WOORD VOORAF

Natuurpunt Grote Nete op kruissnelheid

2006 was het jaar dat de natuur- en milieuproblematiek terug op de agenda kwam. Je zag het in de media, je voelde het in het politieke discours, je stelde het vast in de stijgende belangstelling voor onze activiteiten en het sterk stijgende ledenaantal van Natuurpunt.

 Ook voor afdeling Grote Nete was 2006 een goed jaar. Met een stijging van 12% in 2006 zijn er nu meer dan 1.100 gezinnen lid, en steeg de oppervlakte natuurgebied in beheer met 27 hectare tot een totaal van 613 ha. Onze vier grote reservaten "De Laakvalleien (204ha), de vallei van de Kalsterloop (160ha), de vallei van de Steenkensbeek (80ha) en de vallei van de Grote Nete (165ha)", bouwen we langzaam maar zeker uit tot prachtige en voor alle zachte recreanten toegankelijke gebieden.

 In 2006 hebben we meer dan ooit overlegd en samengewerkt met de Vlaamse administratie, gemeentebesturen, landbouwers, verenigingen. Hiervoor ontvingen we van de provincie Antwerpen de prijs van het beste samenwerkingsverband met de landbouw, minister-president Y. Leterme gaf ons een prijs voor het project " Herstel van de omgeving van de kapel van de Maarschalk". Ook dit project is een samenwerking tussen een prive

eigenaar, het gemeentebestuur van Herselt, de heemkring Ansfried van Westerlo en Natuurpunt Grote Nete. Samen met het gemeentebestuur van Heist-op-den-Berg werden er twee prachtige wandelfolders gedrukt en met het gemeentebestuur van Laakdal werden er twee wandelbruggen gebouwd.

 In 2007 willen we dezelfde weg bewandelen en -letterlijk en figuurlijk- verder bruggen bouwen. We bouwen onze reservaten verder uit. We zullen opnieuw overleggen en samenwerkingsverbanden opzetten.

"Een wandelroutenetwerk ontwikkelen in de Zuiderkempen" is een project dat Natuurpunt in 2003 voorstelde in het kader van het Landinrichtingsproject Zuiderkempen. Samen met de VLM, de Provincie Antwerpen, de gemeentebesturen en de VVV's willen we in 2007 dit project opstarten.

We willen bij het begin van het nieuwe jaar alle leden van afdeling Grote Nete, zowel de stille sympathisant als de actieve vrijwilliger en de professionele medewerker bedanken voor jullie steun en inzet, jullie allen zijn Natuurpunt in de Zuiderkempen.

Het bestuur van afdeling Grote Nete wenst je een gelukkig 2007, voor jullie gezin en voor jullie omgeving. We willen ook in 2007 met hetzelfde enthousiasme 'samen' werken aan het behoud en de inrichting van de prachtige natuur en het mooie landschap van de Zuiderkempen.

 

 

CURSUS WATERVOGELS

Tijdens de winter en lente zijn eendenmannen op hun mooist. Hun taak is dan vooral, eendenvrouwen versieren en genen doorgeven. Zodra de eieren gelegd zijn, is het bij de meeste soorten gedaan met de korte huwelijkstrouw. Een uitzondering is de Bergeend, hier zorgen pa en ma wel samen voor hun kroost en in tegenstelling tot andere eendenvrouwen draagt het vrouwtje Bergeend wel een prachtkleed. Helemaal anders dan bij de eenden, gaat het er bij ganzen aan toe. Hier zijn de mannetjes wel gewetensvolle vaders en ze dragen dan ook hetzelfde verenpak als de vrouwtjes. Hetzelfde verhaal bij de zwanen, hun huwelijkstrouw is legendarisch, een zwanenpaar heeft dan ook een levenslange band. Zwanen, eenden en ganzen horen ongetwijfeld tot de mooiste vogels uit onze avifauna en in afwachting van een nieuwe lente zijn ze nu al op hun paasbest.

 Donderdag 25 januari: Theorie 1, 19u30 tot 22u00

Maandag 5 februari: Theorie 2, 19u30 tot 22u00

Waar? sportcentrum Kwade plas 1 te Veerle-Laakdal

Zondag 11 februari: excursie aan Schulensmeer, 8u30 kerk Linkhout
Prijs: € l O leden, €15 niet-leden

Info: inschrijvingen Kris Dries tel: 014/54 77 34, e-mail kris.dries@pandora.be
ALesgever: Koen Leysen, educatie Natuurpunt

  

 

BASISCURSUS KAART EN KOMPAS

 Het betreft een instapcursus om mensen in staat te stellen een tocht uit te stippelen en te lopen zonder het `noorden’ te verliezen. Deelnemers die in het bezit zijn van een kompas en/of een kaart van Herselt, mogen deze meebrengen.

 Vrijdag 2 maart: Theorieavond, 20u00 tot 22u30.

Verklaring legende, schaal, hoogtelijnen, coordinaten, kompasrichting, plaatsbepaling, marsplan. Zaterdag 3 maart: Praktijkvoormiddag oefening op het terrein, 9u00 tot 12u00

 Waar? Bergstijgerlokaal, Wolfdonksesteenweg 23, 2230 Herselt Lesgever? Peter Croonenborghs van de vereniging “Bergstijgers” Kempen Prijs: €5 leden, €10 niet-leden

Info: Kris Dries tel: 014/54 77 34, e-mail: kris.dries@pandora.be

  

 

DIAVOORSTELLING: Het Haspengouwse LANDEN en ZUID-TURKIJE

Landen, De naam zegt het meteen, een regio met vruchtbare, bebouwbare akkers en landerijen. Landen heeft bijna geen natuurgebieden. De Beemden in Landen, een klein gebied van ongeveer 7 ha, omvat een recreatiedomein en een natuurgebied.

Het bestaat uit zeven verschillende biotopen en is eigendom van de stad Landen. Het beheer ervan werd toevertrouwd aan Natuurpunt.

 ZATERDAG 10 FEBRUARI 2007 te 20u00 in Natuurpuntlokaal,

Leopoldlei 81 te Hallaar INKOM 2.50 euro

Door Staf en Josee De Roover Info: Paul Anthonis 015 / 24 89 88

 

ZUID-TURKIJE

Ook wel de Turkse Rivièra genoemd. Side is de uitvalsbasis van onze rondtocht in Turkije. Hier bezoeken we het museum dat is ondergebracht in het voormalig Romeinse badhuis. Op de Nationale Feestdag waren we getuige van de feestelijkheden.

Cappadocië is één van de meest bizarre landschappen op aarde. Bij een bezoek aan het Taurusgebergte krijgen we een totaal ander klimaat en een

totaal andere levenswijze van de plaatselijke bevolking. De watervallen van Manavgat en Dtiden imponeerden ons geweldig. In Aspendos vonden we het best bewaarde Romeise theater van gans Klein-Azië. De witte kalksteenterrassen van Pamukkale zijn wereldberoemd.

We nemen afscheid van Side met zijn winkelende toeristen langs de vele goud-, leder- en tapijtzaken.

 

 

DEMONSTRATIE HEGGEN LEGGEN en VLECHTEN

 ZATERDAG 10 en 17 FEBRUARI 2007 in het PROVINCIAAL DOMEIN AVEREGTEN.

Voor de introductie van prikkeldraad eind 19e eeuw, bakenden de boeren hun percelen af met vlechtheggen of legheggen , die tegelijkertijd dienst deden als veekering.

Heggenleggen is een techniek van meer dan 2000 jaar oud, die er voor moet zorgen dat een heg gezond en dicht blijft. De stam van de struiken wordt laag ingekapt, zodat de struiken in een hoek van 30 tot 40 graden neergelegd kunnen worden. Zo ontstaat er een soort levende visgraatconstructie, waarin alle struiken op, over en door elkaar heen groeien. Vervolgens steekt de heggenvlechter staken van kastanjehout in de heg. Boven in de heg wordt tenslotte een `streng' van wilgentenen tussen de staken door gevlochten. Zo ontstaat er een hecht en levend vlechtwerk waar geen koe of stier doorkan. De techniek moet maar eens in de 15 tot 25 jaar worden toegepast.

Door het heggenleggen blijven heggen niet alleen mooi en gezond, maar het maakt ook nieuwe toepassingen van heggen mogelijk. In plaats van draad kan ook een heg als afsluiting dienen, bijvoorbeeld langs fiets- en wandelwegen.

Heggen behoren tot de laatste leefgebieden van wilde planten en dieren in onze intensief beheerde akkers en weiden. Het zijn langwerpige eilandjes, die ecologisch veel belangrijker zijn dan hun oppervlakte doet vermoeden. Door grote variëteit in begroeiing en microklimaat bieden ze veel mogelijkheden voor planten en dieren.

Veel vogels, zoals Heggemus en Braamsluiper, vinden in de heg een uitstekende plek om te nestelen en een voedselrijke omgeving. Dassen, marterachtigen maar ook tal van grotere en kleinere dieren gebruiken de dekking van de heg om zich te verplaatsen of gebruiken, zoals de Kerkuil, de heg als uitvalsbasis. Voor kleinere dieren als reptielen, amfibieën en insecten is de heg onontbeerlijk voor hun aanwezigheid in het gebied.

De Hallaar Aard, een perceel (15 ha) in het provinciaal domein De Averegten, is een relict ouderwets boerenland. Een mozaïek van grasland dooraderd met braamstruwelen, vergezicht over de weilanden en in de verte de torens van Hallaar en Heist-op-den-Berg. De Hallaar Aard is een belangrijk verbindingsgebied tussen De Averegten en de vallei van de Grote Nete.

In maart 2004 werd in dit gebied een heg aangeplant met een lengte van 520 m. Er werden 2600 stuks Meidoorn, Sleedoorn, Hondsroos en Hulst geplant.

Op zaterdag 10 en 17 februari wordt deze heg neergelegd en ingevlochten. Wie interesse heeft, kan deze demonstratie bijwonen vanaf 14u00. Bij strenge vorst gaat de demonstratie niet door.

Locatie: Provinciaal domein de Averegten Samenkomst boerderij om 14.00u Langendijk 17
2220 Heist-op-den-Berg (Hallaar) Tel 015 / 24.89.47.  GSM 0474 / 50 12 24

Email: info@averegten.provant.be

 

 

CURSUS BIOLOGISCH FRUITKWEKEN en SNOEIEN van FRUITBOMEN

Natuurpunt Grote Nete organiseert een cursus `biologisch fruit kweken'. De lesgever is een ervaren medewerker van de Nationale Boomgaardenstichting.

Vanuit een biologisch verantwoorde aanpak

komen volgende aspecten aan bod:

-          de aanleg van een boomgaard

-          hoe een fruitboom aanplanten

-          de bouw, verzorging en onderhoud van de boom

-          de bemesting

 In de cursus wordt eveneens aandacht besteed aan het snoeien van fruitbomen:

-          de piramidesnoei voor laagstam (vooral voor peer, eventueel appel)

-          de snoei van halfstam en hoogstam, zo wel plantsnoei als onderhoudssnoei

-          de snoei van steenfruit (pruimen, kersen en perziken)

Uiteraard kan er ingespeeld worden op de specifieke vragen uit het publiek, zoals eivormen, snoervormen en fruithagen. Tevens wordt aandacht geschonken aan oude fruitvariëteiten en bestuiving.

De onderwerpen worden vanuit de praktijk belicht en zijn afgestemd op de liefhebber, die in onze regio op organische wijze lekker en gezond fruit wil kweken.

Deze cursus omvat 1 theorieles en 2 praktijkdagen.

PRAKTISCHE INFO:

- Zaterdag 24 februari 2007 te 20 uur

Theorieles in lokaal Natuurpunt, Leopoldlei 81 te Hallaar

- Zaterdag 10 maart 2007 te 10 uur : Praktijkles snoeien van laagstam tot hoogstam

- Zondag 9 september 2007 te 10 uur : proeven van diverse fruitvariëteiten in boomgaard

Prijs : 10 euro (leden Natuurpunt) - 15 euro (niet-leden) Info en inschrijven : Chris Segaert tel. 015 - 22 01 06

 

 

VOORSTELLING van KERKUILWERKGROEP VLAANDEREN

Ludo Smets van de Kerkuilwerkgroep Vlaanderen brengt op zaterdag 17 maart een voorstelling over zijn grote passie, de Kerkuil. Ludo is geen onbekende voor onze vereniging en heeft een schat aan informatie over deze nachtroofvogel in onze regio.

Een niet te missen avond voor elke Natuurpunter, kruis alvast aan in uw agenda. Tot dan.

- De Kerkuil: voorstelling en status (in Europa).

- De Kerkuil op de Rode Lijst: problematieken.

- Oprichting Kerkuilwerkgroep Vlaanderen, nu reeds 30-jarig.

- Doelstellingen en organisatie...

- Resultaten beschermingsproject: evolutie Kerkuil in Vlaanderen.

- Voorbeeld van samenwerkingsverband tussen KWG, NP-afdeling en gemeente (filmpje).

- Camera-onderzoek: verslaggeving met infraroodbeelden. - Hedendaagse 'vervolging' en bedreigingen.

- Toekomstige perspectieven, oproep.

ZATERDAG 17 maart 2007

KERKUILWERKGROEP

te 20 u 00 in Natuurpumtlokaal, Leopoldlei 81 te Hallaar

 

inkom: 2.50 euro

Door Ludo Smets, info: PaulAnthonis 015/248988

 

 

DAGTOCHT inde VOERSTREEK

ZONDAG 18 FEBRUARI 2007

Een ganse dag wandelen in de mooie Voerstreek is een aanrader voor iedere natuurgenieter. Jan van Walsum heeft weer een verrassende dagtocht uitgestippeld en dat zal nu niet anders zijn.

Smeer de kuiten maar in.

Praktisch!

Zondag 18 februari 2007

Bijeenkomst? Zaal Vinea te Veerle  om 9 u 00

Info: Jan van Walsum: 014 - 86 67 77 ( tussen 18u en 20u)

Met eigen wagens, kostendelend.
Stevige wandelschoenen is aan te raden.
Picknick niet vergeten.

 

 

VOORJAARSBLOEIERS IN HET BUNDERBOS

ZONDAG 15 APRIL 2007

Enkele kilometers ten noorden van Maastricht en oostelijk van Maas en Julianakanaal, ligt het dorpje Bunde. Hier bevindt zich het natuurreservaat Bunderbos en het beslaat ongeveer 160 ha. Dit is natuurwetenschappelijk één van de merkwaardigste loofhoutbossen van West-Europa. Bij natuurliefhebbers is dit vooral bekend omwille van zijn voorjaarsbloeiers. In deze hellingbossen ziet men in de lente tapijten van Bosanemoon, Speenkruid, Maartse viooltjes en natuurlijk ook Daslook. In dit gebied kunt u samen met mij een prachtige landschapswandeling maken die vertrekt aan het treinstation van Bunde.

Praktische info:

Wanneer? Zondag 15 april 2007
Bijeenkomst? Zaal Vinea te Veerle om 9 u 00

Info: Jan van Walsum: 014 - 86 67 77 ( tussen 18u en 20u)

Met eigen wagens, kostendelend.
Stevige wandelschoenen is aan te raden.
Picknick niet vergeten.

 

 

OP ZOEK NAAR DE PAASHAAS

Op Paasmaandag 9 april richt "Natuurpunt" in samenwerking met de "Gezinsbond Heist-op-den-Berg - Hallaar" een zoektocht in door de Netevallei met als thema "Op zoek naar de Paashaas".

Deze wandeling richt zich vooral naar ouders met jonge kinderen en kleuters.

Het wordt een educatieve zoektocht met paasverrassingen voor de kinderen.

Inschrijving verplicht, voor 4 april 2007:

Praktische info:

Datum: maandag 9 april 2007. Samenkomst: lokaal Natuurpunt, Leopoldlei 81 te Hallaar,

om 10.00 uur stipt. Einde: omstreeks 12.00 uur.

Deelname: € 1.00 per kind

Leden van Gezinsbond en / of Natuurpunt gratis.

Paul Anthonis 015 / 24 89 88 (paul.anthonis@scarlet.be) of Charel Stroeckx 015 / 23 56 57 (na 19u)

 

 

LIFE AVERBODE BOS en HEIDE

Het Life-project in de Langdonken en Het GoorAsbroek eindigde op 31 december 2006. Niet getreurd echter : een nieuw Life-project, 'Averbode Bos en Heide' is goedgekeurd.

 De komende 5 jaar zal in 'Averbode Bos en Heide' dank zij een samenwerking tussen ANB (Agentschap voor Natuur en Bos), de VLM (Vlaamse Landmaatschappij) en Natuurpunt 3.8 miljoen € geïnvesteerd worden in natuurherstel en infrastructuur voor de zachte recreatie. Het project krijgt van de Europese commissie een subsidie van 50% van de totale kostprijs.

 Met dit project zal de natuurlijke waterhuishouding hersteld worden, de drooggelegde vennen zullen terug schitteren in de heide, de corsicaanse dennenbossen zullen langzaam omgevormd worden naar eiken- en beukenbossen. Er zal een aangename wandelinfrastructuur gerealiseerd worden.

Kandidaten kunnen zich opgeven bij

Staf Aerts 013.772278 of staf.aerts@pandora.be

De plannen zijn klaar, nu nog enkele administratieve procedures afwerken, zoals de instelling van een Natuurinrichtingsprojeet en het bekomen van de stedenbouwkundige vergunningen. Hopelijk kunnen de werken dan aanvatten in het najaar van 2008.

 Op woensdag 13 december gaf minister Peeters in de abdij van Averbode het officiële startschot van het Life-project. ANB, de VLM en Natuurpunt ondertekenden een intentieverklaring waarin ze zich engageren om samen het gebied in te richten.

Minister Peeters voegde de daad bij het woord, stroopte de mouwen op en stak de eerste plag.

 Iedereen die wil meewerken aan dit ambitieus project is welkom. Er zal administratief- en vergaderwerk zijn, maar ook toezicht, controle van de wandelinfrastructuur, begeleiden van wandelingen, kleinere natuurherstelwerken

  

DE KAPEL VAN DE MAERSCHALK

In Bergom, op de rand van de vallei van de Grote Nete, vlak bij het park van het Merodekasteel, staat " De Kapel van de Maarschalk". Samen met Averbode Bos en Heide en Varendonk kocht Natuurpunt de kapel. De heemkring Ansfried van Westerlo engageerde zich om het interieur te onderhouden.

Door de ligging, in het centrum van Bergo langs de recreatief belangrijke Diestsebaan, kan de kapel een ontmoetingsplaats worden voor omwonenden en recreanten. Het is een uits kende vertrekplaats voor wandelingen in de Netevallei.

Na overleg met het gemeentebestuur van Herselt en de N.V. Genicro, eigenaar van aanpak de percelen, diende Natuurpunt een project om de omgeving van de kapel te herinricht( Minister-president Leterme keurde het prof( goed, Natuurpunt ontvangt 40% van de kosten De uitheemse sierbeplanting zal verwijde worden en in de plaats daarvan komt er e pleintje met enkele linden in een grasveld. Een haag zal het geheel mooi afboorden. Verder komt er een stalling voor een tiental fietsen enkele banken en een picknicktafel. Het pleinen zal er heel aantrekkelijk uitzien.

De kapel is een beschermd monument en we gebouwd omstreeks 1798 ter nagedachtenis van veldmaarschalk Jan-Filips-Eugeen de Merode, heer van Herselt en Westerlo.

 

 

MILIEURADEN EN GECORO's

Om de zes jaar, na de installatie van de nieuwe gemeenteraden, zijn de milieuraden en de gemeentelijke commissies voor ruimtelijke ordening aan de beurt om terug ingesteld te worden. Zowel in de milieuraden als in de Gecoro's zijn vertegenwoordigers van de maatschappelijke geleding `natuur en milieu' nodig. Het is belangrijk dat de stem uit de `Natuur- en Milieubeweging' in deze raden gehoord wordt.

Sommige raden vergaderen elke maand, anderen maar enkele keren per jaar. Kennis vooraf is niet vereist. De nieuwelingen zullen, indien ze dit willen, begeleid worden door ervaren vergaderaars.

Iedereen, jong of oud, vrouwen of mannen d zich enkele avonden per jaar wil inzetten om stem vanuit de natuur- en milieubeweging laten horen, is van harte welkom.

Geïnteresseerden kunnen zich melden voor 15 februari 2007 bij: Staf Aerts 013 / 77 22 78 of Staf.Aerts@pandora.be

 Begin maart komen we dan samen met alle kandidaten om praktische afspraken te maken.

 

 

FEESTELIJKE OPENING VERNIEUWD WANDELPAD in de LANGDONKEN

Deze opening sluit het Life-project Zuiderkempen af.

10 december 2006, een honderdtal wandelaars zijn aanwezig bij de opening van het vernieuwde wandelpad (Blakers-Langdonken-Het GoorAsbroek). Het pad slingert zich door mooie natuur van aan de kerk in de Gijmel tot in het centrum van Herselt (en omgekeerd) . Het verbindt de Vallei van de Kalsterloop met de Netevallei. Het weer is prachtig, de temperatuur aangenaam. Een heus lentezonnetje in volle winter. Natuurpuntvrijwilliger Benny Van Dyck leidt de opening in. We komen te weten dat in de Langdonken al 25 jaar aan natuurbeheer gedaan wordt. Het enthousiasme is nog niks verminderd bij de `harde' kern vrijwilligers die in 1982 aan de uitbouw van het reservaat begon. Op naar de 50 dus! Een speciaal bedankje gaat naar de professionele Life-werkploeg én de reguliere ploeg die de doelstellingen op het terrein in praktijk brachten. Tom Andries, Natuurpunt-Life-projectleider, krijgt een terecht applaus voor zijn inspanningen om het Life-project tot een goed einde te brengen.

Europa en de Vlaamse administratie worden bedankt voor het vertrouwen in Natuurpunt. Zonder hun steun zou dit alles niet mogelijk geweest zijn.

Toerisme Vlaanderen hielp bij de uitbouw van het wandelpad (financiële steun voor bewegwijzering en bebording). Een welgemeende dank. Schepen van Leefmilieu Eddy Laporte (Gemeente Herselt) feliciteert de lokale Natuurpuntwerking met de verjaardag, maar ook met het geleverde werk gedurende een kwarteeuw. Op de steun van de gemeente Herselt mag Natuurpunt Grote Nete de komende jaren alvast rekenen. De aanwezigheid van burgemeester Luc Peetermans wordt door de aanwezigen ook op prijs gesteld. Burgemeester en Schepen mogen het infobord plechtig onthullen. De Gemeente Herselt is en blijft een partner van Natuurpunt Grote Nete (én omgekeerd !). Bedankt gemeentebestuur van Herselt voor het jarenlange samenwerken ! De glazen werden gevuld en geledigd !

De wandelaars konden naar eigen goesting en vermogen de benen strekken. Op een `korte' infowandeling werd nog uitleg verstrekt. Na de deugddoende wandeling werden de aanwezigen nog getrakteerd op een bio-streekbier uit Ramsel. En of dat gesmaakt heeft

Je wil dit pad ook wel eens bewandelen. Dat kan uiteraard, graag zelfs ! Vertrekken kan aan de kerk van Herselt, kerk van Gijmel, kerk van Westmeerbeek of aan de schuur in de Langdonken (Donkstraat 52, Ramsel). Er zijn meerdere trajecten, met uiteraard verschillende afstanden mogelijk. Je vindt uitleg op de infoborden. Degelijke stapschoenen zijn aangewezen. Hondjes steeds aan de leiband !

Veel wandelplezier!

 

 

GOOR-ASBROEK: AANLEG van een MINDERVALIDENPAD

Het Life-project Zuiderkempen loopt op zijn einde.

Voor Het Goor betekent dit dat het centrale vijvertje ('de kom') nog zal worden leeggebaggerd. Immers omwille van het vele slijk en de verrottingsprocessen is het water hier zo goed als levenloos. Door het uitbaggeren zullen nieuwe kansen worden gegeven aan het waterleven, in het water, op het water. Wandelaars zullen reeds hebben opgemerkt dat de houtopslag in Het Goor is verwijderd. We willen van Het Goor een `open' gebied maken. De verbossing werd aangepakt. We zijn uiteraard niet tegen bossen op zich, maar in Het Goor kiezen we voor andere, zeer hoge natuurwaarden.

Wij leggen momenteel een pad voor mindervaliden aan. Natuur voor iedereen ! De wandelwegen in de Goorstraat en in het Binnengoor

zijn voor de meeste mindervaliden van vol doende kwaliteit. Een aangepaste bewegwijzering zal worden voorzien. Het Goor op zich is niet voldoende toegankelijk. Daarom wordt een loopbrug aangelegd die een dertigtal meter in het gebied gaat. Deze loopbrug zal voldoen aan de voorgeschreven afmetingen en veiligheids voorschriften (bv. twee rolstoelen kunnen elkaar passeren). Op deze manier wil Natuurpunt ook aan de mindervalide medemens de kans geven om eens `in' het gebied te komen. Voor dit project kunnen we rekenen op de enthousiaste steun van de gemeente Hulshout.

De opening is gepland op het einde van de lente. Wij houden jullie op de hoogte.

 

WESTMEERBEEK: NIEUW PROJECT NETEBEEMDEN

Natuurpunt heeft een nieuw project opgestart in Westmeerbeek.

Enerzijds zal, nabij de dorpskom, op korte termijn worden gebouwd, maar anderzijds heeft Natuurpunt plannen om de resterende gronden in de Netevallei optimaal te gebruiken ten bate van de gemeenschap. De meeste gronden in de winterbedding zijn reeds gevrijwaard voor de toekomst.

Scholenproject. Wie vertrouwd is met het gebied, weet dat er een aantal brede sloten en poelen liggen. Wij willen dit gebied, in samenwerking met de lokale school en de gemeente Hulshout, toegankelijk maken voor de (school)kinderen: vanaf de ukjes van 3 jaar tot de ravotters van 12 jaar. Visjes en dikkoppen vangen... een vertelhoek maken in het bos... in een boom klimmen ... op 100 meter afstand van de school. Dat is de bedoeling

Een houtkant en een wandelpad. Het deel aanleunend tegen het dorp ('het hogere deel' wordt bebouwd. Over de ganse lengte (vanaf de Chirohemen tot aan de Poervisvijvers zal er ee brede houtwal worden aangeplant om mogelijke verstoring te beperken. Langs deze houtwal komt er een wandelpad, zodat een mooie wandellus kan worden gemaakt.

Speelbossen. Het is de bedoeling om ee speelbos in te richten nabij het Chiroheen Maar tussen droom en realisatie staan voorli pig nog praktische bezwaren. Zou toch mooi zijn, niet ?

Beste lezer, u wil graag uw schouders mee zetten onder dit mooie natuurproject in Westmeerbeek? Alle hulp is van harte welkom ! Neem contact op met Guido Ceulemans.

 

 

JEUGD VAN HERSELT HELPT DE NATUUR

De gemeente Herselt steunt haar jeugdbewegingen die in de natuur werken !

De scouts van Blauberg staan paraat, dat is zeker ! Elk jaar zakken ze wel eens af naar een of ander Natuurpuntreservaat op het grondgebied van Herselt. Daar doen ze dan aan beheerswerken : takhout opruimen, een aangekocht (door Natuurpunt) illegaal weekendverblijf afbreken, maaisel afvoeren,... Op 25 november 2006 waren ze er weer, met 49 ! In de Langdonken werd takhout van gekapte sparren opgeruimd. Verder werd een deel van een illegale constructie afgebroken.
De gemeente Herselt subsidieert jeugdverenigingen die in een Herselts reservaat komen werken : 2,5 euro per uur per kind. Deze financiële steun werd vroeger ook al gegeven, maar toen verzamelden de jeugdbewegingen oud papier. De opbrengst was toen uiteraard voor de jeugdverenigingen. Gezien de toch wel gevaarlijke verkeerssituaties die ontstonden (kinderen met karretjes vol papier langs drukke straten) werd gezocht naar een alternatief. En zie, een dagje
beheerswerken in de natuur met zijn allen blijkt veel leuker, veiliger, gezonder, zinvoller dan het papier verzamelen. `s Middags worstjes bakken op het vuur is bovendien reuze gezellig. Alhoewel, veiliger ? Willem Spaepen ... brak zijn vinger. Gelukkig zijn we goed verzekerd !
We wensen Willem een spoedig herstel toe.
De scouts van Blauberg zijn een groep die enthousiast heel hard kan werken ! We zien ze graag komen ! De natuur vaart er wel bij. Welbedankt jongens én meisjes !
Andere jeugdbewegingen die een dagje werken (of combinatie werken-wandelen-spelen) wel zien zitten, nemen contact op met de verantwoordelijke van een reservaat naar keuze. Doen toch !
De gemeente Herselt weze bedankt voor de steun !
Misschien gaat er bij de andere gemeenten uit ons afdelingsgebied (Heist-op-den-Berg, Hulshout, Herselt, Laakdal, Westerlo) nu ook een belletje rinkelen.

 

 

LAAKVALLEIEN

Een nieuw jaar, een nieuw begin, maar we kijken eerst nog even terug op 2006.

We mogen stellen dat we op het vlak van `natuur en landschap' goed geboerd hebben in Laakdal. We noteerden een sterke aangroei van het ledenaantal, een opvallende uitbreiding van het te beheren gebied en bovenal is er prachtig werk verricht door de vrijwilligers en de terreinploeg.

Weer 50 nieuwe leden bij in Laakdal !

Het verhaal is nog mooier als je weet dat een lid van Natuurpunt in feite een gezinslidmaatschap is. Daarom ligt het ledenaantal eigenlijk een stuk hoger. Allemaal mensen die onze werking steunen en op één off andere manier willen meewerken aan een beter milieu en meer natuur in een mooier landschap.

Welkom aan al deze nieuwe leden! We zien elkaar vlug op één van onze activiteiten.

Uitbreiding van ons natuurgebied.

Voor het beheerteam van Laakdal was de aankoop van het natuurgebied in Varendonk een hoogtepunt in 2006. In één klap kwam er meer dan 60ha te beheren natuurgebied bij. Dit werd gevierd met de opmaak van een folder en de officiële openstelling van een wandelpad door het gebied. We stellen vast dat deze landschapswandeling ook achteraf nog veel bijval kent. Ook in de Roost en in de Swinnebroeken zijn er enkele percelen bijgekomen, zodat we eind 2006 in de Laakvalleien reeds 170 ha natuurgebied in beheer hadden.

Natuurbeheer, het is soms zwaar werk maar geeft veel voldoening.

Vooral op de nieuwe percelen is er de eerste ren veel te doen. De onnatuurlijke situaties m ten worden weggewerkt : afbreken van hokken, opruimen van sluikstort, wegnemen van prikkeldraad, exotenbeheer enz.

Gelukkig kunnen we voor dit werk een beroep doen op een aantal vrijwilligers en op de terreinploeg. We danken van harte al deze medewerkers! Wat de vrijwilligers betreft, willen we even de zogenaamde `dinsdagploeg' nog vermelden. Deze mensen hebben vorig jaar zo maar eventjes 1000 manuren in onze natuurgebieden gewerkt. We vinden dat deze ploeg hiervoor een heel grote pluim verdient ! Wie zin en tijd heeft, kan deze ploeg versterken !
Neem maar contact met Vic Van Dyck.

Beheersteam Laakvalleien

En zoals de plannen er nu bijliggen, wordt 2007 zeker zo goed!

 

VALLEI van de GROTE NETE te Heist-op-den-Berg

Vondst Moerassprinkhaan in de Netevallei te Hallaar.

Op 7 oktober 2006 werden de deelnemers aan de interessante basiscursus `Natuurbeheer' rondgeleid in de Netevallei te Hallaar. Tijdens de excursie werd door de conservator uitgebreid toelichting verschaft over de beheervisie en de toegepaste beheermethoden.

 De wandeling trok doorheen de Moerbeemden met zijn venige bodem. Door het uitstekende najaarsweer kregen de hooilanden een tweede maaibeurt. Een extreem nat perceel werd slechts één keer gemaaid. Zo trachten we ver

dichting van de bodem te beperken en variatie in de vegetatie na te streven. In de middelhoge vegetatie trof Joeri Cortens, educatief medewerker bij Natuurpunt, een drietal exemplaren van de zeldzame Moerassprinkhaan aan in een ruig hooiland. In het nabijgelegen grote hooiland werd ook 1 exemplaar aangetroffen. Dit hooiland was echter recent gemaaid, zodat het habitat voor de soort niet optimaal was. Het beheer van deze terreinen zal in de toekomst meer afgestemd worden op de ecologische eisen van deze bijzondere soort.

 

 De Moerassprinkhaan in de kijker.

 Met een lengte tot 39 mm is de Moerassprinkhaan de grootste nog levende inheemse veldsprinkhaan. Deze soort is gemakkelijk herkenbaar aan de prachtige kleurschakeringen. Zo zijn de achterdijen rood gekleurd. De gele en zwarte kleuren op poten en lichaam maken de Belgische driekleur volledig. De wijfjes zijn plompe, weinig mobiele diertjes. Daarentegen kunnen de mannetjes zeer goed vliegen.

 De eitjes worden tijdens de zomermaanden op de bodem of in plantenstengels gelegd in een schuimachtig goedje dat snel opdroogt. Dit moet uitdroging van de eitjes voorkomen. De nimfen (larven), lijken op de ouderdieren en komen in de eerstvolgende lente uit. De volwassen dieren kan je waarnemen van juli tot oktober.

 Deze soort verkiest een soortenrijk vochtig hooiland. In begraasde terreinen worden de sprinkhanen snel gestoord of vertrappeld door het aanwezige vee. De soort verkiest een gefaseerd maaibeheer, waarbij gemaaide stroken afgewisseld worden door kruidenrijke vegetaties. Het gecreëerde microklimaat zorgt voor de nodige beschutting. Het maaisel dient te worden afgevoerd. In de wintermaanden staat het terrein plas-dras, wat ideaal is voor de overwintering van de eieren van de moerassprinkhaan.

 Op Vlaams niveau gaan de aantallen van deze soort sterk achteruit, zodat deze soort in de Vlaamse rode lijst de status "kwetsbaar" bezit.

 

Het beheersteam draait op volle toeren.

Tijdens de Dag van de Natuur op 18 november werden de handen uit de mouwen gestoken in de Pijlbeemden te Hallaar. Onder een stralende herfstzon werden met verenigde krachten ca. 35 knotwilgen langs de Netedijk geknot. Tevens werd een oude prikkeldraadafsluiting afgebroken. We telden 20 vrijwilligers, waaronder ook enkele nieuwe gezichten. Hartelijk dank voor uw inzet voor het behoud van onze natuurwaarden aan Jean, Wim, Raf en Robbe, Stijn, Charel, Johan, Frans, Jo, Joris, Sjaak, Titte, Eric, Paul, Johan, Julien, Francois en Wilfried. De afwezigen hadden echter ongelijk, want tijdens de middag stond heerlijke omelet op het menu. Hiervoor hadden onze keukenprinsessen Marina en Anita gezorgd.

 Op 16 december 2006 stond een werkdag in de Laarbeemden te Heist-op-den-Berg geprogrammeerd. Het werd een druilerige dag met afwisselend motregen en regenbuien. Een lange rij knotwilgen werd met de kettingzaag aange pakt. Jo en Charel werden blijkbaar niet moe want omstreeks 16u30 was de zware klus afge werkt. Met 17 vrijwilligers werden takken gezaagd, gekapt, gesleurd en gestapeld in houtmijten. Het brandhout werd over een lange afstand door de natte beemd naar de Netedijk gedragen Het geploeter door de zompige beemd kroop stevig in de kuiten. Alleen door de inzet van volgende vrijwilligers kan dit landschapselement worden bewaard: Jan, Jean, Wim, Stijn en Charel, Frans, Jo, Joris, Theo, Dirk, Sjaak, Titte Eric, Paul, Johan, Julien en Wilfried. Ons vaste cateringteam (Anita en Marina) bereidde eei heerlijke erwtensoep met korstjes. Van deze stevige wintersoep krijgt een mens terug energie, zodat er in de namiddag weer stevig gewerkt werd.

 Hartelijk bedankt en tot de volgende keer.

 

 Reservaat met 4 hectare uitgebreid.

 In 2006 slaagde Natuurpunt erin om 4 hectare toe te voegen aan het beschermde natuurpatrimonium. Het gaat om circa 3 hectare bos en 1 hectare hooiland. Het gemeentebestuur van Heist-op-den-Berg heeft de aankoop van 2,5 ha bos financieel ondersteund voor een bedrag van 1.126 euro, waarvoor onze oprechte dank.

 Interesse om mee te werken?

Wil je ook meewerken aan de uitbouw van he natuurgebied in de Netevallei. Geen probleen je moet hiervoor zeker geen diploma biologie o zak hebben. De uit te voeren taken zijn immer zeer divers: vervoer van werkmateriaal, opvolging van de beheersresultaten via monitorinprojecten voor insecten en vogels, uitzetten va permanente kwadranten om de evolutie van de plantengroei te onderzoeken, uitvoeren van concrete werken op het terrein (maaien, hooien zagen), voorbereiden van een maaltijd voor de veldmedewerkers tijdens werkdagen, gidsen van wandelingen voor groepen, onderhoud van de wandelpaden en bewegwijzering.

Info: Wilfried Wouters tel. 015 - 24 25 73 e-mail: wilfried.wouters@a,heist-op-den-berg.be

 

 

BERLAARSE LEERLINGEN AAN DE SLAG IN HEISTS RESERVAAT

 Op woensdag 20 en donderdag 21 december kwamen 17 leerlingen uit het zesde jaar van het Heilig Hart van Maria uit Berlaar helpen in het natuurgebied. In het kader van de adventsactie kunnen deze 17-jarigen een dag vrijwilligerswerk verrichten. Zo wordt het sociaal engagement vergroot. Onze vereniging had enkele leuke taken voorbereid.

 Op woensdagvoormiddag konden ze aan de slag in de Laarbeemden om maaisel af te voeren. Tevens diende nog een stapel hout van de knotactie verplaatst te worden. In de namiddag werden ca. 500 Zwarte elzen aangeplant in de Hogewegbeemden te Booischot. Zo wordt het monotone jonge essenbos omgevormd naar een essen-elzenbos. Dit is een typische plantengemeenschap voor rivierbegeleidende bossen op alluviale bodems.

Op donderdag werd de wilgenopslag aan de oever van de vijver nabij Pinzieleke gekapt. De takken werden ter plaatse gehakseld.. Hierdoor wordt enerzijds de bladval in het water verminderd, zodat waterplanten, zoals Waterlelies en Gedoomd hoornblad in stand worden gehouden. Anderzijds kan er meer zonlicht in het water doordringen. Zo wordt het habitat meer geschikt voor warmteminnende insecten, zoals libellen. Bovendien prefereren amfibieën zonnige plekjes voor hun eiafzetting. Immers, in warmer water vindt de ontwikkeling van ei naar larve tot volwassen dier sneller plaats.

 We danken alvast Jan, Nick, Jorn, Maxime, Bert, Maarten(2), Glen(2), Jonas, Glenn, Leonardo, Yves, Kristof, Vincent, David en Kevin voor hun inzet en enthousiasme. Jo, Sjaak, Titte, Eric, Chris en Wilfried zorgden voor de begeleiding door Natuurpunt.

 

 

NIEUWE WANDELFOLDERS PINZIELEKEPAD en MOLENBEEKPAD

 Al een tijdje kan je in Heist-op-den-Berg de mooiste plekjes langs de Grote Nete verkennen met twee wandelingen van Natuurpunt vzw. Deze vereniging en haar vrijwilligers leveren een bijdrage tot het behoud van de natuur- en landschapswaarden in de vallei van de Grote Nete. Om meer mensen met de prachtige Netevallei te laten kennismaken, werden het Pinzielekepad en het Molenbeekpad bewegwijzerd.

Het Pinzielekepad, met vertrek aan de kerk van Hallaar, werd tijdens Open Monumentendag in september 2004 ingewandeld. Het pad volgt het oude traject naar de vroegere veerpont aan Pinzieleke, waar ook een herberg stond. Via veldwegen tussen graasweiden en bomenrijen bereik je de kronkelende Netedijken. Hier krijg je op diverse plaatsen een prachtig landschapsbeeld op de Heistse berg met zijn 3 torens.

 Het Molenbeekpad, met vertrek aan Pallieterhoeve in Booischot, is bewegwijzerd sinds de Dag van het Park in mei 2005. In de onmiddellijke omgeving vind je 3 geklasseerde monumenten: het kasteel Hof ter Laken met zijn im

posante parkbomen. Net over de Nete liggen de mijlpaal "het Toreke" en hoeve "het Bergske", gekend als locatie voor de film Pallieter. Het wandelpad vertrekt over de Netedijk, langs het bosrijke kasteelpark, door weidelandschappen en bloemrijke beemden. Ondertussen verkenden vele wandelaars deze twee prachtige wandelingen die bijna uitsluitend langs onverharde veldwegen lopen. De vraag naar een wandelfolder werd dan ook steeds groter.

Natuurpunt Grote Nete en de Dienst Toerisme sloegen dan ook de handen in elkaar en kunnen u zo deze nieuwe wandelfolders voorstellen. De folders zijn gratis te verkrijgen bij de Dienst Toerisme of te downloaden via de sites van Natuurpunt en toerisme Heist-op-den-Berg.

 

INFO:

Natuurpunt vzw, Coxiestraat 11, 2800 Mechelen, Tel: 015 29 72 20

www.natuurpunt.be/grotenete

Dienst Toerisme, Bergop 2,

2220 Heist-op-den-Berg,
Tel: 015 25 15 82 www.heist-op-den-berg.be

 

 

BIJZONDERE WAARNEMINGEN IN ONZE REGIO: SEPT - NOV 2006

VOGELS

Onze kleinste fuut, de Dodaars verbleef continu vanaf eind oktober (eerste twee exemplaren werden door DAG waargenomen te Hulshout op 27 oktober) op de Grote Nete (DAG, GOB, VDJ, WOW). Aalscholvers verbleven opnieuw de ganse periode op het Trichelbroek en omgeving in Laakdal. In september pleisterden er maximum 44 aldaar op 29 september (BEH) en voor oktober maximum een 100tal te Varendonk op 21 oktober (BEH). Er werden ook verschillende doortrek-kende groepen genoteerd. Over de ringplaats te Heultje 14 op 8/9, 25 op 17/9, 195 op 7/10, 73 op 14/10, 41 op 30/10, 144 op 1/11 en 40 op 3/11 (LEI, VKJ). Verder 95 over Huishout Hoekheide op 7/10 (ARK, DAG), over de Kwarekken te Westerlo 27 en 53 op respectievelijk 8 en 13 oktober (VDHG, VKJ) en over de Netevallei te Booischot 18 en 52 op respectievelijk 1 en 12 november (VDJ). Grote zilverreigers worden alsmaar meer een gewone verschijning. Op 9 ok-tober trokken vier stuks naar het zuidwesten over Heultje (LEI, VKJ), op 13 oktober vloog er één over het Schandooi te Veerle (SCD) en in het Trichelbroek pleisterden er drie op 14 en één op 29 oktober (BEH). Ook Ooievaars trokken nog in enkele grotere groepen door. Zo vlogen er niet minder dan 54 Ooievaars op thermiek naar het zuidwesten over Klein Vorst op 6 september (LEK).

Op 11 september scharrelden er de rond in een weide langs de Steenweg op Veerle te Eindhout (BEH, LEK, VWW). Deze vogels bleven tot de volgende morgen in de buurt overnachten. 7 sliepen op enkele elektriciteitspalen en in enkele bomen in de Trichelhoek, twee op de kerk van Veerle en één in boom op de Markt in Veerle (SCD). Op 5 oktober draaiden dan weer 18 Ooievaars enkele rondjes boven het centrum van Westerlo (Eddy Deceuster). Op 1 november vlogen over Veerle 14 Kleine of Wilde zwanen (SCD). Drie Knobbelzwanen trokken over Heultje op 7 oktober (LEI, VKJ) en op de Nete zwommen er één op 29 oktober te

Heist (WOW) en twee op 24 oktober (GOB) en 5 november (VDJ) te Itegem. Deze laatste exemplaren hadden op beide data ook het gezelschap van een Zwarte zwaan (GOB, VDJ). 2 Kolganzen vlogen zuidwaarts over de Zaartvallei te Zoerle-Parwijs op 13 oktober (VDHG). Over Heultje trokken 22 en 12 Grauwe ganzen naar het zuidwesten op respectievelijk 2 en 3 november (LEI, VKJ).

Canadese ganzen blijven traditioneel zeer talrijk te Laakdal met nu al een maximum van 77 op het Trichelbroek te Eindhout op 14 oktober. Maar ook in de Netevallei te Heist werden nu enkele grotere groepen genoteerd, namelijk 32 te Hallaar op 12 september (GOB) en 42 te Heistop-den-Berg op 22 oktober (VDJ). Ook het aantal Brandganzen te Varendonk blijft maar toenemen met een maximum van 87 op 29 oktober. Nijlganzen schijnen dan weer af te nemen in de regio (afschot?). Op 30 oktober trokken er wel nog 9 over Heultje (LEI, VKJ). Dit najaar verbleven er op het Trichelbroek duidelijk meer eenden dan andere najaren.

Vooral Krakeenden zijn hier duidelijk toegenomen met zelfs een maximum van 50 op 19 november (VKJ). Verder maxima van 10 Slobeenden en 20 Wintertalingen eveneens op 19 november (VKJ) en 10 Tafeleenden op 18 oktober (BEH). Op 19 november zwom er ook een mannetje Mandarijneend rond (VKJ). In november verbleef er een ontsnapt en geleewiekt mannetje Krooneend in de Roost (VDV, BEH, VWL). De vogel werd opgehaald door het asiel van Heusden-Zolder.

We zijn bij de roofvogels aanbeland. Van de Visarend kwamen vier meldingen binnen. Op 17 september trok een exemplaar over Heultje (LEI) en op 20 september één over het Albertkanaal te Oevel (VBK). In het Trichelbroek nam VKJ tweemaal deze schitterende vogel waar op 26 september en op 6 oktober pleisterde hier eveneens één (BEH, VDV). Van de Bruine kiekendief was er maar één waarneming van een zuidwest trekkende vogel te Heultje op 29 oktober (LEI). Op deze plaats werden wel drie doortrekkende Blauwe kiekendieven opgemerkt, meer bepaald op 16 en 26 oktober en 4 november (LEI, VDHG, VKJ). Een Wespendief werd nog genoteerd in het Langdonken te Herselt op 10 september (VDB). Boomvalken werden in september dan weer meer waargenomen: Telkens 1 op 2 en 10/9 (ringvangst) te Heultje (LEI, VKJ), op 2, 26 en 29/9 te Huishout Hoekheide (DAG), op 10/9 in de Langdonken (VDB) en in Veerle- Heide (BEH), op 14/9 te Varendonk (BEH) en op 15/9 te Klein-Vorst (LEK). Eén Smelleken dan weer trok snel door over Blauberg op 18 oktober (BEH, CRA). Van de geheimzinnige Waterral waren er twee ringvangsten, namelijk één te Blauberg op 23 september (CRA) en één te Heultje op 5 november (LEI, VKJ). Op 1 november telde WOW 19 Waterhoenen in de Netevallei te Hallaar. Een overtrekkende Goudplevier vloog over Heultje op 28 oktober (LEI, VKJ). Van het Witgatje kwamen slechts twee meldingen binnen, met name één te Heultje op 10 september (LEI, VKJ) en één in de Langdonken op 18 oktober (Gerrit Maris). Ook werd er maar één Houtsnip opgestoten door VDV in 't Hoeves te Vorst op 28 november. Op 27 september vloog er één Watersnip op in de Moerbeemden te Hallaar (WOW) en telkens één op 9 en 30 oktober en twee op 5 november te Heultje (LEI, VKJ). Eveneens over Heultje trok een Wulp op 10 oktober (LEI, VKJ).

Hier werd ook nog een vrij late Zomertortel gezien op 2 september (LEI) en mooi was een Velduil die hier passeerde op 8 oktober (LEI). Van onze schitterende IJsvogel kwamen een twintigtal waarnemingen binnen verspreid over de ganse afdeling. Zwarte spechten werden dan weer opgetekend te Veerle-Heide op 9 september (BEH), te Oosterwijk op 12 oktober (VKJ) en te Varendonk op 18 en 22 november (BEH). Slechts één Kleine bonte specht riep in het Trichelbroek op 30 september en van de Middelste bonte specht was er weer één waarneming in Varendonk op 26 november (BEH). Vrij laat was ook weer een ringvangst van een Draaihals te Heultje op 17 september (LEI, VKJ).

9 Boomleeuweriken werden genoteerd tijdens een trektelling in de Kwarekken te Westerlo op 8 oktober (VKJ, VDHG) en er was één ringvangst te Heultje op 3 november (LEI, VKJ). Spectaculair was hier ook de ringvangst van een zeldzame Grote pieper op 14 oktober (LEI, VKJ) en erg laat was de Boompieper die hier nog op 7 oktober werd waargenomen. In september werden in Heultje ook heel wat Gele kwikken gevangen en geringd met als dagmaxima 18 op 9 en 10 op 10 september (LEI, VKJ). Van de Grote gele kwik waren er ringvangsten op o.a. 8 september (2), 24 september (5) en 21 oktober (1) (LEI, VKJ). Deze soort werd ook waargenomen in de Netevallei te Booischot (2) op 29 september (VDJ), te Veerle Dorp (1) op 30 september en ter hoogte van de Laarbeemden te Helst (2) op 11 november (WOW). Op 9 september was er een ringvangst van een Tapuit en op 23 september zelfs van een Groenlandse tapuit , beiden weer te Heultje (LEI, VKJ). Op 11 september liet een Paapje zich hier bekijken en op 17 september ook één geringd (LEI, VKJ). Te Blauberg ringde CRA telkens één op 15 en 19 september. Opvallend waren de talrijke ringvangsten van Bladkoninkjes het voorbije najaar. Niet minder dan zes vogels van deze soort werden van een ring voorzien. Dit gebeurde te Heultje op 8 oktober (2), 31 oktober en 1 november (LEI, VKJ) en te Blauberg op 12 en 27 oktober (CRA). Van onze zaadetende noordelijke zangvogels zijn er slechts zeer weinig tot hier doorgekomen (najaar te zacht?). Er waren weinig of geen Sijzen en slechts één waarneming van een Kleine barmsijs te Heultje op 3 november (LEI, VKJ). Op 18 september nam VKJ reeds een Keep waar te Oosterwijk, maar ook van deze soort werden daarna slechts zeer kleine aantallen opgemerkt. Er was ook slechts één melding van een Goudvink: op 27 november ringde CRA één vrouwtje te Varendonk. Putters werden dan weer waargenomen op 22 oktober in het Trichelbroek, een zingend mannetje (BEH) en in de Kwarekken op 26 november (VKJ). Te Heultje waren er twee ringvangsten van deze soort op 14 oktober en 3 november (LEI, VKJ). Mooi waren ook nog twee overtrekkende Geelgorzen hier op 21 oktober en als afsluiter de schitterende ringvangst van een eerstejaars Ortolaan op twee september eveneens te Heultje (LEI, VKJ).

 

ZOOGDIEREN

Bunzingen werden gemeld als verkeersslachtoffer op de Gestelsesteenweg te Itegem op 11 september (WOW) en op de Wolfsdonksesteenweg te Herselt op 18 oktober (VDB). Mooi was een levend exemplaar dat overdag nieuwsgierig BEH aankeek in Varendonk op 14 september. Een kleine Wezel liet zich vluchtig bekijken in het Laarbos te Heist-opden-Berg op 16 september (WOW). Grotere Steenmarters vielen als verkeersslachtoffer in de Lakstraat op 19 september (VDV) en in het Wijngaardbos op 13 oktober (BEH), beide te Veerle.

 

VLINDERS

Op 12 september nam GOB nog een Oranje luzernevlinder waar in de Netevallei te Hallaar en eveneens daar, maar dan in de Hallaaraard observeerde WOW een Kleine parelmoervlinder op 28 september.

 

LIBELLEN

De Bandheidelibellen zijn nog lange tijd in het Trichelbroek blijven hangen. Op 15 september verbleven er maximum zeven exemplaren (zes mannetjes en één vrouwtje) en op 15 oktober werd het laatste exemplaar geobserveerd. Mooi waren ook een vijftigtal Bruinrode heidelibellen die nog op 30 oktober zaten te zonnen langs een bosrand in Varendonk (VDV).

MET DANK AAN VOLGENDE WAARNEMERS:

ARK, Arnauts Karine, BEH = Berghmans Herman, BOJ=Bosmans Joris, CRA =Cristael André, DAG = Daems Geert, GOB = Govaere Bart, LEI = Ledegen Ignace, LEK = Leysen Koen, SCH = Schoofs Danielle, VBK = Van Bavel Koen, VDB =Van Dyck Benny, VDJ = Van Dessel Jo, VDV = Van Dyck Vic, VHDG = Van den Heuvel Geert, VKJ = Van Kerckhoven Jos, VWL=Verwimp Ludo, VWW = Van Wesemael Willy, WOW - Wouters Wilfried.

Waarnemingen voor de periode december 2006-februari 2007 graag voor 10 maart 2007 bezorgen aan Herman Berghmans, Wijngaardbos 45, 2431 Veerle of h.berghmans@,skynet.be of invoeren op de portaalsite van Natuurpunt (info Jos Van Kerckhoven op 014/266462).

 

BLINDE MOLLENLIEFDE

Mollen hebben mij altijd al gefascineerd, deze ijverige werkers met hun stevige graafpootjes en forse snuit - steeds in de weer - worden wel eens de bevers van de ondergrond genoemd. Mollen gaan op liefdespad in februari. Dan lopen er plotseling lange, ondiepe gangen door de tuin, de zogenaamde `tracés d'amour', de liefdesgangen. Een pleidooi voor een grappig graafdier, dat nauwelijks schadelijk voor de tuin hoeft te zijn. Mannetjesmollen graven zich nu suf om in het leefgebied aan zoveel mogelijk vrouwtjes te komen. Ze willen ermee paren. De `bronst' gaat tot in maart door en tot die tijd zul je overal gangen zien.

Voor wie ordelijk tuiniert, is dat gewroet een ramp. Een buurman had de mollen daarom de oorlog verklaard. Gespannen stond hij bijna dagelijks met een scherpe spade in zijn tuin om bij het minste gewroet toe te slaan. Toen hij uren later, moe gestreden, een keteltje theewater op wilde zetten, zag hij de aarde buiten weer bewegen. Hij greep een steelpan en gooide die uit pure frustratie naar buiten. Mollen kunnen inderdaad heel lastig zijn, bijvoorbeeld als je met klinkers en al wegzakt op je terras of wanneer jonge planten omhoog worden gedrukt en uitdrogen. Maar over het algemeen valt er best mee te leven. Juist in een natuurlijke tuin, waar mollen het liefst wonen, kunnen ze weinig kwaad doen. Het grasveld wordt hier geen `gazon' genoemd en hoeft er dus niet neurotisch netjes bij te liggen. Voordat het wordt gemaaid, kun je wel de hopen platharken zodat de grond de maaier niet bot zal maken. De mollengangen (ritten) trap je vooraf dicht om te voorkomen dat de randen van opgedrukt gras worden weggemaaid en kale sporen overblijven.

In juni is het resultaat van de `tracés d'amour' uit februari volwassen: jonge mollen. Ze moeten een leefgebied voor zichzelf opzoeken en tunnelen zich daarheen. Soms komen ze boven de grond en desnoods zwemmen ze zelfs naar betere plekken. Veel jonge mollen komen niet verder dan de magen van buizerds, uilen, reigers en andere roofdieren.

Toch zijn er nog genoeg mollen op weg om de tuin opnieuw op zijn kop te zetten. Door de eeuwen heen probeerde men ze te doden. Ze werden in kooien en kokervallen gevangen, gestrikt, geklemd op ander gruwelijke apparaten gespietst. Vroeger fokte men speciale mollenhonden (o.a. Friesland - Nederland). Beroepsmollenvangers trokken ermee op hun fiets door het land om de boeren tegen betaling van de mollen af te helpen. De velletjes werden tot bont verwerkt. Anderen probeerden ze vooral te verdrijven. Ze legden uien in de gangen. Kamferballen en rotte viskoppen waren eveneens populair, net zoals tabaksrook, zwaveldamp en het meest stinkende wat je maar kunt bedenken: varkensmest. Tegenwoordig worden gaspatronen en trilapparaten gebruikt om mollen naar de hopen te jagen.

Er is één mollenverdrijver die wél werkt: de mol zelf. Die heeft een afgebakend territorium. Soortgenoten worden buiten de paartijd niet in het leefgebied geduld. Vacante leefgebieden worden snel door anderen ingenomen. Het heeft dus weinig zin om de dieren te vangen wanneer de tuin in een mollenrijke omgeving ligt. Het is dan verstandiger om je in te stellen op een leven met mollen. De bezitters van een natuurlijke tuin hebben het wat dit betreft veel gemakkelijker dan die van nette kunstmesttuinen. In de humusrijke grond van een gezonde natuurlijke tuin zitten veel wormen en andere ongewervelde dieren, die de mol graag lust. Vindt de mol die in zijn eigen gang, dan verdwijnt de behoefte om veel te graven. Hij hoeft dan alleen maar door zijn gangenstelsel te lopen en de diertjes te oogsten die daarin verdwalen. Het gangenstelsel blijft op dezelfde plaats en daar kunnen we rekening mee houden. Wordt een zeer geliefde plant omhoog gewoeld, zet hem dan tien tot twintig centimeter naast de gang terug. Daar zal de mol niet komen. Laat de bestaande gang met rust. Veelvuldig dichttrappen dwingt hem om een nieuwe te graven. Is het bodemleven door kunstmest en bestrijdingsmiddelen verarmd, dan moet een mol veel meer uren per dag graven om de zeldzame wormen te vinden. Gangenstelsels in armere grond zijn dan ook veel uitgebreider en de graafschade is groter. Dat is dan alweer een goede reden om bestrijdingsmiddelen en kunstmest in de winkel te laten. Gebruik eventueel organisch mest en verder veel compost en andere plantenafval om de grond met dierenleven te verrijken. Dan heb je de minste last van vriend mol.

Titte, den Grunen Hesteneir

 

LEED OP HET LIEFDESPAD

Eerste hulp voor parende padden.

 

De paddentrek begint meestal vanaf februari en kan soms in uiterste omstandigheden duren tot begin april. Maar voordat ze hun voortplantingspoelen hebben bereikt, zullen enkele duizende van deze dieren door het verkeer worden platgewalst.

Gelukkig zetten honderden vrijwilligers zich in om de weerloze padden veilig te laten oversteken. Als de trek begint en je gaat 's avonds op pad langs het bos en de weilanden, dan weet je echt niet wat je meemaakt! Overal hoor je plotseling geritsel en gekraak. Het geluid komt van alle kanten op je af. Alsof iemand een signaal heeft gegeven.

 Onze vereniging Natuurpunt Grote Nete - kern Heist-op-den-berg - zet zich al jarenlang in voor een ongeschonden oversteek van de padden. Zodra de vrouwtjes hun eitjes hebben afgezet, gaan ze de weg weer over, terug naar hun leefgebied. De mannetjes blijven dan nog wat langer in de hoop nog een vrouwtje te kunnen strikken. Meestal komen de padden nog voor een tweede keer en soms nog een derde keer terug naar de poel. Maar eind april, na vijf à zes weken, zijn alle padden weer terug in hun vertrouwde omgeving. En dan zit ook het werk van de vrijwilligers erop. De paddentrek, waar behalve padden en salamanders, soms ook kikkers aan meedoen, vindt vroeg in het voorjaar plaats. Afhankelijk van de weersomstandigheden, kruipen eind februari de dieren uit hun overwinteringsplek en banen zich bij het invallen van de duisternis een weg naar hun geboortepoel. Geholpen door de oplopende temperatuur en vaak in combinatie met een regenbui, komt de trek massaal op gang.

Dan staan honderden vrijwilligers paraat. Met de hand, door middel van paddenemmers of met het aanleggen van gaas en houten wanden langs de wegen, proberen zij de padden in de juiste richting te leiden. Soms houden gemeenten rekening met de dieren en sluiten op 'paddentrekavonden' de wegen af voor het verkeer. Behalve deze tijdelijke maatregelen treffen paddenverenigingen ook permanente maatregelen voor een ongeschonden oversteek van de pad, zoals het aanleggen van een tunnelsysteem. Een rigoureuze maatregel om trekkende padden in bescherming te nemen: plaats gewoon een hek met signalisatie. Een Pad weet niets van verkeersregels en volgt zijn instincten.

 Een landelijk overkoepelend orgaan dat de paddenoverzet coordineert is er niet. Soms zijn het éénmansacties van mensen die zich het lot van het koudbloedige diertje aantrekken, in andere gevallen zijn het buurtschappen met tientallen vrijwilligers. Door deze initiatieven is het aantal verkeersslachtoffers onder de amfibieën aanzienlijk teruggedrongen.

 Sinds halverwege de jaren zeventig zijn de padden wettelijk beschermd door de overheid. Dat de padden en andere amfibieën dreigen uit te sterven heeft weinig te maken met het aantal overreden dieren, maar meer met het verdwijnen van hun natuurlijke biotoop. Na de tweede wereldoorlog zijn drinkpoelen voor koeien systematisch vervangen door zelfdrinkinstallaties. Daarbij is het grondwaterpeil gezakt en zijn vermesting en verzuring drastisch toegenomen. En om het de amfibieën helemaal moeilijk te maken, zijn door schaalvergroting veel houtwallen verdwenen en daarmee een belangrijke beschutting en voedselbron voor de pad.

Mensen vinden het zielig als ze al die dode padden op de weg zien liggen en willen daar iets aan doen. Na verloop van tijd breidt zo'n actie zich uit en blijken deze initiatieven behoorlijk doeltreffend. Verschillende verenigingen werken met het plaatsen van schermen langs de weg die de padden naar emmers leiden, waarin ze vervolgens invallen en overgezet kunnen worden. Andere overzetmaatregelen die gebruikt worden zijn: het aanleggen van voortplantingswater, het afsluiten van wegen, het oprapen van padden, het aanleggen van tunnels en het plaatsen van waarschuwingsborden voor automobilisten. Vaak worden twee of meer maatregelen gecombineerd. Het is van groot belang dat onze verenigingen volgens vaste methodes te werk gaan. Maar voorop staat dat je eerst goed naar de biologie van de amfibieënsoort moet kijken, voordat je te werk gaat, want iedere omgeving is weer anders en vraagt om een andere aanpak.

Enkele tips: mocht je een pad tegenkomen, dan is het verstandig om goed te kijken welke kant die op wil gaan. De pad maakt namelijk een routekeuze! Indien die duidelijk is, kun je hem vervolgens een handje helpen door hem gewoon met de hand op te pakken en op een veilige plaats weer neer te zetten. Verhalen over het krijgen van eczeem of wratten door paddengif zijn uit de lucht gegrepen. Het is wel verstandig je handen goed te wassen nadat je het diertje hebt aangeraakt.

De twee soorten gif die de pad uitscheidt, zijn ongevaarlijk voor de mens, maar kunnen behoorlijke irritatie opleveren mocht je met je handen in je ogen wrijven. Personen die zich geroepen voelen onze padden een helpende hand toe te steken, kunnen zich wenden tot de verantwoordelijken voor de paddenoverzet in de Spekstraat te Hallaar (Heistop-den-Berg):

Titte Van den Broeck - tel. 015/24 34 87, Jo Van Dessel - tel. 0495/53 13 23 en Eric Van Loo - tel. 015/34 30 83.

 

 

AN INCONVENIENT TRUTH: HET KLIMAAT VERANDERT !

De gemeentebesturen van Heist-op-den-Berg en Putte en de milieuraad van Heist-op-denBerg organiseerden in samenwerking met het cultuurcentrum Zwaneberg op 13 december 2006 een voorstelling van de klimaatfilm `An inconvenient truth'. Natuurpunt Grote Nete en De Putter voerden tevens promotie voor dit initiatief. In de uitverkochte schouwburg met 450 zitplaatsen bemerkten we mandatarissen uit Heist-op-den-Berg, Herselt en Putte. De burgemeesters van Putte en Herselt en een ruime schare schepenen uit Heist-op-den-Berg, Putte en Herselt tekenden present. De milieuraden van Heist-op-den-Berg en Putte zorgden voor een geslaagde receptie. Tijdens een drankje kon worden nagepraat over de boodschap van deze film.

De voormalige vice-president van de Verenigde Staten Al Gore ontpopt zich als een fervente activist tegen de opwarming van de aarde. Wetenschappers zijn ervan overtuigd dat het klimaat verandert. Algemeen wordt aangenomen dat de gemiddelde temperatuur in de 21' eeuw met 1,4 tot 5 graden Celsius zal stijgen. De meetresultaten van de afgelopen jaren lijken deze trend te bevestigen. Sinds 1976 is de temperatuurstoename drie keer zo groot als over de voorbije honderd jaar. 1998, 2002, 2003, 2004 en 2005 waren de warmste jaren sinds het begin van de metingen.

Nuttige websites www.energiesparen.be
www.eandis.be
www.premiezoeker.be
www.milieurapport.be
www.jillpeeters.be
www.natuurpunt.be
www.ode.be
www.bondbeterleefmilieu.be

De precieze impact van deze opwarming is moeilijk te voorspellen. Het staat wel vast dat de zeespiegel wellicht met 50 tot 90 cm zal stijgen tegen 2100. Klimaatgordels zullen in de richting van de polen verschuiven en extreme fenomenen als droogtes en orkanen zullen toenemen. In het noordelijke halfrond wordt meer regen verwacht en de regen zal steeds vaker in korte periodes van hevige plensbuien vallen. In de tropen zou het droger worden.

Tijdens de milieuconferentie in Rio in 1992 ondertekenden de meeste landen het klimaatverdrag van de Verenigde Naties. Er werd in algemene termen beloofd om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Deze broeikasgassen ontstaan bij de verbranding van fossiele brandstoffen, zoals aardolie en aardgas (C02). Bij industriële processen en in het verkeer komt N20 vrij. Tenslotte komt methaan (CH4) uit de mest van koeien en varkens. In december 1997 werd in het Japanse Kyoto een bijkomende overeenkomst gesloten om het engagement te concretiseren. Er worden maximale uitstootgrenzen voor de industrielanden vastgelegd. De Europese Unie moet de uitstoot beperken tot 8% tegen 2008-2012 (ten opzichte van de productie in 1990). België kreeg een reductiebeperking van 7,5% opgelegd. Het klimaatbeleid in België en Vlaanderen komt slechts traag op gang. Op dit ogenblik wordt 12% meer uitgestoten ten opzichte van 1990. Er dient dus meer werk gemaakt te worden van een rationeel energiegebruik en de promotie van een kleinschalige hernieuwbare energieproductie.

 De energieleverancier Eandis (Iverlek) verleent diverse premies.

 Door meer aandacht te besteden aan rationeel energiegebruik hoeft men geen comfort in te leveren. Volgende investeringen geven recht op een premie:
plaatsen van condensatieketel en hoogrendementsketel op aardgas
superisolerende beglazing dakisolatie en muurisolatie
zonneboiler en warmtepomp
thermostatische kranen en domotica
energie-audit

 Nadere info op www.eandis.be

 

Wat kan jij zelf doen?

84% van de uitgestoten broeikasgassen is C02. Deze uitstoot is praktisch volledig toe te schrijven aan de verbranding van fossiele brandstoffen (aardolie, steenkolen, aardgas, hout). De verwarming van woningen en het autoverkeer zijn hierbij de belangrijkste energieverbruikers.

 

Wat kan je doen om je uitstoot te beperken?

Gebruik je fiets voor korte verplaatsingen tot 5 km.

Door een goede isolatie van de woning kan je de helft op de verwarmingskosten besparen. Schakel elektrische apparaten volledig uit, in stand-by verbruiken ze onnodig energie. Zet de verwarming een graadje lager.

Doe de verlichting uit in ongebruikte kamers.

Gebruik elektriciteit uit duurzame hernieuwbare energiebronnen (groene stroom).
Vervang gloeilampen door spaarlampen.

Nog meer tips vind je op www.energiesparen.be

 

De overheid ondersteunt energiebesparende initiatieven.

In de eerste plaats is energie besparen een goede zaak voor het milieu. Bovendien is elke energiebesparing goed voor uw portemonnee. Door zelf te investeren in energiebesparende maatregelen kan u uw energiefactuur beperken. Deze werken dienen uitgevoerd te worden door een geregistreerde aannemer.
Volgende energiebesparende maatregelen geven recht op een belastingvermindering:
vervanging of onderhoud van stookketels

installatie zonneboiler en fotovoltaïsche zonnepanelen

plaatsing van warmtepomp

plaatsen van superisolerende beglazing en dakisolatie

uitvoeren energie-audit in de woning

U krijgt 40% van het geïnvesteerde bedrag terug met een maximum van 1.280 euro.

---