HOME

 

De hartstocht: mijn meester of mijn dienaar?

Wie ligt aan de basis van mijn dagelijkse handelen? God, of mijn angsten?

De kracht Gods woont niet bij iemand die nog zijn hartstochten dient, zegt Abt Poïmen.

Menig psycholoog fronst de wenkbrauwen bij ascetische uitspraken die over de hartstochten handelen. We mogen inderdaad niet vergeten dat er altijd iets aan de basis ligt van die hartstochten. Het gewoonweg verdringen of negeren van die hartstochten verhindert ook iedere mogelijkheid om naar die wortels te graven. Wanneer op deze manier de weg tot introspectie wordt afgesneden, en men heeft een “heilige wandel” zomaar boven de hartstochten gebouwd,  is dit te vergelijken met een dam die men in een rivier bouwt. De rivier wordt afgesneden, maar de bron blijft voor watertoevoer zorgen. En eens barst de dam, waarbij de rivier sterker dan ooit zal stromen.

De hartstochten onder ogen zien, begint bij het accepteren van jezelf met die hartstochten. Je geeft toe dat ze er zijn. Je geeft toe dat dit “zwakheden” van je zijn. Toch is geen enkele hartstocht zo maar een negatieviteit of een zwakheid. Zij worden iemands zwakheid wanneer ze overheersen. Zoals alles in onze wereld, ligt er een antwoord bij het feit van het “evenwicht”.

Hartstochten, binnen de natuurlijke dimensies, brengen levenslust, dynamiek en inzet. Zo kan men bijvoorbeeld spreken van een hartstochtelijk zoeken naar God. We kennen de hartstochtelijke inzet van iemand als Moeder Theresa, Ghandi, Pater Damiaan, de Rebbe Menachem Mendel Schneerson… Idealen worden snel gedoofd als het vuur van de passie ze niet blijft aanwakkeren. De hartstochtelijke liefde binnen een relatie is ook zo. Wanneer zo’n vuur werkelijk is, geeft het beide partijen de kracht om grote moeilijkheden te overwinnen. Het geeft ook de kracht om de ander vrij te laten met zijn/haar eigenheid in die relatie.

Want hier komt de evenwichtigheid binnen de hartstocht op aan: het verleent kracht, maar die kracht mag men niet gebruiken om eigen leemtes te vullen.

Even een voorbeeld uit de actualiteit. Iedereen kent Tolkiens verhaal Lord of the Rings. Nu had ik in mijn studententijd enkele vrienden die hier grote fans van waren. Het gegeven van dit verhaal kan iemands droom levend houden. Hij verzamelt dingetjes over dat verhaal omdat ze hem herinneren aan wat ook hij in de wereld wil brengen: zelfoffergave, onverbeten doorzettingsvermogen etc. Maar een ander ziet in dat verhaal een wereld waarin hij WEG kan dromen, waarin hij kan ontsnappen uit zijn eigen realiteit. Hij verzamelt krampachtig dingetjes omtrent dit verhaal omdat ze hem nog beter vast houden in zijn droomwereld. Hier is de passie omgeslagen in een kracht die het eigen individu tot slaaf maakt.

De hartstochten die men “dient”, zoals Abt Poïmen het zegt, zijn de oorspronkelijk positieve passies, die door onze angsten (op veelal neurotische wijze) worden vast geklampt en valselijk worden omgezet tot “noodzakelijkheden”. Deze gecorrumpeerde hartstochten uiten zich doorgaans in wat we kennen als de “dwang”. Een onbewuste drang tot bezit of handeling.

Zich ontdoen van de “dienst aan de hartstochten”, is het zich wenden in al zijn kleinheid tot God. Wanneer ik daar naakt sta met al mijn angsten en negatieviteit, kan ik me gedragen weten door Jezus. Wanneer ik toegeef dat ik deze angsten heb, kan ik er langzaam aan werken. Ik kan leren waar ze vandaan kwamen. Ik kan leren dat ze niet terecht waren.

Zo leer ik ook om het leven niet krampachtig te willen bezitten. Het antwoord ligt immers niet in het bevredigen van  roepende hartstochten ter bedekking van mijn levensangst, maar in de kracht die God me geeft.

Hartstochten zijn goed, maar niet als ik er de dienaar van ben. Hebben zij de overhand gekregen, dan betekent het dat er een wonde in me heerst. Als ik me de kans geef, en het werk aanvat om de wonde te helen, dan krijg ik opnieuw mijn natuurlijke passies. Het zijn passies, waarbij ik mezelf met mijn wezen niet verlies.

En dit is dan ook de definitie van ascese: men verdringt zijn materiële bestaan niet, maar men oefent zich om er geen slaaf van te zijn. Het lichaam en het materiële bestaan is niet de meester over de ziel, het is diens voertuig en diens tijdelijke woonruimte.

 +

Midi "Dawns first light" is
used with permission 
and is copyright © 2001  Bruce DeBoer


Home - Magazine - Inleiding(proloog) - Meditatiefjes - Artikels - Gedichten - Gebruik - Galerijen - Shivviti - Innerquest - Kabbala - Sonja - Salon - Album -Agenda - Vraag & Antwoord - Gastenboek - Links - Monasterium

contact webmaster

Op zoek naar een bepaald woord of onderwerp op InnerLife? Zoek hier met ons zoekformulier!

Datum waarop deze pagina voor het laatst is bijgewerkt : 24-Mar-2002

AUTEURSRECHTEN: VOORAFGAAND TOESTEMMING VRAGEN PER E-MAIL IS VEREIST! De foto’s die op deze site zijn gebruikt mogen alleen worden overgenomen en weergegeven met vermelding van de auteur (Stefaan Loncke/Sonja Ulrick) ernaast, en een link naar deze site. Foto’s blijven eigendom van de auteur. ER MAG NIETS WORDEN OVERGENEMEN VOOR GEBRUIK IN COMMERCIELE WEBSITES OF VOOR ANDERE COMMERCIELE DOELEINDEN.

DEZE WEBSITE IS NIET COMMERCIEEL.

ASK PERMISSION TO USE ITEMS AND TEXT VIA E-MAIL!!The photos of this site may only be used when the name of the author (Stefaan Loncke/Sonja Ulrick) is mentioned and a link is established to this site. The photos remain the property of the author. NOTHING OF THE MATERIAL, WHICH IS PUBLISHED ON THIS SITE MAY BE USED ON COMMERCIAL WEBSITES OR FOR OTHER COMMERCIAL PURPOSES.

THIS IS NOT A COMMERCIAL WEBSITE.