Terug naar hoofdpagina =>

 

Sluwe Vos ?!?

De vos is een slim, schuw en mooi dier, dat is hoe de meesten erover denken, en dat heeft menige vos het leven gekost. Sinds mensenheugenis is het beestje slachtoffer van onze menselijke grillen: mode, plezierjacht, als concurrent van onze jagende soortgenoten, folklore,... Wat tot de vos z'n slechte reputatie heeft bijgedragen, is moeilijk precies te bepalen, maar zeker is dat dat allemaal louter subjectief is. Een mooi voorbeeld van die subjectieve invloeden is de 'Roman de Renard' of het verhaal 'Reinaert de Vos'. In Frankrijk was dit verhaal zo populair dat de oorspronkelijke Franse benaming 'Le Goupil' (de vos) prompt werd vervangen door de naam van het hoofdpersonage uit het verhaal, 'Renard', wat nu de algemene Franse benaming is voor vos. Of neem nu 'het Bestiarium' van de kerk. Dat boek omschrijft de vos als de duivel, en bijgevolg is het door de kerk toegelaten om de vos naar goedwil te vervolgen, over (bij-)geloof gesproken, kan het nog slechter ??? Voortgaande op dat geloof is in Engeland de adellijke en populaire vossenjacht ontstaan, een 'sport' waarbij een hele meute honden achter een vos wordt aangestuurd, gevolgd door de jagers te paard, of met terreinwagens. De uitgeputte vos zal uiteindelijk verscheurd worden door de opgejaagde meute honden tot jolijt van de deelnemers. Alhoewel deze barbaarse en totaal nutteloze vorm van vermaak door het overgrote deel van de Britse bevolking wordt veroordeeld, wordt er nog altijd mee doorgegaan, omwille van het feit dat de sport van adel is en dus door 'belangrijke' mensen wordt beoefend. De weinige voorstanders van deze 'sport' houden (alhoewel dat niet de oorspronkelijke reden was) de mensen voor dat deze vorm van 'jagen' noodzakelijk is om het vossenbestand op peil te houden, en dat de manier van jagen volkomen natuurlijk is. Niets is echter minder waar: vossenpopulaties hangen af van hun prooidierpopulaties, en bijgevolg wordt een vossenpopulatie automatisch geregeld, zonder dat daar hulp van buitenaf voor nodig is. Bovendien wordt de vossenjacht niet in voldoende mate beoefend om effect te hebben op de totale vossenpopulatie. En een pittig detail dat recent aan het licht is gekomen: er zijn namelijk kleinschalige kweekcentra ontdekt onder hoede van enkele vossenjachtclubs, die de bedoeling hadden halftamme vossen te kweken om ze daarna uit te zetten en te bejagen. Dat heeft natuurlijk terecht en finaal het imago van de vossenjacht de grond in geboord en het  is een ultiem bewijs dat de beoefenaars met allerhande drogredenen de ware aard van de jacht (louter plezier) trachten te verdoezelen. Deze manier van jagen is in Vlaanderen trouwens verboden !

De bontsector (je weet wel: 'madammen met nen bontjas') eist spijtig genoeg ook een heel deel vossenlevens (en niet alleen vossen). Alhoewel de beestjes, bestemd om morgen rond jouw(?) nek te hangen, tegenwoordig voor het grootste deel gekweekt zijn, is de bonthandel toch verantwoordelijk voor het bijna uitsterven van de Afghaanse vos, de San Joaquin kitvos, de kitvos en de Simiaanse vos. En de totale uitroeiing (de soort bestaat dus niet meer...) van de Falklandvos. De pels van onze Belgische vossen is te min van kwaliteit voor een bontjas maar de pelzen worden toch gebruikt voor de afwerking van sommige kledingstukken (de boord van een winterjas bijv.). Let daar dus op als je overweegt om je zo'n kledingstuk aan te schaffen. Want hoe je 't ook bekijkt, de dieren lijden eronder: ofwel  sterven ze een langzame, pijnlijke dood in een val ofwel zitten ze zich steendood te vervelen in veel te kleine kweekkooien, en als er iets is waar een vos op gesteld is dan is het wel op z'n vrijheid, neem het van me aan, als je al dikwijls een wilde vos hebt bezig gezien, weet je gewoon dat zo'n dier niet kan aarden in gevangenschap en dat een opgesloten vos zo goed als (hersen)dood is !!! Enfin, 't is maar hoe je 't bekijkt, dagelijks worden er zoveel dieren en zelfs mensen voor de meest uiteenlopende redenen gedood, maar dat gegeven kan allicht geen excuus zijn om nog meer te doden, en zeker niet voor een product dat we niet echt nodig hebben. Want dat is juist wat bont zo controversieel maakt en waarom de meeste mensen er bewust en terecht hun neus voor ophalen. Bont is een luxeprodukt, iets wat we zeker niet nodig hebben om te leven en iets wat zelfs geen enkele positieve invloed heeft op onze levenskwaliteit. Bijgevolg is het lijden en doden van dieren voor dit product totaal zinloos. Als je iet of wat sympathie koestert voor de 'leef en laat leven'-filosofie, dan laat je kledingstukken van dierlijke oorsprong gewoon links liggen, zeker nu er kwaliteitsvolle en alternatieve modieuze kleding bestaat. In ieder geval......

 

Het jachtbelang heeft geen enkel goed woord over voor de vos, dat bewijst het feit dat vooraanstaande personen uit het jagersmilieu oproepen om intensief op vossen te jagen. Deze mentaliteit, nog aangemoedigd door het dreigende spookbeeld van de hondsdolheid, heeft enkele decennia terug ertoe geleid dat de vos uit grote stukken in Vlaanderen verdween. Gelukkig heeft de overheid -nu hondsdolheid niet meer wordt bestrijd door het afschieten van vossen- deze mentaliteit beteugeld door de vos te beschermen gedurende de periode dat ze met jongen zitten. En deze kans heeft de vos met vier poten gegrepen om zijn rechtmatige plaats in het Vlaamse natuurlandschap te heroveren. Dit echter tot grote frustratie van de jagerij die valselijk in de media berichten begon te verspreiden dat milieuactivisten vossen zouden hebben uitgezet. De bedoeling hiervan leek wel om de natuurlijke opgang van de vos in Vlaanderen te ontkennen en zo de aanwezigheid van de vos te kunnen afdoen als 'onnatuurlijk' om uiteindelijk het intensief bejagen van vossen te kunnen verantwoorden bij het grote publiek.  De vos lijkt in hun ogen wel vijand nummer n want met allerhande redenen proberen ze de vos als een schadelijk roofdier af te doen (tegenwoordig lijkt zelfs een leeggeroofd kippenhok een goede reden om alle vossen af te knallen, waar gaan we naartoe !!!). Veel van die redenen zijn makkelijk op wetenschappelijke basis te weerleggen en in werkelijkheid zit het namelijk zo: vossen jagen op datzelfde wild (fazanten, konijnen, hazen,...) waar jagers op uit zijn, wat de vos tot een rechtstreekse concurrent maakt, en daar wringt het schoentje natuurlijk! Maar laten we duidelijk wezen, gelukkig denken niet alle jagers daar zo over, zelfs binnen het jagersmilieu lopen de meningen omtrent de vos uiteen. Ga bijvoorbeeld naar de Viroinstreek, daar zal je niet snel een vos tegenkomen. Ze worden er bikkelhard vervolgd en zonder pardon neergeschoten. Logisch, want in die streek viert de 'toeristenjacht' hoogtij en zijn de jagers erop uit zoveel mogelijk wild te schieten (er worden trouwens flinke bedragen neergeteld om aan zo'n jachtpartij te mogen deelnemen). En aangezien vossen op dat vlak concurrenten zijn, worden ze onder het mom van de hondsdolheid intensief bejaagd. Ga je meer oostwaarts naar de kanten van Libramont bijv., dan kom je een heel pak meer wild tegen, niet alleen vossen, maar ook reen, everzwijnen, hazen, herten...noem maar op. Een gesprek met de overigens vriendelijke jachtwachter leert me dat hier bijna enkel gejaagd wordt om landbouwschade door bijv. everzwijnen te voorkomen en voor de rest door nog wat 'locals' die voor het familiediner nog een haas of ree willen schieten (gelijk hebben ze, in dat opzicht is de jacht diervriendelijker dan de bio-industrie !). "En de vos, meneer ?" Die wordt hier wijselijk met rust gelaten. Omwille van de vaccinatiecampagnes is er hier geen hondsdolheid meer en bovendien pakken de vossen een niet onbelangrijk deel knaagdieren die nadelig zijn voor de landbouw. Voor de rest berokkenen ze geen schade, dus is er geen reden om ze te vervolgen, integendeel... Zo zie je maar !

En ding is wel zo: als een vos de kans ziet, zal hij het niet nalaten je kippenhok leeg te roven, wat natuurlijk ver van prettig is. Als dat gebeurt, kan je twee dingen doen (in beide gevallen zal je die vos vervloeken, wat logisch is): je kan moord en brand schreeuwen en alle vossen uit de buurt afknallen en voor de rest alles bij het oude laten, dan ben je een jaartje gerust, want daarna komt er toch weer een vos opdagen die vroeg of laat je kippenhok vindt. Of je kan het slim spelen en er gewoon voor zorgen dat geen enkele vos bij je kippen kan. Een goede waakhond, een afgesloten nachthok,...zolang er nergens gaten zitten in het nachtverblijf groter dan 7cm, zolang er een stevig dak op ligt (of een afsluiting van minstens twee meter hoog naar buiten afbuigend) en de vos er niet onderdoor kan graven (laat de afsluiting tot minstens 20cm in de grond en plooi ze daar naar buiten om, of zorg voor een harde vloer), kan je nog met 100 vossen in de buurt op beide oren slapen.

Laat het duidelijk wezen, de vos is tenslotte een deel van onze natuur waar ie een belangrijke rol vervult, zelfs in landbouw- en bosbouwkringen is de vos graag gezien omwille van zijn kwaliteiten inzake verdelging van schadelijke knaagdieren (in natuurreservaten is zijn aanwezigheid zelfs broodnodig gebleken omdat anders sommige diersoorten de pan uit swingen, fazanten bijvoorbeeld, die overigens niet tot onze inheemse diersoorten behoren), en tot hiertoe is er geen enkele gefundamenteerde en wetenschappelijk onderbouwde reden om het dier te vervolgen. Het feit dat het dier jarenlang afwezig is geweest in sommige streken van Vlaanderen is onnatuurlijk, niet andersom !

Hans Schockaert