maart voor gas en van 15 december tot 15 februari voor elektriciteit) niet worden afgesloten. Maar de eerste winterprik kwam er al in november! Daar bovenop: nog eens 43.455 Vlaamse huishoudens aan de deur gezet door hun commerciële leverancier; 1/4 vond een andere leverancier, de rest moest wel overstappen naar het opvangnet van de netbeheerder Gedis, meestal mèt budgetmeter. Dat wil zeggen: vooraf betalen.

Sinds de vrijmaking van de energiemarkt in Vlaanderen zijn de gas- en elektriciteitsmaatschappijen niet meer verplicht om wanbetalers een minimum aan stroom te leveren. Als er al zoveel problemen zijn in Vlaanderen, wat wordt dit dan in Brussel (en Wallonië): daar is de vrijmaking voorzien voor 1 juli 2007.

Visie sprak met Jacques Vanderborght, educatief medewerker Welzijnszorg en Brigitte De Pauw Brussels parlementslid.

Visie: Het is toch onvoorstelbaar dat de samenleving er niet in slaagt om te de minimale energiebehoeften van mensen te garanderen ?

Jacques: Als je 't maar weet ! Ik ga vaak de campagne toelichten in de scholen. Het treft mij telkens opnieuw dat leerlingen mij achteraf persoonlijk aanspreken: thuis staan ze ook op 6 ampère. En dat wil zeggen dat het ene toestel niet kan aanstaan zonder een ander af te sluiten. Wasmachine, droogkast of friteuse gebruiken elk apart al meer ! Het huis verlichten en de radio kan nog net, koken kan slechts op één kookplaat. Een huishouden draaiende houden op 6 ampère is onmogelijk. Daarom vragen we dat de minimumlevering van 6 ampère wordt opgetrokken volgens het aantal gezinsleden, de woonsituatie en de verwarmingsbron . Intussen heeft de Vlaamse minister van Energie, Kris Peeters, een aantal maatregelen klaar m.b.t. de verhoging naar 8 tot 10 ampère voor gezinnen met kinderen. Ook de dropkosten zouden wegvallen. Dus onze actie is al succesvol !

Visie: Hoe komt het dat er zoveel mensen in de problemen raken?

Jacques: Omdat vervangingsinkomens te laag zijn en niet stijgen met de levensduurte. Vandaar onze eerste eis "iedereen heeft recht op een leefbaar inkomen". Mensen met een laag inkomen moeten elke maand opnieuw beslissen welke rekeningen eerst betaald worden. En onbetaalde rekeningen stapelen zich snel op. Rappelkosten, ingebrekestellingen, dropkosten (96 euro omdat de leverancier u aan de deur zet) en waarborgen maken het alleen maar erger. En let op, die 6 ampère is niet gratis. Mensen die moeten rondkomen met een maandelijks inkomen van 580 euro tot 1.000 euro leven niet, zij overleven!

Visie: Mensen kunnen toch zomaar niet afgesloten worden? Leveranciers moeten toch richtlijnen volgen ? Trouwens: komt het OCMW niet tussenbeide?

Jacques: In elke gemeente bestaat de Lokale Adviescommissie, de LAC, met het OCMW als voorzitter. Daar worden de dossiers besproken van mensen voor wie men de levering wil afsluiten: omdat er schulden openstaan én er klaarblijkelijke onwil is én als men geen toegang geeft tot de woning om een budgetmeter te plaatsen. In geval van fraude en onveiligheid kan men direct afsluiten. Maar wat is 'klaarblijkelijke onwil'? Dat moet op zijn minst veel strikter gedefinieerd worden. Mensen in armoede zijn ook bang om voor deze commissie, deze LAC te verschijnen. Voor hen is dat een soort rechtbank, die vaak pijnlijke regels oplegt om niet afgesloten te worden. Men weet ook vaak niet dat men kan geholpen worden via het sociaal energiefonds, want elk OCMW heeft hiervan middelen gekregen die ze naar eigen goeddunken kan besteden. Er worden afbetalingsplannen afgesproken, maar dikwijls gekoppeld aan budgetbeheer en budgetbegeleiding. En daar heb je dan nog te kampen met wachtlijsten vooraleer het budgetbeheer kan starten. Men zou beter de LAC omvormen tot een comité voor energiebegeleiding.

Visie: Die ook kan helpen om de woning energiezuinig te maken ?

Jacques: Ja, want nu wonen zij in (slechte) huurwoningen. Zij kunnen meestal niet investeren in verbeteringswerken. En de eigenaars nemen zelden zelf initiatief. Wij vragen dat verhuurders geleidelijk aan verplicht worden een energiecertificaat voor te leggen. Want energiebesparende maatregelen - zoals dakisolatie en dubbel glas - kosten altijd meer aan de verhuurder, maar renderen op termijn ! Eenspaarlamp kost meer dan een gloeilamp, maar gaatveel langer mee ! En er is veel informatie over energiebesparing en mogelijke subsidies beschikbaar, maar ze is te moeilijk of ze komt niet op de juiste plaats terecht.

Visie: Hoe gaat het er in Brussel aan toe, kunnen zijn van Vlaanderen leren ?

Brigitte: In Brussel kan volledig afsluiten alleen na goedkeuring door de vrederechter. En de Brusselse vrederechters hebben afgesproken om dit slechts zeer uitzonderlijk toe te passen. Daarom zijn er maar 200 huishoudens afgesloten. En het OCMW van Brussel voorziet voor leefloontrekkers, een premie (maximum 600 euro) voor de aankoop van een energiezuinige wasmachine en frigo.

Visie: Is het Brussels Gewest klaar voor de vrijgemaakte markt? Brigitte: Ik vrees van niet: het debat is zelfs nog niet opgestart. Als Brussels parlementslid wil ik mij daar wel voor engageren. Want er leven nog heel wat vragen: hoeveelleveranciers zullen er zijn, hoe snel zal men in Brussel mensen kunnen "droppen", die dan op zoek moeten naar een andere leverancier ? Hoe gaat de Brusselse netbeheerder eruit zien die de openbare dienstverplichtingen vervult en de taak van sociale leverancier op zich neemt? Gaat het Brussels Gewest, zoals Vlaanderen, ook extra wettelijke verplichten opleggen rond facturatie, betalingsmogelijkheden, inlichtingen en klachten? Hoe gaan de LAC's in Brussel functioneren?…

Visie: dus hoog tijd voor een initiatief!

Brigitte: Ik wil werk maken van een resolutie een aanbeveling aan de Brusselse regering met de uitdrukkelijke vraag hier dringend werk van te maken. En misschien kunnen we vanuit Brussel proberen het minimum van 6 ampère te verhogen, en aan te passen aan de concrete gezinssituatie. En de Brusselse LAC's meer in te zien als energiebegeleiding, als een overgangs- of een tussenfase voor er "straffen" volgen.

Visie: Wat en hoe kunnen onze Visielezers hun steentje bijdragen?

Jacques: Door de temperatuur op de actiebarometer te laten stijgen en handtekeningen in te zamelen voor onze campagne-eisen. We bezorgen alle handtekeningen aan Vlaamse, Brusselse en Federale parlementsleden en ook aan de ministers voor energie. Actiekaarten kan je bekomen op het regionaal secretariaat van Welzijnszorg

Huidevettersstraat 165, 1000 Brussel
Tel. 02/213 04 73.

Je kan ook een digitale handtekening plaatsen op de website www.welzijnszorg.be

 

Dit was een artikel van Eddy Van den Eede in Visie van 23 december 2005

>Terug naar pers