ALLES OVER TURF

Al wie zich interesseert in het gebruik van turf in het aquarium kan uit het volgen wellicht iets opsteken. Maar eerste moeten we weten waarover we praten.

Wat is turf ?

Overal waar organische resten van plantaardige oorsprong in het beginstadium van hun ontbinding gestopt worden ontstaat het turfproces. Turf evolueert na lange tijd en onder toenemende druk via bruinkool naar volledige inkoling, dus steenkool.

Oorzaken die een volledige inkoling kunnen belemmeren zijn :

een te koud temperatuurmilieu

zuurstofgebrek waardoor de afbraakbacteriën afsterven

hoge pH van het water door humuszuren uit dode mossen of door een hoog zwavelzuurgehalte

Waar vinden we turf ?

Grotendeels onder de koude klimaatgordel, sporadisch in de streken met gematigde temperaturen en in de tropen helemaal niet. Turf bedekt ongeveer 1 à 2 procent va het landoppervlak op aarde.

De verschillende soorten.

We onderscheiden twee verschillende soorten volgens het materiaal van oorsprong :

laagveenturf :

gevormd uit voedselrijke waterplanten zoals rietsoorten, plomp, zegge, enz... die we vinden in vijvers, poelen en grachten, die lager liggen dan het grondwaterpeil, vandaar de naam laagveenturf. Deze turfsoort bevat allerlei plantenresten, is draderig en bevat ijzeroxide, fosfor en zwavel.

hoogveenturf :

gevormd uit zure, voedselarme planten zoals mossen, naaldgras en heide die we meestal vinden boven het grondwaterpeil. Vandaar de naam hoogveenturf.

We onderscheiden hierin nog verschillende soorten :

oppervlakte turf : dit wordt gebruikt als brandstof, strooisel, ...

daaronder vinden we de echte turf, vers gestoken is hij bruinzwart en houdt ineen als deeg, gedroogd os deze turf lichtbruin van kleur. Deze soort wordt in aquaria het meest gebruikt als turfmolm.

Toepassingen in het aquarium.

Als voedselbodem voor plantenaquaria:

Zowel de waarde van laag- en hoogveenturf is te betwisten. Vermits het ontbindingsproces is stopgezet wegens zuurstofgebrek en koude zal dit proces in het warme en zuurstofrijke aquariumwater verder gezet worden. Doch wanneer we boven de turf een zandlaag aanbrengen en er geen geforceerde bodemdoorstroming is zal het rottingsproces stopgezet worden. In het beste geval zal er bij de ontbinding een hoeveelheid minerale zouten gevormd worden. Wanneer de ontbinding van turf kunnen vertragen, bijvoorbeeld door mengen met klei (verminderde zuurstofdoordringing) kunnen we laagveenturf gebruiken.

Hoogveenturf kunnen we enkel gebruiken om een losse bodem te maken waarin planten gemakkelijk kunnen wortelen. Enkel het licht verzurende effect kan van belang hebben.

Daar we spreken van een tropisch aquarium kunnen we stellen dat door de hoge temperatuur de ontbinding van organisch materiaal doorgaat, daarom zijn alle organische voedingsbodems te vermijden. In de aquariumhandel worden turfplaten aangeboden. Dit zijn rechthoekige, 1cm dikke tabletten, welke in de bodem worden geplaatst. Ze bestaan uit turfvezels, samen met balenturf en een onschadelijk kleefstof. De eigenschappen van deze planten kunnen vergeleken worden met deze van hoogveenturf.

Voor ontharding van aquariumwater:

De reactie van laagveenturf is alkalisch of hoogstens neutraal en heeft niet de minste onthardende eigenschappen. Hoogveenturf daarentegen heeft sterk onthardende eigenschappen, maar deze zijn helaas van korte duur, daarenboven doen ze tevens de zuurtegraad sterk stijgen. Vergelijkende proeven wezen uit dat 100 liter aquariumwater met een hardheid van 2°DH op enkele dagen tijd op 6° kan gebracht worden door filtering over 500 gram droge hoogveenturf. Doch het water zal eveneens aanzuren tot een pH van 5, wat weer schadelijke gevolgen kan hebben voor vissen en planten. Het is niet aan te raden water op deze manier te ontharden, omdat er zoveel turf nodig is dat de vrijkomende humuszuren giftig worden voor de vissen.

Het aanzuren van water:

Zoals hiervoor vermeld kan hoogveenturf hiervoor uitstekend gebruikt worden. Regelmatige controle is wel noodzakelijk opdat de pH niet te ver zal zakken.

Ontsmettende eigenschappen:

Eén van de redenen waarom moeilijke broeders meer kans hebben in over turf gefilterd water is ongetwijfeld de conserverende en bacterieremmende werking van turf. Ook huidziekten en schimmels hebben minder kans in over turf gefilterd water.

Gebruik:

Men gebruikt doorweekte, maar niet gewassen of uitgekookte turfmolm. De turf moet voor het gebruik los gemaakt worden en geweekt in zacht water.